- مائده هنجار - «تاریخ‌ تکرار می‌شود»؛ این گزاره‌ای است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن رد شد. دقیقاً ۴۰ سال پیش، زمانی که ارتش رژیم بعث با خیال پردازی‌های واهی خود سعی در اشغال خاک ایران داشت، روایتی از خلوص و جان‌فشانی‌های جوانانی در دل تاریخ ثبت شد که با اراده و ایمان خود نگذاشتند حتی یک وجب از خاک کشورمان به دست دشمنان بیافتد.

در آن زمان تمام ابرقدرت‌های دنیا، جنگ یک طرفه‌ای را علیه ایران آغاز کرده بودند و رژیم بعث عراق به کمک نظام امپریالیستی حاکم بر دنیا، تعرض به خاک کشورمان را در دستور کار خود قرار داد؛ و ایران اسلامی وارد دومین جنگ طوانی قرن بیستم میلادی شد.

ایران معادلات منطقه را در شرایطی به نفع خود قرار داد که حتی بعید به نظر می‌رسید که توان ایستادگی و مقاومت علیه حملات بی‌امان دشمن را داشته باشد. رزمندگان ایرانی نشان دادند که پیروزی در میدان نبرد مشروط به پیروزی اراده‌ها بر توان و تجهیزات نظامی دشمن است.

ایران معادلات منطقه را در شرایطی به نفع خود قرار داد که حتی بعید به نظر می‌رسید که توان ایستادگی و مقاومت علیه حملات بی‌امان دشمن را داشته باشد

امروز ۵ مهر ماه مصادف با شکست حصر آبادان در اولین سالگرد حمله ددمنشانه رژیم بعث عراق است؛ نبردی سراسر ایثار و شجاعت که توانست معادله جنگ را به نفع ملت ایران تغییر دهد و چنان ضربه بزرگی به دشمن وارد کند که زمینه ساز خروج این رژیم از خاک میهن عزیزمان شود.

عملیات ثامن‌الائمه(ع) نخستین عملیات از عملیات‌های بزرگ و موفق «ثامن‌الائمه (ع)»، «فتح‌المبین»، «طریق‌القدس» و «بیت‌المقدس» است که برای آزادسازی مناطق اشغالی انجام شد. با اجرای عملیات ثامن‌الائمه (ع) به فرمان حضرت امام خمینی (ره)، شکست حصر آبادان تحقق یافت.

 

آن‌طور که امیر سرتیپ کیومرث حیدری فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به میزان می‌گوید: «نیروی زمینی ارتش محور محور عملیات ثامن‌الائمه بود؛ نیروی زمینی در شکستن حصر آبادان ولایت‌مداری کرد».

 

آبادان دیار نفت خیز ایران اسلامی است که نامش از کلمه آباد گرفته شده است، زیرا پس از احداث پالایش در آن؛ آبادان نامیده شد. آن‌طور که در تارنمای فرمانداری آبان آمده است، این بندر در قدیم (عبادان) و مدتی نیز (جزیره الخصر) نامیده می‌شود. اما شکل کهن این نام (اُپاتان) است. اُپاتان به معنی جایی است که در آنجا از آب دریا و رود پاسبانی می‌کنند و آن را می‌پایند. نام ایرانی (آبادان)‌مسلماً از کلمه (آباد)‌گرفته شده است. زیرا پس از احداث پالایشگاه در آن، رو به عمران و آبادی گذاشت و آبادان نامیده شد.

در آخرین روز از شهریورماه ۱۳۵۹، عراق نبرد نابرابری را آغاز کرد که بعد از توقف و به گل نشستن ماشین جنگی اش در خاک ایران، به حداقل خواسته اش از جنگ نیز راضی بود. این حداقل خواسته عراق از جنگ تحمیلی، تصرف آبادان بود. صدام رئیس رژیم بعث عراق امیدوار بود از این راه بتواند قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر را ملغی اعلام کرده و اروندرود را ضمیمه خاک عراق کند. امام خمینی (ره) با درک اهمیت استراتژیک شکسته شدن حصر آبادان بار‌ها بر ضرورت این مهم تأکید داشتند.

امام خمینی در یک دستور قاطع فرمودند: «حصرآبادان باید شکسته شود.»

به گونه‌ای که در ۱۴ آبان ۱۳۵۹ و تنها ۲۵ روز پس از عبور نیرو‌های عراقی از رودخانه کارون، و همچنین ناتوانی بنی صدر برای عقب راندن دشمن از مواضع اشغالی، دستور شکستن محاصره آبادان را خطاب به نیرو‌های نظامی و انتظامی صادر فرمودند و پس از آن نیز مکرر به ضرورت این امر تأکید ورزیدند.

با این وجود خارج ساختن این شهر از محاصره؛ نزدیک به یک سال به طول انجامید. با وجود تأکید موکد امام(ره)، به خارج شدن حصر آبادان از محاصره دشمن طولانی شد، اما چرا با وجود تاکیدات مکرر امام خمینی (ره) مبنی بر شکسته شدن حصر آبادان؛ شکست این حصر نزدیک به یک سال به طول انجامید.

خرابکاری لیبرال‌ها
در همین زمینه سردار محمداسماعیل کوثری از فرماندهان دوران دفاع مقدس و جانشین پیشین فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران در گفت‌وگو با میزان، با اشاره به نقش بنی صدر در ایجاد تفرقه و دو دستگی میان نیرو‌های نظامی در عملیات‌های دوران مقدس، تصریح کرد: در آن زمان بنی صدر به عنوان رئیس جمهور و فرمانده کل قوا، هیچ‌گاه نگذاشت وحدت رویه در بین نیرو‌های ارتشی و سپاهی و بسیجی به وجود بیاد و یکی از مهمترین دلایلی که شکست حصر آبادان یکسال طول کشید، ناکارآمدی بنی صدر و خیانت و خرابکاری لیبرال‌های آن زمان بود.

اولین زمینه‌های همکاری ارتش و سپاه
سردار کوثری در ادامه گفت‌وگو با میزان، تاکید کرد: ارتش عراق علاوه بر آبادان راه اتصال جاده‌ی آبادان به ماهشهر را قطع کرده بود و تا آن زمان یکی از مهمترین فتوحات ارتش بعث به حساب می‌آمد که در نهایت با دستور عزل بنی صدر توسط امام خمینی(ره) و تغییر فرمانده سپاه و نیروی زمینی ارتش و با همکاری نیرو‌های مردمی و نظامی محاصره کاملا شکسته شد.

وی افزود: عملیات آزادسازی حصر آبادان که ثامن الائمه نام داشت، با موفقیت کامل و با تعداد قابل توجهی اسیر به پایان رسید. دشمن در عقبه خود دو پل ارتباطی درست کرده بود که با طراحی فرماندهان منهدم شد و دشمنان دیگر راه فرار نداشتند و عملیات ظرف مدت کوتاه ۴۸ ساعت با موفقیت به پایان رسید.