- مهراله رخشانی مهر در برنامه تلویزیونی پرسشگر درباره چالشهای مدرسه سازی سخن گفت و در توضیح تصویری از ساختمان مرکز سنجش آموزش وزارت آموزش و پرورش که کانال کشی کولر شکل نامناسبی به نمای ظاهری ساختمان داده بود گفت: ما سازمان نوسازی مدارس هستیم و ساخت مدارس ایمن، بانشاط و مقاوم جزو وظایف ماست و در برنامه زیرنظام فضا و تجهیزات سندتحول بنیادین که متولی انجام آن هستیم و مسئولیت کارگروهش به ما سپرده شده لذاشرح وظایف ما کاملا مشخص است.
وی افزود: نگه داری اماکن و فضاهای آموزشی و اداری بر عهده معاونت پشتیبانی و معاونین ادارات کل آموزش و پرورش و معاونین اداری و مالی مناطق است.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با بیان اینکه شرح وظایف مشخص است و نگه داری از فضاها و انجام تعمیرات جزئی برعهده معاونت پشتیبانی است اظهار کرد: اخیرا وزیر آموزش و پرورش شرح وظایف تفکیک شده را ابلاغ کردند. بر این اساس تعمیرات اساسی مدارس به ما واگذار شده و بابت انجام این تعمیرات بودجه در اختیار داریم ولی بودجه تعمیرات جزئی به ادارات کل استان ها ابلاغ می شود و دخل و تصرفی در فضاهای اداری آموزش و پرورش نداریم.
وی یک تقسیم بندی از انواع مدارس در این حوزه ارائه داد و گفت: در تعریفی که داریم انواع مدارس به این شرح هستند؛ اول مدارس نیازمند تخریب و بازسازی، دوم مدارس نیازمند مقاوم سازی و سوم مدارس مقاوم که بر اساس استانداردهای لازم ساخته شده و مقاومت لازم را در برابر بارهای قائمی وعمودی و جانبی دارند.
رخشانی مهر افزود : ۱۲ درصد مدارس کشور نیازمند تخریب و بازسازی، ۱۸ درصد نیازمند مقاوم سازی و ۷۰ درصد مقاوم هستند.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با بیان اینکه اکنون مدرسه خشت و گلی دیگر در کشور نداریم عنوان کرد: تا مهر ۱۳۹۷، یک هزار و شش کلاس درس خشتی و گلی داشتیم که بهمن ۹۸ با برنامه ریزی های انجام شده عملا از ادبیات عمرانی مدارس برچیده شد و دیگر مدرسه خشت و گلی نداریم.
وی درباره توزیع جغرافیایی این مدارس گفت: این میانگین ۳۰ درصدی مدارس نیازمند تخریب و بازسازی و مقاوم سازی برای کل کشور صادق است که در برخی نقاط بیشتر و در برخی نقاط کمتر است. بیشترین میزان آن یعنی ۳۵ ـ ۳۴ درصد متعلق به تهران، سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی و کمترین آن متعلق به استان های یزد و ایلام است.
رخشانی مهر درباره بودجه سازمان نوسازی مدارس بیان کرد: ظرفیت قانون بودجه ۹۹ حدود ۶۸۰۰ میلیارد تومان است که تحت عناوین بودجه های استانی، ملی و ردیف های اصلی و متفرقه تقسیم بندی می شود.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در پاسخ به اینکه آیا این بودجه کافی است؟ گفت: این عدد کم است اما اجازه بدهید بحث را از منظر دیگر دنبال کنیم؛ اینکه موضوع مدرسه سازی یک جریان است و این را برنمی تابد که بگوییم که تا چه زمانی دیگر مدرسه تخریبی در کشور نداریم، چون همه مدارس در یک تاریخ ساخته نشده اند که همه در یک زمان فرسوده و نیازمند بازسازی بشوند.
وی ادامه داد: بلکه مناطق و شهرک های جدید ساخته می شوند و نیازمند فضای جدید آموزشی می شوند. هروقت به صورت مقطعی اعتبارات نوسازی را با این تصور که پرونده مدرسه سازی را در یک برهه زمانی ببندیم اشتباه کرده ایم.
رخشانی مهر با اشاره به اینکه طی برنامه های چهارم و پنجم توسعه ۴۰۰۰ میلیارد تومان تخصیص یافت و اتفاقات خوبی در حوزه مدرسه سازی رخ داد اظهار کرد: سرانه فضاهای آموزشی و پرورشی قبل انقلاب یک و نیم متر مربع بود که اکنون بیش از سه برابر شده و به ۵.۲ متر مربع رسیده است.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور ادامه داد: البته جمعیت دانش آموزی قبل و بعد انقلاب تفاوت چشمگیری داشته است اما وقتی سرانه را محاسبه می کنند زیربنای فضاهای موجود را برجمعیت دانش آموزی تقسیم می کنند و هرچه جمعیت افزایش یابد باید شاهد کاهش سرانه باشیم، اما این اتفاق نیفتاده است و باوجود رشد جمعیت دانش آموزی سرانه بالا رفته و سرعت مدرسه سازی از سرعت رشد جمعیت دانش آموزی پیشی گرفته است.
وی با بیان اینکه در یک دوره هشت یا ۱۰ ساله، ۵۰ درصد مدارس کشور مقاوم سازی شدند گفت: در برنامه چهارم و پنجم توسعه، چهارمیلیارد دلار بابت مدرسه سازی تخصیص داده شد و ناچار بودیم استاندادرهای لازم را به کمک دانشگاه های کشور برای مقاوم سازی احصاء کنیم. استانداردها را تهیه کردیم و سازمان برنامه تایید کرد و آن را در اختیار مشاورانی که تجربه کار مقاوم سازی نداشتند قرار دادیم.
رخشانی مهر افزود: در آن سال ها رتبه خوبی را در مقاوم سازی مدارس به دست آوردیم و سال ۱۳۸۲ همکاران ما آمار گرفتند. در آن سال ۷۰ درصد مدارس نیازمند مقاوم سازی بودند و ۳۰ درصد مقاوم بودند و در یک بازه زمانی کوتاه این عدد برعکس شده است.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به اینکه حال برای پاسخ به این پرسش که «آیا ۶۸۰۰ میلیارد تومان عدد خوبی است؟» باید گفت که اگر ما بتوانیم بودجه سازمان را به مجلس و سازمان برنامه بقبولانیم که باید متناسب با اعتبارات و افزایش قیمت مصالح ساختمانی و تورم افزایش یابد و به صورت ثابت ادامه داشته باشد می توانیم خیلی زود مسئله مدارس تخریب و بازسازی را حل کنیم اما مقطعی عدد خوبی را تخصیص داده اند و در مقاطعی این رقم کاهش یافته است.
وی درباره وضعیت سیستم های گرمایشی مدارس نیز گفت: با وجود تلاش های انجام شده و حمایت های صورت گرفته قبل از سال ۱۳۹۱ هر مدرسه ای ساخته شده برای پایین آوردن هزینه تمام شده از بخاری نفتی عمدا استفاده شده؛ به این دلیل که سرپناه و تعداد مدرسه بیشتری ایجاد شود. یک کار غیرفنی انجام داده اند که مورد تایید ما نیست. مدرسه را به جای سیستم حرارتی و رادیاتور با بخاری نفتی ساخته اند و تحویل داده اند.
رخشانی مهر افزود: اما از سال ۹۱ به بعد تا امروز، فقط ۱۴هزار بخاری نفتی از ۵۳۰ هزار کلاس درس باقی مانده است. سال قبل ۵۰ هزار بخاری نفتی را جمع آوری کردیم و این ۱۴ هزار مورد برای مناطقی است که زیرساخت های لازم را نداریم و عملا آنجا گازکشی نشده است. این بخاری ها در نقاطی چون سیستان و بلوچستان است که گازکشی شهری انجام نشده، برای مناطق صعب العبور است که گاها برق هم ندارند. اکنون دو درصد کلاس های درس با بخاری نفتی گرم می شوند که عدد قابل قبولی است؛ اگرچه در تلاشیم تا آن را هم حل کنیم.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور درباره ارتباط میان ترک تحصیل دانش آموزان در سیستان و بلوچستان با فضای فیزیکی مدارس و فراهم بودن فضای آموزش عنوان کرد: حوزه تخصصی ام، عمران است. حتما موضوع ترک تحصیل در برخی دانش آموزان سیستان و بلوچستان با نبود مدرسه و کمبود سرانه فضای آموزشی مرتبط است. ۱۰ استان زیرخط میانگین سرانه آموزشی دارند که استان آخر، البرز و قبل از آن سیستان و بلوچستان و آذربایجان غربی و تهران قرار دارند.
وی افزود: بیشترین مدارس تخریبی متعلق به شمال تهران است و استان تهران کمترین سرانه آموزشی را دارد.
امسال 2 درصد کلاسها با بخاری گرم می شوند
رخشانی مهر درباره اینکه سهم هر مدرسه از بودجه ۱۳۵۰ میلیاردی تخصیصی از محل عوارض گاز که درراستای استانداردسازی سیستم های گرمایشی صرف می شود چقدر است؟ گفت: ۱۴ هزار بخاری نفتی داریم که برخی می تواند در راهروها باشد و یا بسته به زیربنا ممکن است در یک کلاس دو بخاری باشد. به عبارتی دو درصد کلاس ها با بخاری گرم می شوند.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور افزود: بحث دوم، بحث بخاری های گازی است؛ حدود ۶۳ هزار بخاری گازی داریم. بنا بر ضوابط نظام مهندسی، ورود شعله مستقیم آتش به داخل کلاس ممنوع است. وقتی اولویت بندی می کنیم پرخطر ها بخاری نفتی و باخطر کمترها، بخاری گازی هستند.
وی اضافه کرد: این اعتبار ۱۳۵۰ میلیارد تومان را برای جمع آوری بخاری های گازی نیاز داریم که برای هرکلاس درس به طور میانگین ۲۵ تا ۳۰ میلیون می شود. ممکن است برخی بپرسند چرا این عدد بالاست. علت این است که مبنای ما کلاس درس است اما داخل راهروها، سالن ها، نمازخانه، سرایداری ها و ... هم نصب میشود.
رخشانی مهر با اشاره به اینکه این عدد ۱۳۵۰ میلیارد تومان برای ۴۰ هزار کلاس درس کفایت می کند و همه کلاس ها را در سال ۹۹ نمی توانیم استانداردسازی کنیم گفت: اگر این رقم تخصیص یابد بخش جدی از کار حل می شود اما مسئله این است که در شش ماه اول امسال هنوز تخصیص نداشته ایم. الیته با سازمان هدفمندی جلسه داشتیم و قول مساعد داده شده است که این تخصیصی تحقق یابد. سال قبل هم این ردیف۸۰۰ میلیارد تومان بود که همه آن وصول شد.
بیشتر بخوانید: