- تبیان نوشت: کلمه تقریظ در لغت به معنای، تمجید کردن، ستایش کردن، مدح کردن میباشد. تقریظ مطلبی است که در تجمید کتاب یا نوشتهای مینویسند و در واقع تقریظ به ستایش و تمجید از مؤلف یا مترجم و اثرش میپردازد.
کتابهایی در حوزه دفاع مقدس و ادبیات مقاومت وجود دارند که رهبر انقلاب، بعد از خواندن آنها را ستوده است. در این مطلب میخواهیم بعضی از این کتابها را بیان کنیم.
مربعهای قرمز
جدیدترین رونمایی تقریظ رهبری که در هفته گذشته صورت گرفت، تقرزیظ بر کتاب مربعهای قرمز بود. این کتاب به نویسندگی زینب عرفانیان، خاطرات دفاع مقدس حاج حسین یکتا را به صورت شفاهی بیان نموده است.
متن تقریظ رهبر انقلاب آیتالله خامنهای بر کتاب مربعهای قرمز:
بسیار شیرین و جذاب نوشته شده است. ردپای چانهگرمیهای آقای حاج حسین یکتا در آن آشکار است. ظرافتهای برخاسته از ذوق و قریحه لطیف که در سراسر کتاب گسترده است، میتواند از نویسنده خوش قلم و چیرهدست کتاب باشد و میتواند هم دُرافشانیهای راوی باشد. نقطه برجسته کتاب، یاد شهیدان و یاد حال و حضور ملکوتی آنان پیش از شهادت است که حقاً بسیار خوب تصویر شده است. ارادت راوی به مرحوم آقای حاج میرزا علی احمدی میانجی هم برای من جالب بود. آن مرحوم را حدود شصت سال به علم و تقوا و ورع میشناختم و به من لطف داشت. این کتاب ظاهراً چند روز پیش رونمایی شده است. برای من چندی پیش از این فرستاده بود و تماماً مطالعه شد.
دلتنگ نباش
یکی دیگر از کتابها در حوزه ادبیات مقاومت، کتاب "دلتنگ نباش " است. این کتاب شرح زندگی "شهید مدافع حرم روحالله قربانی" از زبان همسرش به نویسندگی زینب مولایی میباشد.
این کتاب توسط انتشارات «روایت فتح» به چاپ رسیده است و نویسنده در آن با مصاجبههایی که با همسر شهید و نزدیکان آن داشته، زندگی شهید را بیان کرده است.
متن تقریظ رهبری بر کتاب دلتنگ نباش:
«بسمه تعالی
سلام و رضوان خدا بر شهید عزیز روحالله قربانی. از همسر شهید باید تشکر شود بخاطر فرستادن این کتاب و از ایشان و خانم مولائی بخاطر تدوین این اثر.
اسم تو مصطفاست
اسم تو مصطفاست:
کتاب اسم تو مصطفاست به نویسندگی خانم راضیه تجار، یکی دیگر از کتابها در حوزه ادبیات مقاومت میباشد که خاطرات همسر شهید مصطفی صدرزاده را بیان میکند.
نویسنده در این کتاب شهید و همسر شهید و خانوادههای آنها را معرفی میکند و نحوه آشنایی آنها را بیان میکند و در ادامه فعالیتهای مصطفی در بسیج در دوران جوانی و دفاع از انقلاب و حضورش در جریان فتنه سال ۸۸ و مجروحیتی که در این خصوص برایش به وجود آمده پرداخته، سپس نحوۀ آشنایی مصطفی با فتنه داعش در عراق و سوریه و تلاش مصطفی برای حضور جهت دفاع از حریم آلالله را بیان میکند.
با خواندن این کتاب، متوجه میشوید که شهید چقدر اصرار به رفتن برای حضور در صحنه نبرد با داعش و دفاع از حریم اسلام داشته است. شهید صدر زاده، سربازی نرفته بود و نمیتوانست از کشور خارج شود، با این حال با رفتن به عراق سعی میکند که خود را به سوریه برساند و موفق نمیشود ودر آخر مجبور میشود خود را افغانی معرفی کند و همراه با تیپ فاطمیون عازم سوریه میشود.
رهبر انقلاب در دیدار جمعی از خانوادههای شهدای مدافع حرم از این کتاب سخن گفتند و آن را تعریف نمودند و درباره این کتاب این گونه بیان کردند:
در شرح حال یکی از همین شهدای (مدافع) حرم خواندم که به همسرش میگوید: شما راضی نبودی من شهید بشوم؛ شما نمیگذاری من شهید بشوم؛ التماس میکند به همسرش که تو راضی بشو تا من شهید بشوم. دنیای مادی، معنای این حرفها را نمیفهمد، درک نمیکند. این روحیه و این اعتقاد است که جوان مومن انقلابی ما را در مقابل حوادث، مثل کوه استوار نگه میدارد.
ساجی:
یکی دیگر از کتابهایی که رهبر انقلاب از ان تعریف و تمجید نموده اند، کتاب ساجی به نویسندگی خانم بهناز ضرابی زاده میباشد. این کتاب خاطرات نسرین باقر زاده همسر شهید را بیان میکند و در واقع از خاطرات مادر نسرین باقرزاده آغاز میشود و از زندگی پرحادثه او میگوید تا به روزگار نسرین میرسد که سرنوشتی پر افت و خیز همچون مادرش داشته است. شباهتی میان زنانی که عشق را تجربه و طعم تلخ از دست دادن معشوق را خیلی زودتر از آنچه تصورش را داشتند مزه مزه کرده اند.
در کتاب «ساجی» جنگ تحمیلی با یک نگاه انسان دوستانه، روایت میشود. رهبر انقلاب در دیدار جمعی از نویسندگان دفاع مقدس در تاریخ یازدهم مهر ۹۸ درباره این کتاب میفرمایند: چند روز قبل، کتاب ساجی را آوردند. من امروز فرصت کردم ده بیست صفحه خواندم. خیلی خوب نوشته شده. خانم ضرابی زاده، آن را نوشته اند.
رسول مولتان
یکی دیگر از کتابهایی که مورد تمجید و ستایش رهبری قرار گرفته، رسول مولتان میباشد. این کتاب روایتی از زندگی سردار فرهنگی شهید سید محمد علی رحیمی به بیان همسر شهید و به کوشش زینب عرفانیان تهیه شده است.
برای اینکه در جشن عروسیشان گناه انجام نگیرد، نذر میکنند سه روز روزه بگیرند! به نظر من این را باید ثبت کرد در تاریخ که یک دختر و پسر جوانی برای اینکه در جشن عروسیشان ناخواسته خلاف شرع و گناهی انجام نگیرد، به خدای متعال متوسّل میشوند، سه روز روزه میگیرند.
کتاب رسول مولتان، در واقع «مقتل مولتان» است، بیان مظلومیتها و محرومیت شیعیان در خارج از ایران و مظلومیت مضاعفتر برای افرادی، چون شهید رحیمیها که در نقطه اوج گمنامی و تهمتهای داخلی و تهدیدهای خارجی فی سبیل ا... برای اعتلای الله جانفشانی کرده اند و همسر بزرگوار این شهید زینب گونه از راه و هدف شهید دفاع کرده است و این اثر هم در راستای بیان اهداف راه شهید و ادامه این راه بیان شده است.
رهبر انقلاب در دیدار جمعی از نویسندگان که در تاریخ یازدهم مهر ۹۸ داشتند درباره این کتاب فرمودند:کتاب رسول مولتان را خواندم. خیلی خوب بود... درست نوشته ایدو خوب هم؛ خیلی خوب هم نوشته شده. شهید خیلی فداکاری است؛ یعنی بلند میشود میرود همه جا اصلا، افغانستانو پاکستان و...
تاکسی سرویسی برای فاو
یکی دیگر از کتابهای حوزه ادبیات دفاع مقدس، کتاب تاکسی سرویسی برای فاو میباشد. این کتاب خاطرات محمد بلوری است که به قلم خود بلوری نوشته شده است. ماجرای کتاب با تولد محمد بلوری آغاز میشود و به جنگ و عملیات والفجر و تصرف شهر فاو به پایان میرسد.
محمدبلوری نویسنده و جانباز دفاع مقدس است که این کتاب را نوشته است. این کتاب، حضور مصمم، داوطلبانه و خالصانهٔ یک بسیجی نوجوان در عرصهٔ دفاع مقدس را میگویدکه با بیانی صادقانه و کاملاً مستند به بازگویی خاطرات دوران کودکی، نوجوانی، رزم، جانبازی و ایثارگری در راه حفاظت و حراست از آرمانها و باورهای متعالی نسل برآمده از انقلاب اسلامی ایران پرداخته است.
رهبر انقلاب درباره این کتاب هم در مراسم شب خاطرهی دفاع مقدس در مهر ماه ۹۷ میفرماید: بعضی از دستگاهها رادیده ام در شهرهای مختلف (وارد میدان شده اند)؛ همین اواخر، کتاب خوانده ام از قزوین، کتای خوانده ام از مشهد، کتابی خوانده ام از شاهین شهر؛ از آقای بلوری. همه یآدمها، جوانها، انگیزهها دارها، دل دارها، همین طور در زمینههای مختلف، از اطراف این کشور وارد این میدان میتوانند بشوندو شده اند، این را تبدیل کنید به صد برابر.
یادت باشه
یکی دیگر از کتابهای زیبا در حوزه ادبیات مقاومت، کتاب یادت باشه است. این کتاب خاطرات همسر شهید حمید سیاهکالی مرادی است، که خاطرات عاشقانه و زیبای خود را از زندگی با این شهید بیان کرده است. این کتاب عاشقانهترین کتاب شهدای مدافع حرم میباشد.
به اعتقاد رهبر انقلاب ماچرای این کتاب را باید در تاریخ ثبت کرد. حضرت آیتالله خامنهای در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری به داستانی ویژه از این کتاب اشاره میکنند.
ایشان در سخنی میفرمایند: یک کتابی تازه خواندهام که خیلی برای من جالب بود. دختر و پسر جوان -زن و شوهر- متولّدین دههی ۷۰، مینشینند برای اینکه در جشن عروسیشان گناه انجام نگیرد، نذر میکنند سه روز روزه بگیرند! به نظر من این را باید ثبت کرد در تاریخ که یک دختر و پسر جوانی برای اینکه در جشن عروسیشان ناخواسته خلاف شرع و گناهی انجام نگیرد، به خدای متعال متوسّل میشوند، سه روز روزه میگیرند.
پسر عازم دفاع از حریم حضرت زینب (سلاماللهعلیها) میشود؛ گریهی ناخواستهی این دختر، دل او را میلرزاند؛ به این دختر -به خانمش- میگوید که گریهی تو دل من را لرزاند، امّا ایمان من را نمیلرزانَد! و آن خانم میگوید که من مانع رفتن تو نمیشوم، من نمیخواهم از آن زنهایی باشم که در روز قیامت پیش فاطمهی زهرا سرافکنده باشم!
ببینید، اینها مال قضایای صد سال پیش و دویست سال پیش نیست، مال سال ۹۴ و ۹۵ و مال همین سالها است، مال همین روزهای در پیش [روی]ما است؛ امروز این است. در نسل جوانِ ما یک چنین عناصری حضور دارند، یک چنین حقیقتهای درخشانی در آنها حضور دارد و وجود دارد؛ اینها را باید یادداشت کرد، اینها را باید دید، اینها را باید فهمید.
فقط هم این یک نمونه نیست که بگویید «آقا! به یک گل بهار نمیشود»؛ نه، بحث یک گل نیست؛ زیاد هستند از این قبیل. این دو -زن و شوهری که عرض کردم- هر دو دانشجو بودند که البتّه آن پسر هم بعد میرود شهید میشود؛ جزو شهدای گرانقدر دفاع از حریم حضرت زینب (سلاماللهعلیها) است.
علمدار
علمدار هم از کتابهای خوب و خواندنی دفاع مقدس است. این کتاب زندگی نامه و خاطرات ذاکر شهید سید مجتبی علمدار را بیان میکند.
سید مجتبی علمدار در سال ۱۳۶۶ مسئوولیت فرماندهی گروهان سلمان از گردان مسلم ابن عقیل - از گردانهای خط شکن لشکر ۲۵ کربلا - را برعهده گرفت و در عملیات والفجر ۱۰ نقش آفرینی موثری داشت.
سید مجتبی بعد از اتمام جنگ در واحد طرح و عملیات لشکر ۲۵ کربلا در ساری مشغول خدمت شد و در دی ماه سال ۱۳۷۰ با خانم سیده فاطمه موسوی ازدواج کرد که ثمره آن دختری به نام زهرا بود.
سید مجتبی علمدار، مردانه در مقابل دشمن میجنگید. چندین بارمجروح شد و از همه مهمتر اینکه او در دی ماه ۱۳۶۴، در عملیات والفجر ۸، به شدت شیمیایی شد و در اوایل دی ماه سال ۱۳۷۵ به دلیل جراحت شیمیایی روانه بیمارستان شد و بعد از یک هفته بی هوشی کامل هنگام اذان مغرب روز یازدهم دی به یاران شهیدش پیوست.
رهبر انقلاب در دیدار با خانواده شهیدان علمدار در هفدهم مهر ۹۷ میفرماید:بنده، شهید علمدار را میشناسم. کتاب و وصیت نامهی ایشان را خوانده ام. با وجود این که ۲۰ سال از شهادتش میگذرد، هنوز در سالگردش جمعیت انبوهی جمع میشوند و از تمام نقاط کشور در شب سالگرد شهید در ساری گرد هم میآیند. خیلیها از شهید حاجت گرفته اند. ایشان، مداح اهل بیت (ع) بودند و خیلی به حضرت زهرا علاقه داشتند.
سرباز کوچک امام
یکی دیگر از کتابهای خواندنی در حوزه دفاع مقدس، کتاب سرباز کوچک امام است. این کتاب خاطرات آزاده مهدی طحانیان و دوران اسارت نوجوانی او در سن سیزده سالگی ست که توسط فاطمه دوست کامی تالیف شده است.
سید مجتبی علمدار در سال ۱۳۶۶ مسئوولیت فرماندهی گروهان سلمان از گردان مسلم ابن عقیل - از گردانهای خط شکن لشکر ۲۵ کربلا - را برعهده گرفت و در عملیات والفجر ۱۰ نقش آفرینی موثری داشت.
زیباترین بخش این خاطرات مربوط به سالهای طولانیای است که راوی در اردوگاههای نگهداری اسرای ایرانی در عراق سر میکرده. او به عنوان جوانترین اسیر جنگی در زمان اسارتش به شدت کانون توجه بعثیها بوده و به طبع آن شاهد ماجراهای تلخ و شیرینی است که در نوع خویش کم نظیر هستند. نقطه اوج این اتفاقها ماجرای امتناع او از مصاحبه با «نصیرا شارما» یک زن خبرنگار هندی بی حجاب است.
متن تقریظ رهبر انقلاب بر کتاب سرباز کوچک امام:
بسمه تعالی
سرگذشت این نوجوان شجاع و باهوش و صبور در اردوگاههای اسارت، یکی از شگفتیهای دفاع مقدّس است؛ ماجراهای پسربچّهی سیزده چهارده سالهای که نخست میدان جنگ و سپس میدان مقاومت در برابر مأموران درندهخوی بعثی را با رفتار و روحیهای اعجاب انگیز، آزموده و از هر دو سربلند بیرون آمده است. دلْ بر مظلومیّت او میسوزد، ولی از قدرت و تحمّل و صبر او پرمیکشد؛ این نیز بخشی از معجزهی بزرگ انقلاب اسلامی است. در این کتاب، نشانههای خباثت و لئامتِ مأموران بعثی آشکارتر از کتابهای مشابهی است که خواندهام. بههرحال این یک سند باارزش از دفاع مقدّس و انقلاب است؛ باید قدر دانسته شود.
خوب است سستپیمانهای مغلوبدنیاشده، نگاهی به امثال این نوشتهی صادقانه و معصومانه بیندازند، شاید رحمت خدا شامل آنان شود.
آب هر گز نمیمیرد
یکی دیگر از کتابهای دفاع مقدس، آب هرگز نمیمیرد است. این کتاب خاطرات جانباز میرزامحمد سلگی از فرماندهان لشکر ۳۲ انصارالحسین که حمید حسام آن را نوشته است.
متن تقریظ رهبری بر کتاب آب هرگز نمیمیرد:
بسماللهالرّحمنالرّحیم
سلام بر یاران حسین (علیهالسّلام) و سلام بر لشگر انصارالحسین همدان؛ و سلام بر شهیدان، دلاوران، فدائیان، شیران روز و عابدان شب؛ و سلام بر شهید زنده میرزا محمد سُلگی و بر همسر باایمان و صبور او؛ و سلام بر حمید حسام که دردانههایی، چون سُلگی و خوشلفظ را به ما شناساند. ساعتهای خوش و باصفائی را با این کتاب گذراندم و بارها با دریغ و حسرت گفتم:
درنگی کرده بودم کاش در بزم جنون من هم / لبیتر کرده زان صهبای جام پرفسون من هم
هزاران کام در راه است و دل مشتاق و من حیران / که ره، چون میتوانم یافتن سوی درون من هم...
در میان کتابهای خاطرات جنگ، این، یکی از بهترینها است. نگارش درست و قوی، ذوق سرشار، سلیقه و حوصله، همّت بلند، همه با هم دست به کار تولید این اثر شدهاند. کتاب خانم ضرّابی در شرح حال شهید عالیمقام علی چیتسازیان نیز دارای همین برجستگیها است. این دو نفر از ستارگان اقبال همدانند.
سخن آخر: ناگفته نماند که کتاب زیبای زیادی در این حوزه مورد تقریظ و ستایش رهبر انقلاب قرار گرفته است که ما در این مطلب فقط چند مورد آن را اشاره کردیم.