- میوه گلابی که در زبان فارسی شرقی به نام "ناک" و در گذشته تحت عنوان اَمرود و یا اَرمود از آن یاد می شد در ایران جزو میوه های تابستانی محسوب می شود.

حدود 3 هزار گونه گلابی در جهان وجود دارد که گلابی معمولی یا اروپایی (P.communis)، گلابی آسیایی یا چینی یا گلابی سیب شکل (pyrifolia)، گلابی شرقی (P.serotina)، گلابی سیبریایی (P.ussuriensis) از مهمترین انواع گونه های گلابی به شمار می روند.

اما خاستگاه این میوه زنگوله ای شکل در کشور ما طبق گفته برخی منابع کوههای البرز و شمال ایران است، بطوریکه انواع مختلفی از گونه وحشی درخت این میوه در جنگل های گیلان و مازندران وجود دارد، مردم بومی گیلان از درخت این میوه تحت عنوان "اربه خوج" و "سنگ خوج" و مردم بومی مازندران از آن به نام  "سِتِکا"  یاد می کنند.

البته اکنون در کشورمان شاهد رشد و برداشت بیش از 120 نوع گلابی هستیم. انواع گلابی به نام های گلابی درگزی، گلابی اسپادانا، گلابی وحشی، گلابی نطنز، گلابی شاه میوه و گلابی بیروتی در ایران وجود دارد.

میوه گلابی در محدوده رنگ‌های سبز، زرد، قهوه‌ای، قرمز یا ترکیبی از این رنگ‌ها وجود دارد. این میوه زیبا سرشار از پتاسیم، ویتامین‌ها و مواد معدنی است و به صورت پخته، کمپوت شده یا خام مصرف می‌شود. دانه گلابی همانند دانه بِه برای انسان خطرناک است.

طبع گلابی و مصلح آن

طبع گلابی سرد و خشک است که مصرف ان دمای بدن را کاهش داده و رطوبت بدن را می گیرد، بعبارتی گلابی سرمابخش جسم است، بنابراین افرادی که طبع سرد و خشکی دارند برای هماهنگ کردن طبیعت گلابی با طبع بدن خود باید این میوه را با عسل، هل، دارچین، زیره، زنجبیل و رازیانه میل کنند.

میوه گلابی برای افرادی با طبع گرم و‌ تَر مناسب است و به هنگام مصرف هیچ مشکلی برای این دسته از افراد پیش نمی آید.

خواص میوه، عصاره وبرگ های دم کرده گلابی

1-گلابی به دلیل داشتن مقادیر بالای مس، فیبر و ویتامین های C و K از رشد سلول های سرطانی چون سرطان روده بزرگ و سینه جلوگیری می کند.

2- فیبر بالای موجود در گلابی موجب تنظیم و کنترل کلسترول خون شده و به همین دلیل ابتلا به بیماری های قلبی و سکته قلبی را تا 50 درصد کاهش می دهد.

3- افزایش حرکات روده ای، بهبود هضم و جلوگیری از پیدایش پولیپ روده به دلیل وجود فیبر نامحلول در میوه گلابی از دیگر خواص مصرف این میوه زنگوله ای زرد است.

4- قند طبیعی و بالای گلابی و جذب سریع آن باعث شده تا این میوه مقوی و انرژی زا باشد.

5- پوست و میوه گلابی دارای مقادیر زیادی بور است که با بهبود جذب کلسیم در بدن، تراکم و استحکام استخوان ها را ضمانت کرده و از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری می کند.

6- گلابی با خاصیت خنک کنندگی بالا موجب بهبود گرمازدگی، گُرگرفتگی و کاهش تب می شود.

7- ترکیبات آنتی اکسیدانی غنی و پروتئینی بنام گلوتاتیون در گلابی موجب بهبود خونرسانی و کنترل و تنظیم فشار خون می شود.

8- خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی گلابی باعث بهبود بیماریهای مزمنی مانند آرتریت، نقرس، کیسه صفرا و التهابات روده ای می شود.

9- طعم گَس گلابی با خاصیت خلط آوری برای التیام گلو و دردهای ناشی از آن مفید است.

10- فیبر بالای موجود در برای کنترل و کاهش وزن بسیار موثر است.

11-  اسید لاکتیک موجود در گلابی به دلیل خاصیت مرطوب کنندگی بالا از خشکی و ترک لب جلوگیری کرده و باعث نرمی آن می شود.

12- مرطوب کنندگی ناشی از اسید لاکتیک، آنتی اکسیدان و ویتامین C موجود در گلابی باعث تقویت، شادابی و سلامت موی سر می شود.

13- بهبود هضم و فیبر بالای موجود در گلابی باعث درملان یبوست می شود.

14- آهن و مس موجود در گلابی باعث تولید گلبول های قرمز خونی شده و این امر جریان خون سازی و خون رسانی را بهبود می بخشد.

15- ویتامین A، C، آنتی‌اکسیدان و خاصیت ضد التهابی موجود در گلابی علاوه بر سلامت چشم موجب تقویت بینایی می شود.

16- کلسیم، فسفر، منگنز، منیزیم و روی موجود در گلابی علاوه بر سلامت استخوان‌ ها مانع بروز بیماری‌ های استخوانی نظیر پوکی استخوان، درد و التهاب استخوانی می شود.

17-  ماده سوربیتول موجود در گلابی از جذب قند جلوگیری می کند و از انجایی که حل شدن قند در بزاق دهانی یکی از دلایل پوسیدگی دندان است، بنابراین می توان نتیجه گرفت که گلابی در کاهش پوسیدگی و سلامتی دندان ها نقش موثری دارد.

18- کلروژنیک اسید موجود در گلابی به عنوان یک آنتی اکسیدان، با اثر حفاظت کنندگی در سیستم اعصاب، آن را تقویت می کند.

19- گلابی به علت داشتن ترکیبات فلانوئیدی با خاصیت بالای ضد باکتری و ضد ویروسی، نقش مهمی در سلامت بدن دارد.

20- وجود ماده تانن در گلابی باعث التیام درد و بهبود بیماری سینه می شود.

21-  ترکیب کوئرستین موجود در گلابی به عنوان یک آنتی اکسیدان موجب درمان تنگی نفس و کاهش ابتلا به آسم می شود.

22- میوه گلابی با داشتن اسید فولیک بالا می‌تواند برای دوران بارداری نقش مهمی داشته باشد و باعث پیشگیری از نقص زایمان مادرزادی شود.

23- درصد بالای فیبر و مقدار ناچیز گلسیرین موجود در گلابی می تواند قند خون را کنترل کند از اینرو مصرف در اندازه ان برای بیماران دیابتی توصیه می شود.

24- عصاره گلابی با ترکیب دو قاشق غذاخوری سرکه سیب یک احیا کننده عالی برای موی سر بوده و آن را درخشان تر و لطیف تر می کند.

25- برگ های دم کرده گلابی با خاصیت ضد التهابی و بی حسی باعث کاهش سردرد و میگرن می شود.

26-  فیبر و ویتامین C موجود در پوست و میوه گلابی باعث پردازش صحیح غذا، بهبود عملکرد متابولیسم بدن و افزایش جذب مواد مغذی در بدن می شود.

مضرات گلابی

1-اگر از گاز معده رنج می برید از مصرف بیش از حد گلابی اجتناب کنید.

2-گلابی دارای فیبر است و مصرف بیش از اندازه میوه های فیبردار باعث ناراحتی های شکم و منجر به استفراغ یا اسهال می شوند.

3-مصرف بیش از انداره گلابی در افراد سرد مزاج و آنهایی که معده ضعیف دارند باعث نفخ معده می شود.

4-  گلابی حاوی سوربیتول و فروکتوز است و این قندها در افراد حساس باعث ایجاد مشکلاتی از قبیل نفخ، باد معده، اسهال و دل درد می شود.

5- بهتر است پس از خوردن گلابی آب سرد ننوشید ، زیرا در افراد حساس ایجاد نفخ می کند.

6-کسانی که معده ضعیفی دارند به هیچ وجه گلابی را با پوست نخورند.

نحوه صحیح خرید و مصرف گلابی

1-مصرف روزانه حدوداً دو و نیم گلابی متوسط، می‌تواند در افراد بزرگ‌سال مشکلاتی (مضرات گلابی که در بالا به آن اشاره شد)را ایجاد کند.

2-حدوداً ۵گلابی متوسط یا دو و نیم فنجان نکتار گلابی می‌تواند باعث اسهال در بزرگسالان و کودکان شود.

3-در هنگام خرید، گلابی های کاملا رسیده و مایل به سرخ را انتخاب کنید، که کاملا سالم و به راحتی قابل هضم هستند.0