علی کاظم بهرام در گفتوگو با پیرامون سیره سیاسی «امام صادق (ع)» گفت: همه «ائمه معصومین (ع)» دارای شیوهها و روشهای مبارزاتی با حاکمان ظلم و جور وقت خود بودند آنان همواره در مقابل ظلم و ستم حاکمان ستمگر ایستادگی کرده اند، اما شیوههای مبارزاتی «امام صادق (ع)» خاص و متفاوت بوده ایشان مبارزات را به سبک جنگ نرم انتخاب کردند و در این راه بسیار موفق بودند.
وی فلسفه امامت «ائمه معصومین (ع)» را مورد بررسی قرار داد و افزود: فلسفه امامت، هدایت و نجات امت اسلامی است، اما در هر دوره از امامت «ائمه معصومین (ع)» این شیوه به سبکی خاص اجرا شد، سبکی که برای هدایت و نجات متناسب با سخت گیریها و انعطاف پذیری حاکمان ظالم شکل میگرفت، از سوی دیگر از آنجایی که «ائمه معصومین (ع)» به دنبال هدایت شیعیان بودند و همواره تلاش میکردند تا با تدبیر علاوه بر حفظ جان و مال شیعیان در حقیقت آنان را از بلایای که توسط هیئت حاکمه وقت مورد تهدید قرار میداد حفظ کنند.
بهرام رویکرد «امام صادق (ع)» در مقابله با دشمنان را مورد بررسی قرار داد و ابراز کرد: در دوره امامت «امام صادق (ع)»، حاکمیت آن دوره شیوه تضارب اندیشه و آرا را در پیش گرفتند اگرچه در آن دوره فرقههای مختلفی رواج یافته بود، اما «امام صادق (ع)» توانستند به خوبی شیعیان را از این مرحله عبور دهند، این امام بزرگوار با روشنگریهای خود توانستند به نابودی و زوال بیشتر بنی امیه کمک فراوانی کنند و در عین حال دست حکومت بنی عباس را که یک حکومت آنارشیستی اجتماعی بود برای جامعه شیعه رو کنند، در دوره امامت «امام صادق (ع)» شیعیان در بین جدال حکومت بنی امیه و بنی عباس دچار صدمات فراوانی شده بودند، اما «امام صادق (ع)» توانستند آنان را به خوبی هدایت کنند و نشان دهند که بنی عباس تنها با شعار حمایت از «ائمه معصومین (ع)» و «امام حسین (ع)» روی کار آمده و به هیچ عنوان بر محور مدار ولایت و امامت قرار حرکت نمیکنند، بنی عباس به هیچ عنوان به فلسفه قیام «سیدالشهدا (ع)» اعتقادی نداشت لذا «امام صادق (ع)» بارها مطرح کردند ظلمی که در دوران بنی عباس به مسلمانان و شیعیان روا شد در هیچ یک از دورانها حتی در دوران بنی امیه که فاجعه عاشورا را رقم زد شکل نگرفت.
این کارشناس علوم قرآنی به پیچیدگیهای رویدادهای دوران «امام صادق (ع)» اشاره و تصریح کرد: در دوران «امام صادق (ع)» وقایع و اتفاقات پیچیدگیهای بسیار خاصی داشت، اما هوشیاری، تدبیر، هدایت و راهنمایی ارزنده «امام ششم (ع)» بود که توانست بسیاری از این پیچیدگیها را برای جامعه شیعه قابل فهم و درک کند این امام بزرگوار در این دوران مجبور شدند برای حمایت از شیعیان در بر خورد با حاکمان بنی عباس ملاحظاتی را در نظر بگیرند تا شیعیان متضرر نگردند.
***فرصت سازی
وی در همین رابطه اظهار کرد: «امام صادق (ع)» به زیبایی تمام توانستند از فرصتها و رویدادها و اتفاقاتی که در خلال تغییر سیاست حاکمان ظالم و جرم ایجاد شده بود به نفع اسلام ناب محمدی استفاده کنند لذا در این میان به توسعه آموزش فرهنگ جامعه اسلامی بیش از پیش پرداختند، ایشان توانستند حدود شش هزار شاگرد را بدون واسطه تربیت کنند این شاگردان در حوزههای گوناگون آموزشهای اسلامی لازم را دیدند و هر یک به نوبه خود در رشتههای مختلف به شکوفایی رسیدند، در دوران امامت «امام صادق (ع)» شاهد توسعه و گسترش علوم مختلف هستیم این همان رویکرد ارزشمندی است که این امام بزرگوار در پیش گرفتند.
***گفتمان قالب
بهرام پیرامون تاکیدات «امام صادق (ع)» اظهار کرد: «امام صادق (ع)» همواره تاکید داشتند که اگر جامعه بخواهد گفتمان غالب را در دست داشته باشد باید تلاش کند تا به پیشرفت علمی برسد.
این کارشناس علوم قرآنی قدرت علم و پیشرفت فنون را عاملی مهم در قدرت جامعه اسلامی دانست و تاکید کرد: باید توجه کرد که امروز نیز نیازمند توجه و الگوبرداری از تاکیدات «امام صادق (ع)» هستیم، در حقیقت ما باید پیشرفت علمی را در سرلوحه کار خود قرار دهیم تا بتوانیم قدرت چانه زنی خود را در جامعه بینالملل گسترش دهیم، هنگامی میتوانیم گفتمان غالب را از آن خود کنیم که بتوانیم نظر و عقیده اسلام و جامعه اسلامی را با قدرت علم تثبت کنیم لذا باید در نظر داشت کسب علم دانش برای مومن همراه با علم است.
وی عوام فریبی بنی عباس را در زمان امامت «امام صادق (ع)» مورد بررسی قرار داد و افزود: در زمان امامت «امام صادق (ع)» حکومت بنی عباس به روی کار آمدند آنان عوامفریبی را به نهایت در پیش گرفتند و با نام خونخواهی از «امام حسین (ع)» و پیروی از ایشان فشار فراوانی را بر «امام صادق (ع)» وارد کردند آنان توانستند تا حدودی بنی هاشم را برعلیه «امام ششم (ع)» بشورانند بدین ترتیب با حاکمیت بنیعباس تعدادی از افراد و فرزندان بنی هاشم به استانداری برخی از شهرها گماشته شدند یکی از این افراد استاندار مدینه بود که یکی از فرزندان بنی هاشم محسوب میشد وی مخالفت و دشمنی عجیبی با «امام صادق (ع)» داشت در این زمان بود که خانه و منزل این امام بزرگوار را به آتش کشیدند. «امام صادق (ع)» نیز هرگز خط، مرام و رویکرد سیاسی بنی عباس را تایید نکردند و همواره تلاش داشتند تا چهره اصلی بنی عباس را به شیعیان نشان دهند ظلمی که بنی عباس در حق شیعیان انجام داد بسیار بود آنان برخی شیعیان را زنده زنده دفن میکردند و یا در آتش میسوزاندند این امام بزرگوار تلاش داشتند تا تمامی این صدمات را از شیعیان دور کنند.
***مبارزات منفی «امام صادق (ع)»
بهرام به رویکردی که با عنوان مبارزات منفی «امام صادق (ع)» شناخته میشود اشاره و تصریح کرد: «امام صادق (ع)» رویکردهای ویژهای در برخورد با دشمنان داشتند ایشان دست به مبارزات منفی بر علیه بنی عباس زدند، «امام صادق (ع)» مانیفست حاکمیت اسلامی را در زمان ولایت خود گسترش دادند گرچه فرقههای متنوعی توسط یهودیان و حتی برخی از سلاطین ظلم و جور زمانشان تراشیده و ایجاد شده بود، اما امام ششم شیعیان اندیشههای صحیح اسلامی را بیش از هر چیز دیگر به جامعه شناسانده و برای رشد و توسعه آنان تلاش فراوانی کردند.
این کارشناس علوم قرآنی به فرقه دگر اندیشان اشاره و تاکید کرد: در زمان ولایت «امام صادق (ع)» فرقهای با عنوان «دگر اندیشان» وجود داشت این افراد از آنجا که اهل نظر و اندیشه به نظر میرسیدند و همواره در حوزههای علمی فعالیت میکردند تا حدودی مورد توجه مردم بودند، ولی «امام صادق (ع)» توانستند آنان را مغلوب کنند ایشان توانستند به جامعه نشان دهند که این افراد در ظاهر اندیشمند هستند، ولی آنچه در اسلام ناب محمدی وجود دارد چیزی متفاوت از نظریات آنان است، «امام صادق (ع)» با کوشش و ممارست حدود شش هزار شاگرد تربیت کردند و آنان را در مسیر اسلام ناب محمدی قرار دادند تا بتوانند امت اسلامی را از گردابی که حاکمان نادان فراهم کرده بودند رهایی بخشند.
***جایگاه و ارزش «امام صادق (ع)»
وی جایگاه و ارزش «امام صادق (ع)» را در زمان ولایتشان مورد بررسی قرار داد و تاکید کرد: «امام صادق (ع)» در زمان ولایت خود دارای جایگاه و ارزش بسیار بالایی بودند این ارزش و جایگاه حتی در بین سایر فرقهها خصوصاً در بین مذهب سنی و سایر به خوبی مشخص بود و همه جامعه برای اندیشههای این امام بزرگوار که عموماً اندیشه غالب بشمار میرفت حرمت خاصی قائل بودند این اتفاق باعث شد تا دشمن احساس نگرانی نسبت به «امام صادق (ع)» داشته باشد و از حرکت و جنگ نرم ایشان بترسند لذا تصمیم گرفتند تا زمینهای فراهم کنند و ایشان را به شهادت برسانند.
بهرام همراه شدن روز ولادت «پیامبر اکرم (ص)» با ولادت «امام صادق (ع)» را رمزی ارزنده دانست و خاطرنشان کرد: رمزی ارزنده و ارزشمند درهمراه شدن روز ولادت «پیامبر اکرم (ص)» و روز ولادت «امام صادق (ع)» وجود دارد، «پیامبر اکرم (ص)» در حقیقت بنیانگذار اسلام و «امام صادق (ع)» احیاگر حیات مجدد اسلام ناب محمدی به شمار میروند.