_ سوره نور صد وسه سورهای است که به پیامبر(ص) نازل شده، ولی در مصحف بیست و چهارمین سوره قرآن قرار گرفته است. این سوره ۶۴ آیه دارد و در مکه به پیامبر(ص) نازل شده است.
سوره نور احکام فقهی بسیاری، چون حدّ زنا و نسبت زنا دادن و واجب بودن حجاب برای زنان را بیان میکند.
شأن نزول آیات سوره نور
آیه لعان
خداوند در آیه ۶ تا ۱۰ سوره نور به بیان حکم لعان میپردازد. اکثر مفسران شأن نزول آیه را مربوط به یکی از صحابه به نام هلال بن امیه دانستهاند که با حضور نزد پیامبر مدعی شد که همسر خود را در حال ارتکاب عمل زنا با شخص دیگر دیده است و برای ادعای خود شاهدی ندارد. پیامبر (ص) تصمیم گرفت که حد قذف را بر هلال جاری کند که آیات فوق نازل شد و طبق آن راهکاری عادلانه برای حل این مسئله بیان گردید. این موضوع با عنوان لعان یکی از ابواب فقه اسلامی است که با اجرای آن زوجین از هم جدا و بر یکدیگر حرام مؤبد شده و حد قذف و حد زنا از آنها برداشته میشود.
آیات افک
قرآن کریم از آیه یازدهم سوره نور به ماجرای تهمت به یکی از مسلمانان اشاره میکند و آنان را به دلیل این عمل سرزنش میکند. از آیات قرآن بدون توجه به تفاسیر و شأن نزولی که برای آن ذکر کردهاند، میتوان دریافت فردی که به او تهمت زده شده فردی مشهور و از اعضای خانواده پیامبر (ص) بوده و تهمتزنندگان گروهی از مردم بودهاند. برای این آیات دو شأن نزول ذکر شده است: تهمتزدن برخی منافقان به عایشه، پس از بازگشت مسلمانان از غزوه بنی مُصطَلِق. تهمتزدن عایشه به ماریه قبطیه. در این آیات ضمن اینکه تهمتزنندگان به عذابی بزرگ تهدید شدهاند، مومنان نیز از اینکه شایعات را بدون دلیل و بررسی باور کنند نهی شدهاند.
آیه نور
اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ کمِشْکاةٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِی زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ کأَنَّهَا کوْکبٌ دُرِّی یوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَکةٍ زَیتُونَةٍ لَّا شَرْقِیةٍ وَلَا غَرْبِیةٍ یکادُ زَیتُهَا یضِیءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُّورٌ عَلَیٰ نُورٍ ۗ یهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ مَن یشَاءُ ۚ وَیضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ ۗ وَاللَّهُ بِکلِّ شَیءٍ عَلِیمٌ
خدا نور آسمانها و زمین است. مَثَل نور او، چون چراغدانی است که در آن چراغی، و آن چراغ در شیشهای است. آن شیشه گویی اختری درخشان است که از درختِ خجسته زیتونی که نه شرقی است و نه غربی، افروخته میشود. نزدیک است که روغنش -هرچند بدان آتشی نرسیده باشد- روشنی بخشد. روشنی بر روی روشنی است. خدا هر که را بخواهد با نور خویش هدایت میکند و این مَثَلها را خدا برای مردم میزند و خدا به هر چیزی داناست.
آیه نور یکی از مهمترین و معروفترین آیات سوره است که تفاسیر زیادی برای این آیه نقل شده است.
در برخی از تفاسیر با توجه به روایات نقلشده، این آیه را بر اهل بیت پیامبر (ص) تطبیق دادهاند. در تفسیر شبر از امام رضا (ع) روایت شده که ما مشکاتی هستیم که چراغ محمد در آن قرار دارد و خداوند با ولایتِ ما هر که را بخواهد هدایت میکند. در تفسیر المیزان نیز از امام صادق درباره آیه نور چنین آمده است: این مَثلی است که خدا برای ما اهل بیت زده که پیامبر و ائمه از نشانههای خدایند؛ نشانههایی که مردم به وسیله آنها به سوی توحید و مصالح دین و شرایع اسلام و مستحبات و واجبات هدایت میشوند. علامه طباطبائی این روایت را از قبیل اشاره به بعضی مصادیق میداند و معتقد است آیه در ظاهر شامل غیر اهل بیت (ع) نیز میشود و انبیا، اوصیا و اولیا را هم شامل میگردد.
خواص قرائت سوره نور
۱) راهی برای جلوگیری از احتلام
از پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله نقل شده است: اگر فردی سوره نور را نوشته و در تشک خواب که بر روی آن میخوابد، قرار دهد تا وقتی که این نوشته در آن وجود دارد، دچار احتلام نمیشود و اگر آن را نوشته و با آب زمزم شسته و بنوشد، قدرت جماع از او زایل میشود.
۲) درمان حیوان بیمار
مرحوم کفعمی در مصباح خود آورده است: اگر سوره نور را در طشت بنویسند و ان را با آب بشویند و حیوان بیمار از آن بنوشد و کمی از آن آب بر حیوان بپاشند بهبود مییابد.
۳) بازگشت فراری
برای بازگشت شخص فراری آیه ۴۰ این سوره را بخواند.
۴) درمان ضعف چشم
اگر آیه ۳۵ سوره نور را بنویسند و بشویند و از آن آب در چشم کشند تاریکی و ضعف او از بین برود.
منابع
- تفسیر البرهان
- المصباح الکفعمی
- الکافی
- درمان با قرآن
بیشتر بخوانید: