_ سوره تحریم صد و هشتمین سوره‌ای است که به پیامبر نازل شده، و در مصحف شصتمین و ششمین سوره قرآن قرار گرفته است. این سوره ۱۲ آیه دارد و در مدینه به پیامبر نازل شده است.

سوره تحریم گناهکاران را به توبه نصوح تشویق می‌کند و درباره آثار ایمان در قیامت سخن می‌گوید و مسلمانان را به جهاد با کفار و منافقان و سخت‌گیری بر آنان فرا می‌خواند. در این سوره از همسر نوح و لوط به عنوان زنان ناصالح و از آسیه همسر فرعون و حضرت مریم به عنوان زنان صالح نام برده شده است.

شأن نزول آیات سوره تحریم

نظر مفسران درباره شأن نزول آیات ابتدای سوره تحریم ـ که پیامبر را عتاب می‌کند چرا حلال خدا را برای رضایت همسرانش حرام می‌کند ـ متفاوت است. برخی نقل کرده‌اند پیامبر (ص) پس از نماز صبح به همسرانش سر می‌زد. در این میان، حفصه پیامبر را به شربت عسل مهمان می‌کرد و پیامبر زمان بیشتری را نزد او بود. عایشه از این توقف ناراحت شد و با دیگر همسران پیامبر هماهنگ کرد وقتی پیامبر را دیدند بگویند بوی بدی می‌دهد. پیامبر که بدش می‌آمد بوی بدی از او استشمام شود، سوگند خورد دیگر از آن عسل ننوشد. در نقلی دیگر آمده است زینب بنت جحش به پیامبر شربت عسل می‌داد و در دیگری آمده ام‌سلمه.

بنابر گزارش دیگری، در یکی از روز‌های نوبت عایشه و در حالیکه حفصه نیز به خانه پدرش رفته بود، پیامبر با کنیز خود در خانه حفصه خلوت کرد. هنگام خروج کنیز، عایشه وی را دیده و سخت دچار غیرت شد. حفصه نیز هنگام ورود به خانه به پیامبر گفت، من فهمیدم که چه کسی با تو (پیامبر) بوده است؛ تو با من بدی می‌کنی. رسول خدا سوگند خورد حفصه را راضی کند. پس آن کنیز را بر خودش حرام کرد و به حفصه توصیه کرد این راز را نزد خود نگه دارد؛ حفصه این راز را برای عایشه فاش کرد. در پی این عمل حفصه، آیات ابتدایی سوره تحریم نازل گردید.

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این سخنان متفاوت درباره شأن نزول آیات ابتدای سوره تحریم را آورده و در یک ارزیابی آن‌ها را ناسازگار با دیگر آیات سوره تحریم دانسته است.

بنابر برخی گزارش‎های دیگر در پی اعتراض عایشه و حفصه به اقامت پیامبر (ص) در خانه ماریه، حضرت سوگند خورد که دیگر نزدیک او نمی‌شود و این آیات در رابطه با این جریان نازل شد‎ه‎اند.
فضیلت سوره تحریم

۱) تخفیف در سختی جان دادن و عذاب

در خواص و آثار این سوره از امام صادق علیه السلام روایت شده است: اگر سوره تحریم را برای شخص محتضری بنویسند و از سختی جان دادن او کاسته می‌شود و اگر آن را بخوانند و ثوابش را برای اموات هدیه بفرستند همچون برق به ان‌ها می‌رسد و در عذاب آن‌ها تخفیف داده می‌شود.

۲) درمان فرد مارگزیده و بیمار صرعی

... و اگر این سوره را بر فرد گزیده شده از مار قرائت کنند شفا می‌یابد و سم در بدن او حرکت نمی‌کند و بی اثر می‌شود؛ و اگر این سوره را برای بیماری که مبتلا به صرع است بنویسند و پس از شستن آب آن را بر رویش بپاشند بیماری از او دور می‌شود.

۳) ایجاد آرامش و درمان بی خوابی

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت شده: ... و اگر کسی که اضطراب شدید دارد این سوره را قرائت نماید آرامش پیدا می‌کند و اگر بر بیمار صرعی بخوانند به هوش آید و اگر برای کسی که بی خوابی و شب بیداری به سراغش آمده بخوانند موجب خوایدن او می‌شود...

۴) ادای دین و بدهکاری

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت شده: ... اگر شخص بدهکاری و دین زیادی دارد بر قرائت سوره تحریم مداومت کند همه بدهی اش ادا می‌شود.

منابع

• همان
• تفسیر البرهان
• مستدرک الوسائل