سید جواد ساداتی‌نژاد در گفت‌وگو با میزان، درباره کمبود نهاده‌های دامی در کشور با مهم خواندن این موضوع گفت: واردات کالا چهار مرحله اصلی دارد؛ ثبت سفارش که توسط بخش خصوصی انجام می‌شود، تخصیص ارز که توسط وزارت صمت معرفی و بانک مرکزی ارز لازم را تخصیص می‌دهد، تأمین ارز که توسط بانک مرکزی صورت می‌گیرد و بعد از خریداری کالا مرحله آزادسازی و ترخیص از گمرک و ورود به بازار کشور صورت می‌گیرد.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه تا زمانی که کالا از گمرک خارج نشود، قابلیت توزیع ندارد، بیان داشت: سامانه بازارگاه زمانی فعال می‌شود که کالا مراحل اشاره شده را گذرانده و از گمرک ترخیص شده باشد.

نهاده‌هایی در راه برزیل
ساداتی‌نژاد اظهار داشت: در دو هفته گذشته تأمین ارز برای نهاده دامی وضعیت خوبی داشته است و با تذکرات جدی در خصوص امنیت غذایی و نظارت و هشدار‌های مجلس، بانک مرکزی تأمین ارز نهاده‌ها را در اولویت گذاشت، اما واردات نهاده با این ارز تامین شده به یک بازه زمانی دو ماهه نیاز دارد تا از برزیل به ایران برسد.

حدود شصت روز زمان می‌برد تا سویای خریداری شده از برزیل حمل و وارد بازار ایران شود

نماینده مردم «کاشان» و «آران و بیدگل» با استناد به آمار ثبت شده شش ماهه نخست امسال در این بخش، تصریح کرد: تخصیص و تأمین ارز برای واردات نهاده‌های دامی در این مدت، آهنگ توزیع یکسانی نداشته است به عنوان مثال تامین ارز برای واردات سویا، به تاریخ امروز ۵۰ درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است، اما نکته قابل تامل این است که حدود شصت روز زمان می‌برد تا این سویای خریداری شده از برزیل حمل و وارد بازار ایران شود. اما در خصوص ترخیص سویا از گمرک به تاریخ امروز ۴۸ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داریم.

کاهش ۴۸ درصدی ترخیص سویا و ذرت نسبت به سال گذشته
ساداتی‌نژاد با اشاره به بهبود وضعیت تأمین ارز این بخش در دو هفته اخیر، تاخیر بانک مرکزی در این اتفاق را غیرقابل قبول خواند و آن را دلیل افزایش قیمت‌ها دانست و افزود: البته ترخیص سویا و ذرت در حال حاضر نسبت به سال گذشته، کاهش داشته است و این کاهش از اول سال تا امروز برای کنجاله سویا حدود ۴۸ درصد بوده است.

رئیس کمیسیون «کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست» مجلس دلیل این کاهش‌ها را، کاهش ثبت سفارش و تخصیص و تامین دیرهنگام ارز اعلام و تصریح کرد: تامین ارز به صورت ناهمگون در بازه زمانی ۶ ماهه در سال جاری آسیب جدی به حوزه دامی کشور وارد کرده است.

 ارتقا سیستم توزیع نهاده‌های دامی
نماینده مردم «کاشان» و «آران و بیدگل» در مجلس شورای اسلامی با اشاره به تأمین ۴۳ درصدی نیاز بازار کشور در بازه زمانی دهم خرداد تا چهاردهم شهریور گفت: نیاز سویای بازار در این بازه فوق، یک میلیون و ۲۱۸ هزار تن سویا بود، که از مجموع دانه روغنی و کنجاله وارداتی جمعاً ۵۲۱ هزار و ۵۹۳ تن کنجاله در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته است؛ که این به معنای کمبود نهاده در بازار توزیع است و این ربطی به فساد و نشتی در سیستم توزیع ندارد گرچه مشکلات این سامانه را رد نمی‌کنم.

وی در ادامه با تشریح آهنگ نامتوازن تامین ۴۳ درصدی نهاده دامی در بازه فوق اظهار کرد: در تاریخ دهم خرداد، مقدار ۳۲۴ هزار تن سویا از گمرک ترخیص شده است و تا تاریخ هفدهم خرداد این مقدار بدون تغییر بوده؛ در تاریخ ۳۱ خرداد ماه این مقدار به ۳۷۰ هزار تن افزایش پیدا کرد، مجددا در بازه زمانی سی و یکم خرداد تا بیستم تیرماه این مقدار بدون تغییر بوده و در تاریخ ۲۱ تیرماه هزار تن دیگر نیز ترخیص شده است.

ساداتی نژاد توزیع ناهمگون نهاده در بازار و ترخیص نامنظم نهاده به عنوان خوراک دام را یک آسیب جدی به حوزه تولیدات دامی خواند و با اشاره به افزایش ۲۰ درصدی ترخیص ذرت در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، اشاره کرد با توجه به مصرف شدن ۷۵۰ هزارتن از واردات سویا در صنایع غذایی نیاز ذرت برای خورا ک دام کشور را بیشتر از مقدار ترخیص شده عنوان کرد.

کمبود نهاده و قیمت بالای آن مربوط به سامانه بازارگاه نیست

وی گفت: به طور کلی کمبود نهاده و قیمت بالای آن مربوط به سامانه بازارگاه نیست، بلگه کاهش واردات نهاده کمتر از مقدار مورد نیاز صنعت رام و طیور کشور عامل افزایش قیمت است.

اذعان به وجود اشکالات در سامانه بازارگاه و بهبود آن در دو هفته جاری
رئیس کمیسیون «کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست» مجلس در ادامه درباره سامانه بازارگاه و سیستم توزیع افزود: این سامانه کالایی را می‌تواند توزیع کند که از گمرک ترخیص شده باشد. البته این سامانه دارای مشکلاتی نیز هست، اما این که در بازار با کمبود نهاده و قیمت بالای آن مواجهه هستیم، مربوط به سامانه بازارگاه نیست، چرا که واردات نهاده کمتر از مقدار مورد نیاز در داخل کشور است.

حذف امضای طلایی بازارگاه
وی ادامه داد: بازارگاه در توزیع دچار مشکلات و ایراداتی است که اشکالات آن هر چند دیر، اما در حال رفع شدن است. در حال حاضر با ثبت تمام مرغ مادر‌های گوشتی، تخمگذار و فارمای اجداد تخمگذار و همینطور تعداد ۲۰۰ گاوداری بزرگ در سیستم، مراحل [توزیع نهاده]به صورت اتوماتیک در سیستم بازارگاه در حال انجام است. گرچه در زمینه فاصله زمانی ثبت تا زمان دریافت نهاده انتقاداتی وارد است، اما می‌توان آن را اقدام خوبی دانست که باعث حذف امضای طلایی شده است و باید استمرار یابد.

 ۲۲ هزار واحد گوشتی در آستانه به بازارگاه
سادتی نژاد با اعلام اینکه از ۲۲ هزار واحد گوشتی کشور، ۱۸ هزار واحد فعال وجود دارد که توزیع نهاده در آن‌ها به صورت دستی و توسط معاونت امور دام‌های استان‌ها انجام می‌شود گفت: در صورت پایبندی وزارت جهاد به تعهداتش این واحد‌ها نیز تا هفته آینده وارد سیستم خواهند شد.

 وزیر جدید صمت قول داده اند که اختیارات وزارت جهادکشاورزی را که به وزارت صمت منتقل شده بود را بازگرداند

وی در ادامه گفت: لغو قانون تمرکز و انتقال اختیارات وزارت جهاد کشاورزی به وزارت صمت باعث دشوار شدن کار نظارت و ایجاد آشفتگی در این بازار شده است. البته آقای رزم حسینی وزیر جدید صمت در کمیسیون کشاورزی اعلام آمادگی کرده است تا این اختیارات را به وزارت جهاد کشاورزی برگرداند و امیدواریم این اتفاق چه سریعتر بیفتد.

رئیس کمیسیون «کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست» مجلس ادامه داد: البته باید اشاره کنم که وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولی این حوزه، باید هشدار‌های لازم را زمانی که در فروردین و اردیبهشت ماه امسال ثبت سفارش نهاده دامی کاهش یافت به بخش‌های مربوط می‌داد و بخش خصوصی را ترغیب به ثبت سفارش می‌کرد یا از طریق شرکت پشتیبانی این کاهش را جبران می‌کرد. همچنین وزارت صمت و بانک مرکزی نیز باید موضوع تخصیص و تامین ارز برای نهاده‌ها را در اولویت‌های خود قرار می‌دادند.

وی به موضوع تعیین قیمت‌ها اشاره کرد و افزود: وزارت صمت در مورد تعیین قیمت نیز قصور دارد چرا که واقع‌بینانه به موضوع نگاه نکرده است، زمانی که تخصیص ارز و واردات به درستی انجام نشده و فقط ۵۵ درصد نیاز بازار وارد شده است طبیعی است که بخشی از نیاز بازار باید با قیمتی دیگر تامین شود و این موضوع باید در قیمت گذاری محصول لحاظ می‌شد تا از آشفتگی در بازار و کاهش تولید که نتیجه ان افزایش قیمت است جلوگیری شود.