دانشگاه فنی و حرفهای کانون مهارت آموزی کل آموزش عالی کشور است
معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: دانشگاه فنی وحرفهای باید کانون خلاقیتهای مهارتی و عملیاتی باشد چرا که خلاقیت در دانشگاه و تحصیلات تکمیلی با خلاقیت در دانشگاه فنی و حرفهای تفاوت دارد.
کد خبر: ۶۸۳۸۶۰
تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۹ - ۱۲:۳۲
خبرگزاری میزان -
- به گزارش اداره کل روابط عمومی دانشگاه فنی و حرفه ای، غلامحسین رحیمی شعرباف امروز دوشنبه ۲۴ آذر در همایش روز ملی پژوهش و فناوری بیان داشت: دانشگاه فنی وحرفهای باید کانون خلاقیتهای مهارتی و عملیاتی باشد و همچنین کمیته آمایش در این دانشگاه تشکیل شود.
رحیمی در ابتدای این همایش با تبریک به مناسبت هفته پژوهش عنوان کرد: در این هفته هم پژوهش در کشور مورد قدردانی قرار میگیرد و هم پژوهشگران برتر در تمامی حوزههای آموزش عالی شناسایی و به جامعه معرفی میشوند.
معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: در سالهای اخیر نیز اهتمام ویژهای از سوی نهادهای علمی و وزارت علوم به حوزه فناوری صورت گرفته است، فناوران برجسته کشور معرفی میشوند و مورد تشویق قرار میگیرند و همین طور امسال برای اولین بار پژوهشگران دانشگاهی که بیشترین نقش و اثرگذاری را در پیوند دانشگاهها با جامعه و صنعت داشته اند، مشخص شده و از تعدادی از آنها فردا طی مراسمی قدردانی میشود.
وی در اشاره به مسائل دانشگاه فنی و حرفهای عنوان کرد: مدیریت دانشگاه فنی وحرفهای به ویژه دکتر صالحی عمران در حوزه آموزشیهای مهارتی هم از نظر نظری صاحبنظر میباشند وهم از نظر عملی صاحب تجربه هستند.
پیش بینی افزایش چشمگیر استقبال از دانشگاه فنی و حرفهای در سالهای آینده
معاون پژوهشی وزارت علوم در ادامه گفت: نخستین نکته این است؛ برآورد و پیش بینی من این است که اقبال به این دانشگاه در سالهای آینده چشمگیر خواهد شد. هم به دلیل اهمیتی که آموزشهای مهارتی و فنی و حرفهای دارند و هم به جهت جمعیت ورودی به آموزش عالی و متقاضیانی که به تدریج افزایش خواهند یافت. تا سه چهار سال آینده اولین پالسهای رشد جمعیت به دانشگاهها میرسد و ما باید این نهادهای علمی را حفظ کرده و توسعه دهیم.
دانشگاه فنی و حرفهای تقویت شود
رحیمی ادامه داد: نکته بعدی این است که دانشگاه فنی و حرفهای باید خود را تقویت کند؛ از نظر ساختار، نیروی انسانی، تجهیزات، زیرساختها و همه چیز باید تقویت شود که این آمادگی را داشته و پاسخگوی متقاضیان بیشتر باشد. این دانشگاه باید نقش پذیری بیشتری به عنوان یک نهاد علمی مهارت آموز داشته باشد.
وی تصریح کرد: عملکرد دانشگاه فنی وحرفهای با سایر مراکز مهارت آموز تفاوت دارد. زیرا ما سازمان آموزشهای فنی و حرفهای داریم که در سطح گستردهای فعالیت میکند. تفاوت این دانشگاه و آن سازمان این است که این دانشگاه در بستر علمی رشد کرده و آن سازمان تنها یک سازمان مهارتی صرف و محض است.
رحیمی شعرباف توضیح داد: به هر حال اعتقاد دارم در این دانشگاه قواعد و مسایل مختلف علمی در کنار آموزشهای مهارتی به دانشجویان منتقل میشود. زمانی که بحث جوشکاری مطرح است، منظور از آن جوشکاری علمی است اگر در سازهای ایجاد تنش حرارتی شود تنش حرارتی در آن شناسایی و اثرات آن و روابط ساده ریاضی برای دانشجویان تشریح گردد. این شرایط هیچگاه در سازمان آموزشهای فنی و حرفهای رخ نمیدهد و اتفاق نمیافتد. دلیلی هم ندارد. آنجا به منزله انتقال مهارت است، اما اینجا انتقال مهارت به همراه دانش روز و مهارت است.
تلاش برای تقویت مهارت آموزی
رحیمی گفت: ما که دانشگاهی مانند دانشگاه فنی و حرفهای داریم و کارگاههای آموزشی متعدد و گسترده در این دانشگاه وجود دارد چرا از این ظرفیت استفاده نکنیم. در سفری به یکی از شهرستانها تصمیم گرفته شد تا مهارت آموزی تبدیل به برنامه جامع کشوری تبدیل شود که ابلاغ شود و دانشگاه فنی و حرفهای را به کانون مهارت آموزی با ویژگیهای بیان شده تبدیل شود.
وی خطاب به دکتر صالحی عمران رییس دانشگاه فنی و حرفهای گفت: نامهای که برای دانشگاههای معین ابلاغ شد این نبود که تنها دانشگاه معین وارد این مقوله شوند بلکه رییس دانشگاه معین رییس شورای مدیریت استانی آموزش عالی کشور است یعنی از آنان خواسته شده که برای آموزش عالی استان برنامه ریزی کنند.
رحیمی ادامه داد: آنجا خوشبختانه دانشگاه فنی و حرفهای هم مدیریت استانی دارد و به راحتی میتوان برای هر استان برنامه ریزی تفصیلی کرد. سیاستهای کلی اعلام میشود و در آن چارچوب برنامه ریزیهای تفصیلی استانی صورت میگیرد و خودشان به اجرا میگذارند؛ لذا دانشگاه فنی و حرفهای باید خود را آماده کنند به عنوان کانون مهارت آموزی کل آموزش عالی کشور. یعنی این فقط دانشگاههای دولتی نیستند دانشگاههای غیردولتی، غیرانتفاعی و حتی دانشگاه آزاد هم هستند.
لزوم توجه به چاپ مقالههای علمی - ترویجی
رحیمی در بیان نکته دیگری گفت: در حال حاضر مقالههای علمی پژوهشی عالی در داخل و هم در خارج از کشور به چاپ میرسد. اکنون در رتبه ۱۵ چاپ مقالات در مجلات معتبر بین المللی هستیم، رتبه ۱۴ نیز از نظر میزان استنادات را دارا هستیم. چیزی که کم داریم مقالههای علمی – ترویجی است.
وی تصریح کرد: این مقالات امتیاز پژوهشی نیز میگیرند. همانطور که قدیم گفته میشد هر یک کارشناس باید ۱۰ کاردان تربیت کند و هیچوقت در دانشگاه محقق نشد، به ازای هر مقاله علمی – پژوهشی باید ۱۰ مقاله علمی – ترویجی منتشر کنیم. به عبارت دیگر مهندسی که روی دستگاهی کار میکند رفتار دستگاه را به صورت علمی تحلیل کند و یافتهها و تجربههای خود را به مقاله علمی – ترویجی تبدیل کند چرا که این مقالههای به مراتب مفیدتر از سایر مقالهها است.
معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: این مقالهها مخاطبان محدود دارد. ما نیز در مقدار محدود میتوانیم کمک کنیم تا دانشگاه فنی و حرفهای به مرکزی برای چاپ ژورنالهایی تبدیل شود که حاوی مقالههای علمی - ترویجی باشد. مانند مجله دانشمند که از پیش از انقلاب فعال است و مقالههای علمی عمومی منتشر میکنند. جامعهای که همه قشرها در آن در حال یادگیری هستند و باید تمامی قشرها نیز منابع داشته باشند.
دانشگاه فنی و حرفهای باید کانون خلاقیتهای مهارتی باشد
رحیمی در ادامه عنوان کرد: دانشگاه فنی وحرفهای باید کانون خلاقیتهای مهارتی و عملیاتی باشد چرا که خلاقیت در دانشگاه و تحصیلات تکمیلی با خلاقیت در دانشگاه فنی و حرفهای تفاوت دارد.
وی تصریح کرد: این دانشگاه، دانشگاه کاردانی و کارشناسی ناپیوسته است. استاندارد آن نیز استاندارد بین المللی است. از نظر تحقیقاتی باید نتایج تحقیقات ما در بهترین ژورنالهای دنیا قابل عرضه باشد. این مساله رشته نمیشناسد. همین قدر که برچسب محقق یا هیات علمی مورد تایید وزارت علوم گرفته شد دیگر از ملزومات به شمار میرود که تحقیقات به چاپ برسد.
معاون وزیر علوم اظهار داشت: دانشگاه فنی و حرفهای باید در سطح استانداردهای بین المللی کار کند و خود نیز در سطح ملی استانداردساز باشد. باید یک دوره مهارتی با استاندارد برگزار شود.
رحیمی با اشاره به لزوم مشخص شدن استانداردها گفت: اینجا باید استانداردهای ما مشخص شود این کانونهای خلاقیت، مراکز نوآوری مهارتی، مراکز رشد تخصصی همگی جزو همین دسته به شمار میرود. سپس در هر استانی میتوان چیزی مانند پردیس علم و فناوری مهارتی داشته باشیم که در اصل یک پارک علم و فناوری کوچک است.
وی تاکید کرد: بخشی از این فعالیتهای دانشگاه باید به سوی بازتاب نتایج افرادی که در صنعت و جامعه کار میکنند، سوق یابد و تجربیات خود را به زبان علمی بیان میکنند و بعد هم بستری باشد برای این افرادی که خلاق هستند در حوزههای مختلف مهارتی و دانشگاه بستر را فراهم سازد.
لزوم کمک رسانی دانشگاه فنی و حرفهای به تجاری سازی اختراعات
رحیمی در ادامه سخنرانی خود افزود: باید برنامهای را در کشور طراحی کنیم که قانونگذار ۱۰ سال قبل در قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان آورده و تا به حال هم مغفول بوده است. آن هم تجاری سازی اختراعات است.
وی افزود: به همین منظور صندوق تجاری سازی اختراعات صندوق نوآوری و شکوفایی تشکیل شده است. برنامههایی تا نقطه عقد قرارداد نیز رفت و هنوز هم زمین مانده است. اما فکر میکنم صندوق نوآوری و شکوفایی و سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی را داریم که میتوانند ارتباط با مخترعان ارتباط برقرار کند و طرحها را بگیرد و بر اساس ملاکهای علمی مشخص کند که کدام اختراعات قابلیت تجازی شدن دارد.
این مقام مسئول ادامه داد: اختراعات دو دسته میشوند؛ یکی اینکه نمونههای ساخته شده باید استانداردسازی شود، اما دسته بعدی احتیاج ندارد. آنهایی که احتیاج به تجاری سازی دارند نیاز به بستر دارند در حالی که مخترع این بستر را ندارد. این بستر را میتوان در دانشگاه فنی و حرفهای برای مخترعان فراهم کرد.
رحیمی گفت: در آینده باید جلسهای با سازمان پژوهش ها، صندوق نوآوری و دانشگاه فنی و حرفهای گذاشت تا برنامهای جامع در کشور ایجاد کرد. متاسفانه به رغم اینکه در حوزه تحقیقات در سطح بین المللی دستاورد داشته ایم، ثبت اختراعات ما در کشور هر سال نسبت به سال قبل کمتر میشود.
وی توضیح داد: در انتشارمقاله در رتبه ۱۵ و ۱۴ هستیم، اما در اختراعات به ۷۰ و ۸۰ میرسیم. در نوآوری نیز در رتبه بیشتر از ۱۰۰ هستیم. در حالی که پیشتر در هر سال بیش از ۱۵ هزار اختراع ثبت میشد، اما اکنون به حدود ۶ هزار تا رسیده است. این مساله باعث میشود اختراعاتی که قابلیت تجاری شدن دارند وارد بازار شوند خود یک تحولی است. همچنین، وقتی مخترع بداند مجموعهای حامی آنان است، اختراع ثبت شده ابتر نمیماند. بعد از آن هم فکر کردیم نظام و کشور قطعا فضای تشویق آمیزرا برای مخترعان فراهم میسازد.
لزوم تشکیل کمیته آمایش
رحیمی در ادامه گفت: به دلیل وضعیت تعداد متقاضیان دانشگاه فنی و حرفه ای، ساماندهی داخلی در این دانشگاه در حال انجام است. دانشگاه در فاز اول ساماندهی است. ساماندهی یکی از طرحهای آموزش عالی مورد تصویب شورای عالی انقلاب عالی فرهنگی است.
رحیمی در ابتدای این همایش با تبریک به مناسبت هفته پژوهش عنوان کرد: در این هفته هم پژوهش در کشور مورد قدردانی قرار میگیرد و هم پژوهشگران برتر در تمامی حوزههای آموزش عالی شناسایی و به جامعه معرفی میشوند.
معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: در سالهای اخیر نیز اهتمام ویژهای از سوی نهادهای علمی و وزارت علوم به حوزه فناوری صورت گرفته است، فناوران برجسته کشور معرفی میشوند و مورد تشویق قرار میگیرند و همین طور امسال برای اولین بار پژوهشگران دانشگاهی که بیشترین نقش و اثرگذاری را در پیوند دانشگاهها با جامعه و صنعت داشته اند، مشخص شده و از تعدادی از آنها فردا طی مراسمی قدردانی میشود.
وی در اشاره به مسائل دانشگاه فنی و حرفهای عنوان کرد: مدیریت دانشگاه فنی وحرفهای به ویژه دکتر صالحی عمران در حوزه آموزشیهای مهارتی هم از نظر نظری صاحبنظر میباشند وهم از نظر عملی صاحب تجربه هستند.
پیش بینی افزایش چشمگیر استقبال از دانشگاه فنی و حرفهای در سالهای آینده
معاون پژوهشی وزارت علوم در ادامه گفت: نخستین نکته این است؛ برآورد و پیش بینی من این است که اقبال به این دانشگاه در سالهای آینده چشمگیر خواهد شد. هم به دلیل اهمیتی که آموزشهای مهارتی و فنی و حرفهای دارند و هم به جهت جمعیت ورودی به آموزش عالی و متقاضیانی که به تدریج افزایش خواهند یافت. تا سه چهار سال آینده اولین پالسهای رشد جمعیت به دانشگاهها میرسد و ما باید این نهادهای علمی را حفظ کرده و توسعه دهیم.
دانشگاه فنی و حرفهای تقویت شود
رحیمی ادامه داد: نکته بعدی این است که دانشگاه فنی و حرفهای باید خود را تقویت کند؛ از نظر ساختار، نیروی انسانی، تجهیزات، زیرساختها و همه چیز باید تقویت شود که این آمادگی را داشته و پاسخگوی متقاضیان بیشتر باشد. این دانشگاه باید نقش پذیری بیشتری به عنوان یک نهاد علمی مهارت آموز داشته باشد.
وی تصریح کرد: عملکرد دانشگاه فنی وحرفهای با سایر مراکز مهارت آموز تفاوت دارد. زیرا ما سازمان آموزشهای فنی و حرفهای داریم که در سطح گستردهای فعالیت میکند. تفاوت این دانشگاه و آن سازمان این است که این دانشگاه در بستر علمی رشد کرده و آن سازمان تنها یک سازمان مهارتی صرف و محض است.
رحیمی شعرباف توضیح داد: به هر حال اعتقاد دارم در این دانشگاه قواعد و مسایل مختلف علمی در کنار آموزشهای مهارتی به دانشجویان منتقل میشود. زمانی که بحث جوشکاری مطرح است، منظور از آن جوشکاری علمی است اگر در سازهای ایجاد تنش حرارتی شود تنش حرارتی در آن شناسایی و اثرات آن و روابط ساده ریاضی برای دانشجویان تشریح گردد. این شرایط هیچگاه در سازمان آموزشهای فنی و حرفهای رخ نمیدهد و اتفاق نمیافتد. دلیلی هم ندارد. آنجا به منزله انتقال مهارت است، اما اینجا انتقال مهارت به همراه دانش روز و مهارت است.
تلاش برای تقویت مهارت آموزی
رحیمی گفت: ما که دانشگاهی مانند دانشگاه فنی و حرفهای داریم و کارگاههای آموزشی متعدد و گسترده در این دانشگاه وجود دارد چرا از این ظرفیت استفاده نکنیم. در سفری به یکی از شهرستانها تصمیم گرفته شد تا مهارت آموزی تبدیل به برنامه جامع کشوری تبدیل شود که ابلاغ شود و دانشگاه فنی و حرفهای را به کانون مهارت آموزی با ویژگیهای بیان شده تبدیل شود.
وی خطاب به دکتر صالحی عمران رییس دانشگاه فنی و حرفهای گفت: نامهای که برای دانشگاههای معین ابلاغ شد این نبود که تنها دانشگاه معین وارد این مقوله شوند بلکه رییس دانشگاه معین رییس شورای مدیریت استانی آموزش عالی کشور است یعنی از آنان خواسته شده که برای آموزش عالی استان برنامه ریزی کنند.
رحیمی ادامه داد: آنجا خوشبختانه دانشگاه فنی و حرفهای هم مدیریت استانی دارد و به راحتی میتوان برای هر استان برنامه ریزی تفصیلی کرد. سیاستهای کلی اعلام میشود و در آن چارچوب برنامه ریزیهای تفصیلی استانی صورت میگیرد و خودشان به اجرا میگذارند؛ لذا دانشگاه فنی و حرفهای باید خود را آماده کنند به عنوان کانون مهارت آموزی کل آموزش عالی کشور. یعنی این فقط دانشگاههای دولتی نیستند دانشگاههای غیردولتی، غیرانتفاعی و حتی دانشگاه آزاد هم هستند.
لزوم توجه به چاپ مقالههای علمی - ترویجی
رحیمی در بیان نکته دیگری گفت: در حال حاضر مقالههای علمی پژوهشی عالی در داخل و هم در خارج از کشور به چاپ میرسد. اکنون در رتبه ۱۵ چاپ مقالات در مجلات معتبر بین المللی هستیم، رتبه ۱۴ نیز از نظر میزان استنادات را دارا هستیم. چیزی که کم داریم مقالههای علمی – ترویجی است.
وی تصریح کرد: این مقالات امتیاز پژوهشی نیز میگیرند. همانطور که قدیم گفته میشد هر یک کارشناس باید ۱۰ کاردان تربیت کند و هیچوقت در دانشگاه محقق نشد، به ازای هر مقاله علمی – پژوهشی باید ۱۰ مقاله علمی – ترویجی منتشر کنیم. به عبارت دیگر مهندسی که روی دستگاهی کار میکند رفتار دستگاه را به صورت علمی تحلیل کند و یافتهها و تجربههای خود را به مقاله علمی – ترویجی تبدیل کند چرا که این مقالههای به مراتب مفیدتر از سایر مقالهها است.
معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: این مقالهها مخاطبان محدود دارد. ما نیز در مقدار محدود میتوانیم کمک کنیم تا دانشگاه فنی و حرفهای به مرکزی برای چاپ ژورنالهایی تبدیل شود که حاوی مقالههای علمی - ترویجی باشد. مانند مجله دانشمند که از پیش از انقلاب فعال است و مقالههای علمی عمومی منتشر میکنند. جامعهای که همه قشرها در آن در حال یادگیری هستند و باید تمامی قشرها نیز منابع داشته باشند.
دانشگاه فنی و حرفهای باید کانون خلاقیتهای مهارتی باشد
رحیمی در ادامه عنوان کرد: دانشگاه فنی وحرفهای باید کانون خلاقیتهای مهارتی و عملیاتی باشد چرا که خلاقیت در دانشگاه و تحصیلات تکمیلی با خلاقیت در دانشگاه فنی و حرفهای تفاوت دارد.
وی تصریح کرد: این دانشگاه، دانشگاه کاردانی و کارشناسی ناپیوسته است. استاندارد آن نیز استاندارد بین المللی است. از نظر تحقیقاتی باید نتایج تحقیقات ما در بهترین ژورنالهای دنیا قابل عرضه باشد. این مساله رشته نمیشناسد. همین قدر که برچسب محقق یا هیات علمی مورد تایید وزارت علوم گرفته شد دیگر از ملزومات به شمار میرود که تحقیقات به چاپ برسد.
معاون وزیر علوم اظهار داشت: دانشگاه فنی و حرفهای باید در سطح استانداردهای بین المللی کار کند و خود نیز در سطح ملی استانداردساز باشد. باید یک دوره مهارتی با استاندارد برگزار شود.
رحیمی با اشاره به لزوم مشخص شدن استانداردها گفت: اینجا باید استانداردهای ما مشخص شود این کانونهای خلاقیت، مراکز نوآوری مهارتی، مراکز رشد تخصصی همگی جزو همین دسته به شمار میرود. سپس در هر استانی میتوان چیزی مانند پردیس علم و فناوری مهارتی داشته باشیم که در اصل یک پارک علم و فناوری کوچک است.
وی تاکید کرد: بخشی از این فعالیتهای دانشگاه باید به سوی بازتاب نتایج افرادی که در صنعت و جامعه کار میکنند، سوق یابد و تجربیات خود را به زبان علمی بیان میکنند و بعد هم بستری باشد برای این افرادی که خلاق هستند در حوزههای مختلف مهارتی و دانشگاه بستر را فراهم سازد.
لزوم کمک رسانی دانشگاه فنی و حرفهای به تجاری سازی اختراعات
رحیمی در ادامه سخنرانی خود افزود: باید برنامهای را در کشور طراحی کنیم که قانونگذار ۱۰ سال قبل در قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان آورده و تا به حال هم مغفول بوده است. آن هم تجاری سازی اختراعات است.
وی افزود: به همین منظور صندوق تجاری سازی اختراعات صندوق نوآوری و شکوفایی تشکیل شده است. برنامههایی تا نقطه عقد قرارداد نیز رفت و هنوز هم زمین مانده است. اما فکر میکنم صندوق نوآوری و شکوفایی و سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی را داریم که میتوانند ارتباط با مخترعان ارتباط برقرار کند و طرحها را بگیرد و بر اساس ملاکهای علمی مشخص کند که کدام اختراعات قابلیت تجازی شدن دارد.
این مقام مسئول ادامه داد: اختراعات دو دسته میشوند؛ یکی اینکه نمونههای ساخته شده باید استانداردسازی شود، اما دسته بعدی احتیاج ندارد. آنهایی که احتیاج به تجاری سازی دارند نیاز به بستر دارند در حالی که مخترع این بستر را ندارد. این بستر را میتوان در دانشگاه فنی و حرفهای برای مخترعان فراهم کرد.
رحیمی گفت: در آینده باید جلسهای با سازمان پژوهش ها، صندوق نوآوری و دانشگاه فنی و حرفهای گذاشت تا برنامهای جامع در کشور ایجاد کرد. متاسفانه به رغم اینکه در حوزه تحقیقات در سطح بین المللی دستاورد داشته ایم، ثبت اختراعات ما در کشور هر سال نسبت به سال قبل کمتر میشود.
وی توضیح داد: در انتشارمقاله در رتبه ۱۵ و ۱۴ هستیم، اما در اختراعات به ۷۰ و ۸۰ میرسیم. در نوآوری نیز در رتبه بیشتر از ۱۰۰ هستیم. در حالی که پیشتر در هر سال بیش از ۱۵ هزار اختراع ثبت میشد، اما اکنون به حدود ۶ هزار تا رسیده است. این مساله باعث میشود اختراعاتی که قابلیت تجاری شدن دارند وارد بازار شوند خود یک تحولی است. همچنین، وقتی مخترع بداند مجموعهای حامی آنان است، اختراع ثبت شده ابتر نمیماند. بعد از آن هم فکر کردیم نظام و کشور قطعا فضای تشویق آمیزرا برای مخترعان فراهم میسازد.
لزوم تشکیل کمیته آمایش
رحیمی در ادامه گفت: به دلیل وضعیت تعداد متقاضیان دانشگاه فنی و حرفه ای، ساماندهی داخلی در این دانشگاه در حال انجام است. دانشگاه در فاز اول ساماندهی است. ساماندهی یکی از طرحهای آموزش عالی مورد تصویب شورای عالی انقلاب عالی فرهنگی است.