_ سوره حج صد و چهارمین سورهای است که به پیامبر نازل شده، ولی در مصحف بیست و دومین سوره قرآن قرار گرفته است. این سوره ۷۸ آیه دارد و در مکه به پیامبر نازل شده است.
خداوند در این سوره چندین حکم فقهی حج مانند واجب شدن حج، احکام قربانی، حلال بودن گوشت حیوانات، احکام حج و... اعلام میکند.
شأن نزول سوره حج
درباره آیه یازدهم سوره حج «و منَ النَّاسِ مَن یَعْبُدُ اللَّـهَ عَلَىٰ حَرْفٍ ۖ فَإِنْ أَصَابَهُ خَیْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ ۖ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْیَا وَالْآخِرَةَ ۚ ذَٰلِکَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِینُ؛ و از میان مردم کسى است که خدا را فقط بر یک حال [و بدون عمل]مىپرستد. پس اگر خیرى به او برسد بدان اطمینان یابد، و، چون بلایى بدو رسد روى برتابد. در دنیا و آخرت زیان دیده است. این است همان زیان آشکار.» گفته شده است:
این آیه درباره اعرابی نازل شد که از بیابان به مدینه آمده و مسلمان شدند و تا زمانی که زندگی آسودهای داشتند، بر ایمان خود مطمئن میشدند، ولی اگر زیانی میدیدند یا سهم زکات آنان دیر میرسید، شیطان آنان را وسوسه میکرد که از این دین جز شر به آنان نرسیده و به آیین سابق بازمیگشتند که این آیه درباره آنان نازل شد.
درباره شأن نزول آیه ۱۹ سوره حج «هَـٰذَانِ خَصْمَانِ اخْتَصَمُوا فِی رَبِّهِمْ ۖ فَالَّذِینَ کَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِیَابٌ مِّن نَّارٍ یُصَبُّ مِن فَوْقِ رُءُوسِهِمُ الْحَمِیمُ»؛ این دو [گروه]دشمنان یکدیگرند که در باره پروردگارشان با هم ستیزه مىکنند، و کسانى که کفر ورزیدند، جامههایى از آتش برایشان بریده شده است [و]از بالاى سرشان آب جوشان ریخته مىشود.» آمده است دو گروه خصم که بر سر پروردگار جدال میکردند از یک سو حمزه و ابوعبیده بن الحرث و علی بن ابی طالب و از سوی دیگر عتبه، شیبه و ولید بن عقبه بودند و عدهای نیز با اسناد به امام علی (ع) روایت کردهاند که آیات ۱۲ تا ۱۹ سوره حج درباره جنگ بدر نازل شده است. از ابن عباس نیز نقل شده که این آیه درباره مجادله یهودیان و مسیحیان با مسلمانان درباره تقدم خود، کتاب و پیامبرشان به خدا نازل شد.
خواص قرائت سوره حج
۱۱) در برخورد با ستمگران
اگر سوره حج را بنویسند و پس از شستن از ان آب بر جایگاه سلطان و حاکم ستمگری بپاشند، حکومت او به اذن خدا از بین خواهد رفت. مرحوم کفعمی نیز در کتابش آورده است: اگر آب حاصل از شستن نوشته سوره حج را بر جایگاه والی یا قاضی بیدادگری بریزند، قدرتش از او گرفته میشود.
۲) اطلاع از نتیجه کار
جهت اطلاع از عواقب کارها ۲۰۱ بار این آیه را بخواند و بخوابد: «الم تعلم ان الله یعلم... (تا) علی الله یسیر».
منابع
- المصباح
- درمان با قرآن