– اقدام نمایشی و بی حاصل رژیم آمریکا در بازگرداندن باصطلاح مکانیسم تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در بامداد روز یکشنبه، با واکنش مخالفت آمیز و گسترده جامعه بین المللی مواجه شد.

 

آمریکا که در ماه می‌ سال ۲۰۱۸ از برجام خارج و در هیچ یک از نشست‌ها و فعالیت‌های مربوط به این توافق شرکت نکرد، از چند ماه پیش با استناد به وجود نامش در قطعنامه ۲۲۳۱ به عنوان عضوی از برجام، تلاش خود را برای اعمال تحریم‌های لغو شده ایران براساس برجام آغاز کرد.

 

این استدلال مکررا از سوی اعضای توافق رد شده و آنها بر غیرقانونی بودن چنین تلاش‌هایی تاکید کردند.

 

این تلاش، گام‌های متعدد و هزینه‌های سنگینی برای آمریکا به دنبال داشت.

 

کارزار باصطلاح «فشار حداکثری» را باید نخستین و طولانی‌ترین گام آمریکا در این مسیر توصیف کرد که در نهایت به برکناری «برایان هوک»، مدیر این کارزار و اذعان کارشناسان و سیاستمداران داخلی و خارجی به شکست آن منجر شد.

 

ارائه قطعنامه تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران که براساس برجام در اکتبر سال جاری منقضی می‌شود، به شورای امنیت نه تنها یک شکست بلکه ضربه‌ای مهلک به واشنگتن بود.

 

کسب تنها یک رای مثبت و تاکید ۱۳ عضو شورای امنیت بر غیرقانونی بودن این اقدام، تحقیر و شکستی بی سابقه را برای آمریکا رقم زد و سبب انزوای بیشتر این کشور در جامعه بین المللی شد.

 

اما اقدام دولت آمریکا متعاقب شکست مذکور را باید آخرین اقدام دانست که واشنگتن به آن دست زد؛ فعال سازی تحریم‌های لغو شده سازمان ملل علیه ایران.

 

اعلام این خبر در بامداد روز یکشنبه، با موج گسترده‌ای از موضع گیری‌های مخالف روبرو شد.

 

«جوزپ بورل»، نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی در بیانیه‎ای اعلام کرد «با اشاره به اظهاراتم در تاریخ ۲۰ آگوست و نیز بیانیه کمیسیون مشترک برجام در تاریخ اول سپتامبر، آمریکا به صورت یکجانبه در ۸ ماه می ۲۰۱۸ از برجام خارج شده و در هیچیک از نشست‌ها و فعالیت‌های برجام شرکت نکرده است؛ بنابراین نمی‌تواند روند بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل را تحت قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل آغاز کند؛ در نتیجه تعهد به لغو تحریم‌ها تحت برجام همچنان ادامه دارد.»

 

وزرای خارجه سه عضو اروپایی توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ نیز با انتشار بیانیه‌ای مشترک به اقدام آمریکا مبنی بر بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران واکنش نشان داده و تاکید کردند «به قطعنامه ۲۲۳۱ پایبند می‌مانند.»

 

از سوی دیگر وزارت خارجه روسیه با انتشار بیانیه‌ای از واشنگتن خواست تا از میان بردن توافق هسته‌ای و تضعیف قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل را متوقف کند. وزارت خارجه روسیه می‌گوید «مقام‎های آمریکا می‌دانند که در حال گمراه کردن جهان درباره قطعنامه ۲۲۳۱ هستند و مخالفان خود را تهدید به تحریم می‌کنند.»

نماینده فرانسه در شورای امنیت سازمان ملل نیز اعلام کرد «لغو تحریم‌ها علیه تهران ادامه خواهد داشت. فرانسه، آلمان و انگلیس به اجرای کامل برجام متعهد خواهند بود.»

 

نماینده روسیه در شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد «این که یک کشور به این صورت در پی استفاده از فرصت باشد و با دیگر اعضای شورای امنیت سازمان ملل بدین شکل مخالفت کند، اتفاق دردآوری است.»

 

«واسیلی نبنزیا» در ادامه گفت «آمریکا اصرار دارد با منیت و با تلاش برای تحمیل خواسته اش بر دیگران، قانون بین المللی را زیر پا بگذارد.»

 

این دیپلمات روس همچنین گفت «ما در ماه اگوست نیز اعلام کردیم که اقدام آمریکا در استفاده از مفاد برجام، نامشروع است؛ آیا واشنگتن این را نمی‌شنود.».

 

اما باید اظهارنظر «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل، خطاب به شورای امنیت این سازمان را تیر خلاصی بر پیکره اقدام ضد ایرانی آمریکا خواند.

 

وی تاکید کرد که به دلیل وجود عدم قطعیت در مورد ادعای آمریکا مبنی بر بازگشت کلیه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران، نمی‌توان کاری انجام داد.

 

دبیرکل سازمان ملل، در نامه‌ای خطاب به شورای امنیت نوشت «به نظر می‌رسد در مورد آغاز این روند و سرنوشت تحریم‌ها و بازگشت آن ها، عدم قطعیت وجود دارد و نمی‌توان کاری در این رابطه انجام داد.»

 

وی در ادامه گفت «در وظایف دبیرکل، ورود به چنین شرایطی وجود ندارد.»

 

به گفته دبیرکل سازمان ملل، «تا زمان روشن شدن وضعیت تحریم‌های ایران، اقدامی برای ارائه این حمایت انجام نخواهم داد.»

 

اقدام خصمانه و تبلیغاتی «دونالد ترامپ»، رییس جمهور آمریکا که تا حدی از دلایل داخلی نیز نشئت می‌گرفت، بازهم شکست خورد و این کشور مجددا از زبان تهدید در روابط بین الملل استفاده کرد اما آمریکا باید به این موضوع توجه داشته باشد که این زبان دیگر نمی‌تواند جواب درستی به فریاد یکپارچه جامعه جهانی در مخالفت با اقدامات یکجانبه غیرقانونی اش باشد.