- وضعیت نامناسب نگهداری از حیات وحش در باغ وحش چاهنیمه زابل به ویژه خرس سیاه بلوچی این باغ وحش که یکی از کمیابترین گونههای جانوری کشور است و در معرض خطر انقراض قرار دارد سبب شد دوستداران حیات وحش با امضای اینترنتی نامهای خواهان بهبود شرایط نگهداری از این جانور شوند. در این نامه که طی سه روز گذشته به امضای بیش از ۲ هزار کاربر رسیده با اشاره به اینکه طی سال گذشته ۴ خرس سیاه در اسارت تلف شدهاند از مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست خواسته شده یا این خرس سیاه بلوچی را که در جایگاهی به مساحت کمتر از سی متر نگهداری میشود به یکی دیگر از باغ وحشهای کشور که میتواند جایگاهی مطابق با ضوابط سازمان حفاظت محیط زیست یعنی به مساحت دستکم سیصد متر برای این حیوان فراهم کند منتقل کرده و یا مسئولان باغ وحش زابل را ملزم به فراهم آوردن این شرایط برای خرس سیاه بلوچی کنند.
در واکنش به این درخواست، باغ وحش چاهنیمه زابل که تحت نظارت دانشگاه زابل مدیریت میشود این خرس را که نادیا نام دارد به جایگاهی نسبتا مناسبتر از جایگاه قبلی منتقل کرد. این جایگاه موقت تا اواخر پاییز که جایگاهی مطابق دستورالعمل سازمان حفاظت محیط زیست با مساحت دستکم ۳۰۰ متر برای این خرس ساخته میشود میزبانش خواهد بود.
محمود قزاقی، سرپرست پژوهشکده دامهای خاص دانشگاه زابل و مسئول باغ وحش چاهنیمه زابل به میزان میگوید: دانشگاه زابل به عنوان قطب علمی منطقه سیستان، اهم فعالیتهای علمی و اجتماعی خود را بر محور رفع مشکلات و ایجاد امید در مردم شریف منطقه سیستان متمرکز کرده است.
وی ادامه میدهد: همزمان با شروع خشکسالی، در دانشگاه زابل، سه پژوهشکده کشاورزی، تالاب بینالمللی هامون و دامهای خاص تاسیس و ماموریتهای ویژهای را برعهده گرفتند. در این بین «پژوهشکده دامهای خاص» با هدف حفظ و اصلاح ذخایر ژنتیکی و گونههای بومی، در سه گروه پژوهشی گاو سیستانی، شترمرغ و حیات وحش فعالیت خود را آغاز کرده و دستاوردهای قابل توجهی از جمله الگوسازی پرورش اقتصادی و سالم دام و طیور در منطقه داشته است.
قزاقی اضافه میکند: مجموعه باغ وحش واقع در مجتمع تحقیقاتی و فرهنگی بقیها... الاعظم (عج) با هدف مطالعه و بررسی گونههای حیات وحش بومی منطقه، سالها پیش با حمایت و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست تاسیس شده و از همان ابتدا به پشتوانه دانشکده دامپزشکی به مرکز تخصصی درمان، جراحی، رسیدگی و احیای سلامتی حیات وحش جانوری منطقه تبدیل شده است. بهعلاوه با توجه به ضرورتهای موجود، تغذیه حیوانات همواره به صورت بهداشتی، کامل و کارشناسی شده انجام شده است.
وی تاکید میکند: با توجه به ضرورت حفظ کیفیت و ارتقای مستمر عملکرد این مجموعه، تمهیدات ویژهای از طرف مدیریت دانشگاه در نظر گرفته شده که مانند همیشه مشتمل بر کسب نظرات علمی افراد متخصص در دانشکده دامپزشکی و خصوصا کارشناسان خبره سازمان محیط زیست است. همچنین در خرداد ماه سال جاری با موافقت ریاست محترم دانشگاه، اعتبار مناسبی برای بهسازی مجموعه باغ وحش در نظر گرفته شده و روند بهروزرسانی و اصلاح جایگاهها آغاز شده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه زابل، با اشاره به درخواستها برای استانداردسازی جایگاه خرس سیاه بلوچی در این باغ وحش میگوید: طی روزهای گذشته جایگاهی موقت برای این خرس که نادیا نام دارد فراهم شده و حیوان تا اواخر پاییز که جایگاه اصلی مطابق ضوابط سازمان حفاظت محیط زیست به مساحت ۳۰۰ متر برایش ساخته شود در این جایگاه موقت نگهداری خواهد شد.
قزاقی درباره خرس سیاه بلوچی باغ وحش زابل میگوید: این خرس را وقتی تولهای چند ماهه و بدون مادر بود توسط کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست پیدا و برای نگهداری به باغ وحش چاهنیمه زابل سپرده شد. اکنون ۱۳ سال از آن زمان میگذرد و نادیا با امکاناتی که در باغ وحش بوده رشد کرده و به خرس بالغی تبدیل شده، اما با توجه به اینکه زندگی در طبیعت را تجربه نکرده قطعا شانسی برای بقا در طبیعت نخواهد داشت و در صورت رهاسازی یا از گرسنگی تلف شده و یا برای یافتن خوراک به جوامع انسانی نزدیک خواهد شد. با این حال اگر سازمان حفاظت محیط زیست تصمیم بگیرد که خرس را رهاسازی کند ما مخالفتی نخواهیم داشت.
وی با بیان اینکه در مجموعه باغ وحش دانشگاه زابل، هیچ گونه وجهی از بازدیدکنندگان دریافت نمیشود میگوید: فعالیت این باغ وحش اصولا در راستای کمک به شناسایی، شناساندن و حفظ ذخایر ژنتیکی منطقه بوده و از هر فرصتی برای ارتقای عملکرد خود استفاده خواهد کرد.
قزاقی یادآور میشود: باغ وحش دانشگاه زابل، در حقیقت یک مرکز احیای سلامتی حیات وحش هم به شمار میرود، چرا که جانوران آسیبدیده توسط شکارچیان و یا تصادفات جادهای در اغلب موارد به این مجموعه سپرده میشوند تا پس از انجام مراحل درمان و رسیدگی، به اداره محیط زیست بازگردانده و در طبیعت رهاسازی شوند.
حالا باید منتظر ماند تا مسئولان دانشگاه زابل به وعده خود عمل کرده و تنها خرس سیاه بلوچی ساکن باغ وحش را از شانسی برای ادامه حیات در شرایطی مطابق با ضوابط سازمان حفاظت محیط زیست برخوردار کنند.
به گزارش میزان، کاریزا توله خرس سیاهی که خرداد ۹۷ در نزدیکی مناطق مسکونی روستای کاریزای خیرآباد واقع در استان هرمزگان بدون مادر مشاهده شده بود توسط محیطبانان به اداره حفاظت محیط زیست رودان و سپس به بندرعباس منتقل شد و پس از مدتی نگهداری در باغ پرندگان بندرعباس در سکوت خبری، تلف شد.
همچنین دو توله خرس سیاه بلوچی تیر ماه ۹۷ در پی یافتن خوراک وارد باغی در روستای خروس آونگ واقع در استان کرمان و سپس تحویل ماموران محیط زیست شدند، اما تلاش برای یافتن مادرشان بینتیجه ماند و در حالی که بنا بود در ارتفاعات رهاسازی شوند تلف شدند. رامبو خرس سیاه باغ وحش شیراز هم که به مدت یک ماه به دلایل نامعلومی حال مساعدی نداشت، تیرماه سال جاری در حوضچه جایگاهش تلف شد.