- آمریکا به صورت یکجانبه بازگشت تمامی تحریم های سازمان ملل علیه ایران را اعلام کرد.
به گزارش الجزیره، «مایک پمپئو»، وزیر خارجه آمریکا، پس از احیای تحریم ها علیه ایران مدعی شد: «بازگشت تحریمهای ایران به مرحله اجرا در آمد، در صورتی که سازمان ملل موفق به اجرای تحریم ها علیه ایران نشود آمریکا عواقبی را در نظر می گیرد.»
وی در اظهاراتی نخ نما شده ادعا کرد: «بازگشت تحریمهای ایران را به عنوان بزرگترین حامی تروریسم در جهان اعلام میکنیم، واشنگتن به مجازات هر کسی که تحریمهای ایران را نقض کند متعهد است.»
وزیر خارجه آمریکا در ادامه گزافه گویی های خود افزود: «بازگشت تمامی تحریمهای سازمان ملل شامل تمدید دائمی تحریم تسلیحاتی ایران نیز میشود؛ از تمامی اعضای سازمان ملل توقع داریم که به طور کامل به تعهداتشان در اجرای تحریمهای ایران پایبند باشند.»
پمپئو مدعی شد: «تحریمها را به دلیل عدم پایبندی ایران به توافق هستهای و ناکامی شورای امنیت در تمدید تحریم تسلیحاتی ایران آماده کردیم. آمریکا تصمیمی مسئولانه را در رابطه با منع ایران از خرید انواع تسلیحات متعارف اتخاذ کرده است.»
وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از اظهارات بی اساس خود ادعا کرد: «امتناع شورای امنیت از بازگرداندن تحریم ها راه را برای اقدام ایران به خرید تسلیحات باز می کند، بازگشت تحریم ها ایران را به متوقف کردن غنی سازی اورانیوم و فعالیت های مرتبط با آب سنگین ملزم می کند. دولت ترامپ به این نتیجه رسیده که بزرگترین تهدیدکننده صلح ایران است.»
پمپئو تحریم های اعمال شده علیه کشورمان را مانع «انتقال فناوری هسته ای و موشکی به ایران از سوی دیگر کشورها» عنوان کرد.
این مقام دولت آمریکا مدعی شد: «به فشار حداکثری خود به ایران تا امضای یک توافق فراگیر ادامه میدهیم؛ طی روزهای آینده مجموعهای از اقدامات اضافی را برای تقویت اجرای تحریمهای سازمان ملل و مجازات ناقضان آن اعلام خواهیم کرد.»
این در حالی است که تحریم تسلیحاتی ایران بر اساس توافق هستهای و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در روز ۱۸ اکتبر (۲۷ مهر) به پایان میرسد، اما از چند ماه پیش دولت آمریکا تلاشهای خود را برای تمدید این تحریمها به کار بست که در نهایت این تلاشها به شکست واشنگتن در شورای امنیت منتهی شد.
رونمایی نیویورک تایمز از به اصطلاح استدلال حقوقی وزارت خارجه آمریکا
اردیبهشت ماه سال جاری روزنامه «نیویورک تایمز» برای نخستین بار گزارش داد که وزارت خارجه آمریکا در حال تدوین استدلالی حقوقی است که بر اساس آن واشنگتن مدعی است همچنان عضوی از برجام است.
هدف از این اقدام اعمال فشار به شورای امنیت برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران اعلام شد و واشنگتن در این استدلال حقوقی عنوان کرده بود که در صورت مخالفت شورای امنیت با تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران، با فعال کردن مکانیسم «اسنپ بک» تمامی تحریمهای سازمان ملل را علیه ایران فعال خواهد کرد.
اعلام مخالفت صریح چین و روسیه
این استدلال حقوقی آمریکا از همان روزهای نخست جنجالهای بسیاری را با خود به همراه داشت و حتی نزدیکترین متحدان آمریکا نیز استقبالی از آن نکردند.
اما چین و روسیه به عنوان ۲ عضو دائم شورای امنیت و از طرفهای توافق هستهای از همان ابتدا مخالفت خود را با تمدید تحریم تسلیحاتی ایران اعلام کرده و در پی آشکار شدن این استدلال حقوقی، تاکید کردند که واشنگتن از توافق هستهای خارج شده و استدلال مطرح شده نیز بی اساس است.
علاوه بر چین و روسیه کشورهای اروپایی طرف توافق هستهای نیز از این استدلال آمریکا حمایت نکرده و مخالفت خود را با آن اعلام کردند.
همچنین «جوزپ بورل»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز بر این موضوع تاکید کرد که آمریکا عضوی از برجام نبوده و حق استفاده از مکانیسم بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را ندارد.
ارائه پیش نویس قطعنامه آمریکا به شورای امنیت
آمریکا پیش نویس قطعنامه تمدید نامحدود تحریم تسلیحاتی ایران را به شورای امنیت ارائه داد و در پی اعلام مخالفتهای شدید با این قطعنامه، واشنگتن در ۲ نوبت این قطعنامه را اصلاح و پیش نویسهای جدیدی را از آن به شورای امنیت ارائه داد.
شکست آمریکا در نشست شورای امنیت
در نهایت شامگاه پنجشنبه، ۲۳ مرداد، رسانهها از آغاز روند رای گیری درباره پیش نویس قطعنامه آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در شورای امنیت و ادامه این رای گیری تا عصر روز جمعه، ۲۴ مرداد، خبر دادند.
روز شنبه، ۲۵ مرداد ماه، نتیجه رای گیری شورای امنیت درباره قطعنامه پیشنهادی آمریکا اعلام شد؛ از میان ۱۵ عضو شورای امنیت ۲ کشور (چین و روسیه) به این قطعنامه رای منفی و ۱۱ کشور نیز رای ممتنع دادند؛ انگلیس، فرانسه، آلمان، بلژیک، استونی، اندونزی، ویتنام، آفریقای جنوبی، تونس، نیجر و سنت وینسنت به قطعنامه آمریکایی رای ممتنع دادند.
به جز آمریکا تنها جمهوری دومینیکن به این قطعنامه رای مثبت داد؛ کشوری که اخیرا نیز «مایک پمپئو»، وزیر خارجه آمریکا، به آن سفر کرده بود.
ادعای ترامپ درباره فعال کردن تحریم های سازمان ملل علیه ایران
«دونالد ترامپ»، رییس جمهور آمریکا، روز یکشنبه، ۲۶ مرداد، و در پی شکست قطعنامه پیشنهادی اش برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در شورای امنیت، مدعی شد «قصد دارد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را از طریق مکانیسم اسنپ بک برجام فعال کند.»
ترامپ در کنفرانسی خبری در «بدمینستر» ایالت «نیوجرسی» مدعی شد که دولتش قصد دارد به منظور بازگشت تحریمها علیه ایران، به صورت یکجانبه اقدام کند.
وی در این اظهارات خود ادعا کرد که پیش از رای گیری روز جمعه شورای امنیت، از ناکامی قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران اطلاع داشته است.
ترامپ گفت «ما میدانستیم نتیجه رای گیری چه میشود؛ ما مکانیسم اسنپ بک را فعال میکنیم و شما آن را هفته آینده تماشا خواهید کرد.»
مخالفت رییس دوره ای شورای امنیت
رییس شورای امنیت گفت که هیچگونه اقدامی درباره درخواست آمریکا برای بازگرداندن تحریم ها علیه ایران اتخاذ نخواهد کرد.
«دیان دجانی»، اوایل ماه شهریور خطاب به اعضای شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد: ما در جایگاهی نیستیم که اقدامات بیشتری درباره اقدام آمریکا به منظور فعال کردن مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها علیه ایران انجام دهیم.
وی در ادامه بیان کرد: پس از رایزنی با اعضای شورای امنیت، برای من روشن است که یک عضو شورا موضع خاصی درباره این موضوعات دارد در حالی که شمار زیادی از اعضا نظر متفاوتی دارند. از نظر من، اجماعی در شورا وجود ندارد، این به معنای آن است که شورا در جایگاهی نیست که اقدامات بیشتری انجام دهد.
مخالفت قاطع تروئیکای اروپایی با بازگرداندن تحریمها
در همین حال روز شنبه، ۲۹ شهریور، در آستانه موعد اعلام شده از سوی آمریکا برای فعال کردن اسنپ بک، نمایندگان تروئیکای اروپایی در سازمان ملل در نامهای به شورای امنیت اعلام کردند «به توافق هستهای با ایران پایبند هستند و تعلیق تحریمها علیه ایران بعد از تاریخ ۲۰ سپتامبر (۳۰ شهریور) ادامه خواهد یافت.»
نمایندگان انگلیس، آلمان و فرانسه، تصریح کردند «تعلیق تحریمهای علیه ایران براساس توافق هستهای ۲۰۱۵، برخلاف ادعای آمریکا مبنی بر بازگشت مجدد تحریمها، پس از ۲۰ سپتامبر ادامه خواهد یافت.»
سه طرف اروپایی توافق هستهای به عنوان متحدان سنتی آمریکا در این بیانیه خطاب به شورای ۱۵ عضوی امنیت سازمان ملل تاکید کردند «هرگونه اقدام و تصمیم برای اجرای مجدد تحریمهای سازمان ملل فاقد اثر قانونی است.»