- بنا به اعلام دفاع پرس سردار «غلامرضا جلالی» ، در گفتوگویی با بیان اینکه با توجه به تغییر رویکرد تهدیدات کشور به سمت راهبردهای مادون جنگ نظامی، بخش عمدهای از آمادگی دفاعی کشور به حوزه اقدامات پدافند غیرعامل وابسته است، گفت: مأموریت خطیر سازمان پدافند غیرعامل کشور، رصد و پایش تهدیدات علیه زیرساختهای حیاتی کشور، برنامهریزی و انجام اقداماتی در جهت افزایش تابآوری ملی است. وظیفهای که با توجه به تهدیدات نوظهور، روز به روز اهمیت و مطالبه اجتماعی در خصوص اجرای آن از سازمان پدافند غیرعامل کشور افزایش مییابد.
وی با اشاره به اینکه امروز دشمن به دلیل ترس از رویارویی مستقیم با ایران در جنگ نظامی به سمت اشکال نوین جنگ همچون جنگهای سایبری روآورده است که فاعل جنگ در آن مجهول و ناپیداست، افزود: هدف اصلی این جنگها اختلال در ارائه خدمات زیرساختهای حیاتی به مردم است.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل با اشاره به اینکه شیوع ویروس کرونا نیز نشان داد ساختار دفاع بیولوژیک ما نواقصی دارد که باید ترمیم و اصلاح شود، تصریح کرد: سازمان پدافند غیرعامل به عنوان یک سازمان حاکمیتی و بین بخشی متولی اصلی پیشبرد این مباحث است و در سالهای اخیر هم مطالبه مردم از این سازمان به حق افزایش یافته است.
ارتقای توان دفاعی کشور در برابر تهدیدات نوین CBRNE
جلالی به موضوع ارتقای توان دفاعی کشور در برابر تهدیدات نوین CBRNE هم اشاره کرد و افزود: در سالهای اخیر ما توانستهایم صرفا ۵۰ شهر بزرگ را به تجهیزات مقابله با تهدیدات نوین مجهز کنیم، اما همین تجهیزات برای شهرها بزرگ هم ناکافی است ضمن اینکه برای سایر شهرهای کشور نیز باید اقدامات مشابهی صورت پذیرد.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در خصوص کارایی این تجهیزات، افزود : این تجهیزات که خوشبختانه توسط مرکز سپند و با مدیریت شهید عزیزمان دکتر فخریزاده تولید شدهاند به آتشنشانهای کشورمان این امکان را میدهند که از جان خودشان و مردم در شرایط بروز بحرانهای انفجاری، زیستی، شیمیایی و پرتوی مراقبت کنند.
جلالی ادامه داد: در حالی که هر روز اهمیت توجه به مسئله پدافند غیرعامل بیشتر آشکار میشود، متاسفانه توجه دولت محترم روزبهروز به مسئله پدافند غیرعامل کمتر میشود و شاهد این مدعا نیز، حذف بودجه عملیاتی سازمان پدافند غیرعامل کشور طی سالهای اخیر است.
ماجرای کمتوجهی دولت به بودجه سازمان پدافند غیرعامل کشور
وی با بیان اینکه البته ماجرای کمتوجهی دولت به بودجه سازمان پدافند غیرعامل کشور به سال ۱۳۹۳ برمیگردد، تصریح کرد: طبق اساسنامه مصوب و ابلاغی مقام معظم رهبری، سازمان پدافند غیرعامل کشور به عنوان یک سازمان حاکمیتی، مسئولیت سیاستگذاری و راهبری عملیاتی دستگاههای اجرایی برای مصونسازی زیرساختهای حساس و حیاتی و صیانت و حفاظت از مردم در شرایط بحرانهای ناشی از تهدیدات غیرطبیعی را برعهده دارد.
جلالی تأکید کرد: از همین رو در طول همه این سالها با پیگیری و تلاش و رایزنی با سازمان برنامه و بودجه کشور، قوانین موضوعهای به تصویب رسید از جمله اینکه قوانینی مرتبط با حوزه پدافند غیرعامل در احکام برنامه توسعه چهارم، پنجم و ششم توسعه پیشبینی شده است که البته این احکام بطور کامل در قانون بودجه سالیانه کشور لحاظ نشده است.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در مورد مباحث بودجهای این سازمان افزود: از سال ۱۳۹۰ ردیفی به عنوان بودجه جاری سازمان و دیگری یک بودجه برای اقدامات عملیاتی و عمرانی سازمان که تحت عنوان ردیف بودجه تملک داراییهای سرمایهای، در نظر گرفته میشد. این بودجه عملیاتی از سوی سازمان پدافند غیرعامل کشور برای پیشبرد پروژههای کلان و راهبردی در حوزه ارتقای تاب آوری ملی و بخشی از اعتبارات نیز در قالب تفاهمنامه برای کاهش آسیب پذیریها زیرساختها در اختیار دستگاههای اجرایی قرار میگرفت.
حذف تدریجی بودجه عملیاتی سازمان پدافند غیرعامل از سال ۱۳۹۳
وی ادامه داد: از سال ۱۳۹۳ به مرور اعتبارات عملیاتی (تملک داراییهای سرمایهای) به شدت در ردیفهای بودجه کشور یا در واگذاری اعتبارات کاهش یافت. به طوری که در سال ۱۳۹۴، اعتبارات تملک دارایی سازمان از سوی دولت به ۵۰ درصد کاهش یافت و در سالهای بعد عملا حذف گردید.
جلالی تصریح کرد: با این اقدام، برنامههای عمرانی و زیرساختی سازمان و اعتباراتی که ما در قالب توافقنامه در اختیار دستگاههای اجرایی میگذاشتیم مختل و با دشواری مواجه شد.
در اختصاص بودجه هیچگاه به دنبال منافع سازمانی نبودهایم
وی با بیان اینکه سازمان پدافند غیرعامل کشور در موضوع بودجه هیچگاه به دنبال منافع سازمانی نبوده است، تصریح کرد: با رایزنیها با نمایندگان خانه ملت، تلاشها در سال ۱۳۹۶ نتیجه داد و منجر به گنجانده شدن تبصرهای در قانون بودجه شد که دستگاههای اجرایی را مکلف کند یا به آنها اجازه دهد که از محل اعتباراتشان در راستای الزامات پدافند غیرعامل و برای مصونسازی و کاهش آسیبپذیری زیرساختهای حیاتیشان هزینه کنند. با این کار عملا امکان تامین بخشی از هزینه مصونسازی زیرساختها مهیا میشد.
جلالی تصریح کرد: این اقدام ثمرات و پیامدهای خوبی در پی داشت و از طریق آن اقدامات خوبی در زمینه پایداری و مصونسازی زیرساختها در دستگاهها از قبیل خرید ژنراتورهای برق اضطرای و مقاومسازی سازهها و ... اتفاق افتاد.
رئیس سازمان پدافند غیر عامل تأکید کرد: البته در سال ۱۳۹۶ نیز همکاری از سوی دولت صورت نگرفت و این موافقت مجلس بود که با تبصره مذکور، دستگاههای اجرایی را مکلف کرد که بخشی از اعتبارات خود را در راستای کاهش آسیب پذیری زیرساختهای حیاتی استفاده کنند.
کلافی که در سال ۱۳۹۷ پیچیدهتر شد
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور تصریح کرد:، اما در سال ۱۳۹۷، با وجود همه تلاشها، دولت نهتنها در لایحه، بودجه علمیاتی را در نظر نگرفته بلکه با تبصره مذکور نیز مخالفت کرد. در سال ۱۳۹۸ نیز اگرچه تبصره در بودجه در نظرگرفته شد، اما الزامآور و تکلیف آور نبود بلکه مجوزی را برای اختصاص بخشی از اعتبارات در حوزه اقدامات پدافند غیرعامل در اختیار دستگاهها قرار میداد. یعنی دستگاه اجرایی مختار بود این هزینه را انجام دهد یا ندهد.
وی با بیان اینکه متاسفانه در سال ۱۳۹۹ نیز دولت با همان تبصره برای اختیار دستگاهها (اختصاص بخشی از اعتبارات در حوزه اقدامات پدافند غیرعامل) نیز در لایحه بودجه موافقت نکرد، تصریح کرد: این موضوع در بودجه سال ۱۴۰۰ نیز تکرار شده است. البته باید گفت که دولت هر ساله با اختصاص این بودجه در کمیسیون تلفیق مخالفت کرده است.
اثرات حذف بودجه عملیاتی سازمان پدافند غیرعامل کشور
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به اثرات حذف بودجه عملیاتی سازمان پدافند غیرعامل کشور ، افزود: اشکال اصلی کار از جایی آغاز میشود که دولت نه ردیف بودجه عملیاتی و عمرانی به سازمان پدافند غیرعامل کشور اختصاص میدهد تا اقدامات در راستای مصونسازی زیرساختهای حیاتی را پیگیری و عملیاتی کند و نه اختیار و تکلیفی به دستگاههای اجرایی واگذار میکند تا از منابعشان در راستای اجرای الزامات و ضوابط پدافند غیرعامل استفاده کنند. نتیجه این اقدام نیز چیزی جز تضعیف شدید کارکردهای پدافند غیرعامل نخواهد بود.
جلالی با تضعیف کارکردهای سازمان پدافند غیرعامل کشور، عملاً اثربخشی پدافند غیرعامل در دستگاههای اجرایی به شدت کاهش یافته و این به معنی افزایش آسیب پذیریهاست، تصریح کرد: این در حالیست که تهدیدات روز به روز در حوزههای مختلف از جمله سایبری، زیستی، شیمیایی و غیره در حال افزایش است.
نگاه دولت به پدافند غیرعامل دوستانه نیست
وی افزود: در نظر گرفتن بودجه برای یک موضوع، نشان از شناخت اهمیت و لزوم توجه به یک موضوع و ضرورت یک برنامهریزی است؛ بنابراین زمانی که برای یک موضوع مشخص یک ردیف بودجه اختصاص پیدا نکند یعنی نگاه به آن تشریفاتی است در صورتی که پدافند غیرعامل یک استراتژی و راهبرد حیاتی برای افزایش تابآوری کشور و حفاظت از دارایی ملی و مردم در هنگام بروز بحرانهاست.
جلالی اهار داشت: با این تفاسیر باید برای قطع بودجه عملیاتی سازمان پدافند غیرعامل چارهای اندیشید و من از نمایندگان فهیم و دوراندیش و انقلابی مجلس شورای اسلامی درخواست دارم برای احیای این بودجه اقدامات لازم را اتخاذ نمایند تا خدایی نکرده در شرایطی که تهدیدات دشمن در قالب راهبرد فشار همهجانبه تداوم دارد و تلاشهای دشمن برای حمله به زیرساختهای حیاتی کشور افزایش یافته است با کاهش اثربخشی اقدامات پدافند غیرعامل، تابآوریها و اقدامات حفاظتی از زیرساختها دچار اختلال نشده و زمینه نفوذ و افزایش آسیبپذیریها فراهم نشود.