- طبق گزارش روزنامه القدس العربی، مرکز مطالعات امنیتی صهیونیستی وابسته به دانشگاه تل آویو از اقدامات جاری برای عادی سازی روابط میان ریاض با تل آویو خبر داد.
براین اساس، مرگ ملک سلمان جاده صاف کن امضای توافق میان اسرائیل و عربستان تلقی میشود و هدف ریاض از عادی سازی روابط بهبود وجهه و جایگاه بین المللی به ویژه نزد کنگره آمریکاست به ویژه که در سالهای اخیر رفتارهای محمد بن سلمان، خدشه زیادی به وجهه سعودی وارد کرده است.
این مرکز صهیونیستی در گزارش خود میافزاید: اسرائیل مایل به توافق عادی سازی با سعودیها با توجه به اهمیت و جایگاه دینی و سیاسی و اقتصادی آن است؛ اما ریاض با قید و بندهای داخلی و خارجی مختلفی روبرو است و این جدای از حساسیتهای خاص است و احتمالاً بهای عادی سازی روابط با عربستان به مراتب بیش از دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس است؛ بنابراین مشخص نیست که عربستان سعودی چه زمان و تحت چه شروطی آماده امضای توافق عادی سازی روابط مشابه آنچه میان تل آویو با بحرین و سودان و امارات رخ داد، خواهد شد.
براساس گزارش این مرکز مطالعات امنیتی صهیونیستی، حمایت ریاض از توافقات امضا شده میان تل آویو با بحرین، امارات و سودان نشان دهنده تغییر در مواضع قبلی عربستان است.
براین اساس این تغییر را میتوان در اجازه دادن به هواپیماهای اسرائیلی برای عبور از حریم هوایی عربستان به امارات و بحرین مشاهده کرد.
از سوی دیگر نیز پوشش رسانهای مثبتی که سعودیها در قبال اسرائیل دارند و نیز مواضع مقامات عالی رتبه کنونی و سابق عربستان متوجه شد.
مرکز مطالعات امنیتی صهیونیستی با اشاره به موضع گیری اخیر، فیصل بن فرحان وزیر خارجه سعودی مبنی بر اجتناب ناپذیر بودن عادی سازی روابط میان طرفین فاش کرده است که میان رژیم صهیونیستی و سعودیها از طریق کانالهای امنیتی و اطلاعاتی به شکل محرمانه و نیز کانال تجاری روابط برقرار است.
در ادامه این گزارش آمده است که، با وجود محرمانه بودن این کانالهای ارتباطی روابط علنی میان ریاض و تل آویو به مرور وقت علنی هم شده است و در حال حاضر نشستها شخصیتهای برجسته طرفین به ویژه کسانی که پیش از این مناصب رسمی در عربستان داشته اند، هم شامل میشود.
براساس این گزارش، احتمالاً مذاکرات امارات، بحرین و سودان با علم و حمایت مقامات سعودی انجام گرفته باشد به ویژه که این توافقات به نفع منافع سعودی است و احتمال عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی با مرگ ملک سلمان و پادشاه شدن محمد بن سلمان افزایش مییابد.
این گزارش در ادامه با طرح این سوال که که در اینجا مطرح میشود این است واکنش جامعه سعودی مخالف با سازش با اسرائیل چگونه خواهد بود؟، مینویسد: درست است که طی سالهای اخیر تغییرات اجتماعی و اقتصادی زیادی در عربستان انجام شده است، اما این بدان مفهوم نیست که توافق سازش با اسرائیل با این حمایت روبرو میشود.
تغییرات راهبردی اخیر در عربستان از جمله آنچه در مجلس مشورتی سعودی و شورای علمای این کشور رخ داده است، مقدمهای برای عادی سازی روابط تلقی میشود که احتمالاً این تغییرات کمک کننده به آن باشد.
القدس العربی نیز به نقل از این مرکز صهیونیستی نوشته است: بن سلمان انتظار دارد که از نهاد دینی علیه معارضان برای هموار کردن مسیر برای اقدامات سیاسی جنجالی از جمله عادی سازی روابط با اسرائیل بهره برداری کند از جمله موضع شیخ السدیسی که از تسامح با یهودیان و یهودیت سخن گفته بود به ویژه که این اظهار نظر با هدف آزمودن واکنش مردمی و نیز مهیا کردن افکار عمومی بود.
بیشتر مخالفتها با سعودیها در تبعید و مخالفان نظام سعودی است و نه از جانب ساکنان داخل عربستان که البته دلیل آن هم ترس از پیگرد از سوی نظام است.
طبق گزارش مرکز مطالعات امنیتی صهیونیستی، سعودیها منتظر نتایج انتخابات آمریکا هستند تا ببیند که جو بایدن در صورت پیروزی چه ارائه میدهد.
از سوی دیگر شاید اینگونه به نظر برسد که توافق عادی سازی روابط با اسرائیل گامی بسیار دور است؛ اما این بدان مفهوم نیست که مقدمه سازی برای این توافق در جریان نیست. احتمالاً سعودیها دارای خواستههای بیشتری در مقایسه با امارات هستند.
اما اگر اماراتیها به دنبال جنگندههای اف -۳۵ هستند، احتمالاً سعودیها خواستههایی بالاتر و در زمینه هستهای خواهند داشت.
این مرکز صهیونیستی با تاکید بر اینکه سعودیها گامهایی همراه با احتیاط و تدریجی به سوی عادی سازی روابط با اسرائیل بر میدارند و سخت است که زمان و شروط ریاض برای توافق را فهمید، افزود: توافقات تسلیحاتی آمریکا با عربستان و تغییرات داخلی در این پادشاهی در زمینه افکار عمومی و اینکه چه کسی وارث تاج و تخت پادشاهی سعودی میشود، همگی بر این امر تاثیرگذار هستند.