- نشریه «نیویورک تایمز»، در یادداشتی ضمن اشاره به اقدام اخیر آمریکا مبنی بر ادعای اعمال مجدد تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران براساس مفاد برجام که در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شده، بر لزوم آموزش «واشنگتن» درمورد توافقنامه‌های بین المللی تاکید کرد.

 

این گزارش می‎گوید «دولت دونالد ترامپ،  ۲ سال پیش از توافق بین المللی هسته‎ای که بیشتر تحریم‌های ایران را به ازای محدودیت‌هایی در برنامه هسته‌ای این کشور، لغو می‌کرد، خارج شد؛ ترامپ که از توافقنامه مورد مذاکره و امضا شده توسط باراک اوباما و نزدیک‌ترین متحدان اروپایی آمریکا با عنوان بدترین توافق تاریخ، یاد می‌کرد و در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد، اکنون تلاش دارد تا با استناد به یکی از بند‌های این توافق، آن را نابود کند.»

 

وی برای این هدف، تحریم‌های اقتصادی را علیه ایران اعمال کرد و از تحریم‌های ثانویه برای تهدید شرکای تجاری ایران استفاده کرد.

 

اقدامات ضد ایرانی دولت ترامپ به حدی سرسام آور بود که اکنون سایر کشور‌ها در مورد پایبندی آمریکا به تعهدات بین المللی اش تا انتخابات بعدی دچار تردید شده اند.

 

اما بخش تعجب برانگیزتر این روند، ادعای اخیر آمریکا مبنی بر عضویت در این توافق است.

 

دلیل استناد آمریکا به چنین ادعایی آن است، که تنها اعضای برجام می‌توانند تحریم‌های لغو شده سازمان ملل علیه ایران را مجددا فعال کنند.

 

استدلال حقوقی وزارت خارجه آمریکا در این مورد بر اساس وجود نام آمریکا در قطعنامه ۲۲۳۱ استوار است که توسط شورای امنیت سازمان ملل به عنوان تضمین اجرایی برجام تصویب شد.

 

این ادعا از جهات مختلف توسط مقام‌ها و افراد مختلف رد شده است.

 

دستیار سابق امور حقوقی سازمان ملل در این مورد می‌گوید «خیلی ساده است؛ اگر شما یک کشور شرکت کننده در توافق هستید، باید در آن شرکت کنید.»

 

حتی اشخاص ضد ایرانی آمریکایی مانند «جان بولتون»، مشاور امنیت ملی پیشین کاخ سفید بر این عقیده است که اقدام دولت ترامپ فقط نتیجه معکوس دارد.

 

وی در «وال استریت ژورنال» نوشت «نمی توان گفت ما برای اهدافی که می‌خواهیم عضو توافق هستیم و در غیر این صورت عضو توافق نیستیم.»

هیچ ماده قانونی نمی‌تواند این واقعیت ساده را که آمریکا در سال ۲۰۱۸ از برجام، خارج شده، تغییر دهد.

 

آمریکا در حالی به یکی از بند‌های این توافق استناد می‌کند که بقیه بخش‌های این توافق را مورد تمسخر قرار می‌دهد.

 

توافقنامه‌های بین المللی اینگونه کار نمی‌کنند؛ رفتار‌های ترامپ، موجودیت و اعتبار توافق نامه‌های بین المللی را زیر سوال می‌برد.

 

دلیل اصلی مخالفت شورای امنیت با موضع آمریکا نیز همین است؛ همان گونه که در رای گیری ماه آگوست دیدیم، فقط «جمهوری دومینیکن»، در کنار آمریکا برای تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران ایستاد اما دیپلمات‌های آمریکایی همچنان در این مسیر حرکت می‌کنند که نمونه اش اعلام بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در بامداد روز یکشنبه بود.

 

مقام‌های سازمان ملل اکنون در میانه ۲ دیدگاه دولت ترامپ و رویکردی که تقریبا بقیه دنیا به آن باور دارند، گرفتار شده است.

 

هنوز مشخص نیست در آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد؛ تحریم‌های جهانی معمولا به کمیته‌ای برای نظارت نیازمند هستند اما کمیته‌ای تشکیل نمی‌شود مگر اینکه شورای امنیت رسما برای اجرای تحریم‌ها وارد عمل شود اما چیزی که قطعی به نظر می‌رسد ادامه اقدامات بی اهمیت آمریکا مبنی بر تحریم شرکت‌های تسلیحاتی روسی و چینی است که با ایران تجارت می‌کنند.

 

فاجعه رویکرد ترامپ، این است که آمریکا را با متحدان اروپایی اش بیگانه و واشنگتن را منزوی کرده است؛ این کشور که پیشتر شانه به شانه فرانسه، انگلیس و آلمان برای منزوی کردن ایران ایستاده بود، اکنون خود منزوی شده است.

 

سوال مهمی که در این زمینه وجود دارد این است که آیا اقدامات آمریکا می‌تواند برجام را نابود کند؟ آن هم در شرایطی که طرف‌های دیگر این توافق برای حفظ آن سخت تلاش می‌کنند.

 

نیویورک تایمز در پایان می‎‏نویسد «واقع رویکرد دولت ترامپ مهر تاییدی بر پایان اعتماد به آمریکا بود؛ این اقدامات مانند بسیاری از بازی‌های ترامپ، هیچ «پلن بی» ندارد.»