- برگزاری رژه مشترک نیرو‌های مسلح جمهوری آذربایجان و ترکیه در «باکو» مهم‌تر از شعرخوانی و سخنان «رجب طیب اردوغان»، رییس جمهور ترکیه، در این مراسم بود.

 

اردوغان شعری را خواند که باعث شد واکنش‌های به جا و مناسبی در ایران نسبت به رفتار رییس جمهور ترکیه صورت بگیرد و نشان داد که مردم ایران از هر قوم و زبانی بر روی منافع ملی و مرز‌های خود با کسی تعارف ندارند.

 

اما قدرت نمایی و رژه نیرو‌های مسلح جمهوری آذربایجان و ترکیه در باکو رفتاری است که نباید از چشم مسئولان، تحلیلگران و صاحبنظران مغفول بماند.

 

ارمنستان در مناقشه قره باغ شکست را پذیرفت و اکنون دستخوش اتفاقاتی است که چه بسا باعث تشدید اغتشاش و درگیری‌ها در این کشور شود.

 

هم اکنون نیز مخالفان «نیکول پاشینیان»، نخست وزیر ارمنستان، در خیابان‌های ایروان و دیگر شهر‌های این کشور حضور دارند و نسبت به سیاست‌های دولت معترضند؛ آنها‌ خواهان کناره گیری نخست وزیر ارمنستان هستند.

 

روسیه با ورود خود به مناقشه قره باغ تاکنون توانسته است این مسئله را خاموش کند.

 

توافقی که میان روسیه، جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قره باغ انجام شده، جمهوری آذربایجان را به خواسته خود رسانده است و این مسئله پس از ۳۰ سال حل و فصل گشت.

 

اما آیا پس از پایان ماجرا نیازی به قدرت نمایی و رژه نیرو‌های مسلح با مشارکت دولت و ارتش ترکیه در باکو وجود داشت؟

 

قطعا چنین رفتارهایی، هم تحریک آمیز و هم دارای پیام برای دیگران در منطقه است.

 

دولت جمهوری آذربایجان خود را در دامن ترکیه رها کرده است؛ باکو تصور آن را دارد که می‌تواند روی کمک‌های ترکیه حساب باز کند، اما غافل از آن که دامن ترکیه آلوده است و جمهوری آذربایجان را نیز دچار گرفتاری و بیماری خواهد کرد.

 

جمهوری آذربایجان با ترکیه مرز مشترک ندارد، در واقع با وجود اختلافاتی که میان ارمنستان و ترکیه وجود دارد، این دو کشور با هم مرز مشترک دارند.

اما رژه نظامی در باکو با مشارکت ترکیه و حضور اردوغان در این مراسم، باید از سوی کشور‌های منطقه با اعتراض روبرو شود.

 

روسیه که باعث پایان یافتن مناقشه قره باغ بود و قطعا ذی‌نفع‌تر از ترکیه در این بحران است، باید نسبت به اقدام باکو در برگزاری رژه نظامی واکنش نشان دهد.

 

اکنون نیرو‌های ارتش روسیه حائل میان دو جمهوری آذربایجان و ارمنستان هستند و این حضور یعنی نفوذ روسیه در منطقه‌ای که سال‌ها به خاطر آن درگیری‌های خونینی جریان داشت.

 

روسیه توانست در مناقشه قره باغ ارمنستان را مهار کند و باعث شود از خواسته‌های ناحق خود کوتاه بیاید، اما در مقابل قطعا توقع دارد که جمهوری آذربایجان بجای آن که گرایش خود را به سوی ترکیه بیشتر کند و فرصت حضور و نفوذ آن را در این کشور فراهم کند، خطوط قرمز مسکو را در نظر داشته باشد.

 

روسیه نسبت به اقدام جمهوری آذربایجان واکنش نشان خواهد داد و «الهام علی اف»، رییس جمهور جمهوری آذربایجان، را در یک برنامه تنبیهی، متنبه خواهد کرد.

 

جمهوری آذربایجان باید بداند که راه دادن ترکیه به این کشور و تا این اندازه اهمیت دادن به آن برای روسیه پذیرفتنی نیست، حتی ایران که با جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد برگزاری رژه نیرو‌های مشترک ترکیه و جمهوری آذربایجان در باکو را تحمل نخواهد کرد.

 

هدف اردوغان قدرت نمایی در منطقه است، اما واکنش مردم و مسئولان ایران باعث شد تا حساب کار دست او بیاید، اکنون نیز باید در انتظار واکنش روسیه و «ولادیمیر پوتین»، رییس جمهور این کشور باشد.

 

مسکو نسبت به قدرت نمایی ترکیه در جمهوری آذربایجان ساکت نخواهد ماند و در یک فرصت مناسب واکنش خود را نشان خواهد داد؛ هر چند چه بسا تاکنون نیز پشت پرده و محرمانه به ترکیه هشدار داده است.