- صداوسیما نوشت:مهمترین رویدادهای تاریخی جهان در چنین روزی (اول شهریور) به شرح زیر است:
ورود امام حسین به سرزمین کربلا
۱۳۸۱ سال پیش، در روز دوم محرم سال ۶۱ هجری قمری:
حضرت امام حسین (ع) نوه گرامی رسول اکرم (ص) به همراه خانواده و یارانش به سرزمین کربلا ـ واقع در عراق امروز ـ رسیدند. آن حضرت چند ماه قبل از آن، در اعتراض به حکومت جابرانه و بی لیاقتی یزید، پسر معاویه، از بیعت با وی سرباز زد و از مدینه به مکه رفت و سپس عازم شهر کوفه در عراق شد.
مردم کوفه اگرچه در ابتدا از قیام امام حسین (ع) حمایت و ایشان را به این شهر دعوت کرده بودند، اما به خاطر ترس از حکومت یزید و نیز وعدههای دروغین حاکم کوفه، دست از حمایت نوه رسول خدا (ص) کشیدند. پس از آنکه سپاهیان یزید به فرماندهی حربن یزید ریاحی، در کربلا از حرکت امام حسین (ع) جلوگیری کردند، کاروان امام از حرکت باز ایستاد. شایان ذکر است که حر در جریان قیام امام حسین (ع)، توبه کرد و به امام و یارانش پیوست.
روز پزشک
اول شهریور در سالنمای ایرانی روز بزرگداشت "حسین بن عبداللَّه" معروف به "ابوعلی سینا" و روز پزشک است. ابوعلی حسین بن عبداللَّه بن حسین بن علی بن سینا ملقَّب به حجة الحق، معروف به شیخ الرییس، در سوم ماه صفر سال ۳۷۰ ق در بلخ به دنیا آمد و از خردسالی به فراگیری علوم زمان پرداخت تا اینکه در جوانی، علامه دهر گردید. ابوعلی سینا از حکمای بزرگ و پزشکان نامدار جهان اسلام و از مشهورترین و تاثیرگذارترینِ فیلسوفان و دانشمندان ایرانزمین است که به ویژه به دلیل آثارش در زمینه فلسفه ارسطویی و پزشکی اهمیت دارد.
وی به سبب معالجه بیماری امیر نوح بن منصور سامانی، مقرب پادشاه گردید و به کتابخانه دربار راه یافت. ابن سینا با استفاده از این فرصت به مطالعه و نوشتن اهتمام نمود. وی ۴۵۰ کتاب به زبانهای فارسی و عربی در زمینههای گوناگون نوشتهاست که شمار زیادی از آنها در مورد پزشکی و فلسفه است. وی نویسنده کتاب شفا که یک دانشنامه علمی و فلسفی جامع است و القانون فی الطب که یکی از معروفترین آثار تاریخ پزشکی است میباشد.
جرج سارتن در کتاب تاریخ علم وی را یکی از بزرگترین اندیشمندان و دانشمندان پزشکی میداند. همچنین وی او را مشهورترین دانشمند دیار ایران میداند که به اعتقاد او، یکی از معروفترینها در همهٔ زمانها و مکانها و نژادها است. در مدت عمر ابوعلی سینا، وقایع متعددی بر او گذشت که از وزارت تا زندان را در بر داشت.
سرانجام این دانشمند شهیر و فیلسوف کبیر در ۵۸ سالگی در همدان درگذشت و در همان شهر مدفون گردید. به پاسداشتِ این پزشک نامدار مسلمان، روز اول شهریور در جمهوری اسلامی ایران، روز پزشک نامگذاری شده است. این روز در سال ۱۳۹۹ با توجه به شیوع کرونا و شهادت برخی از پزشکان در خط مقدم مهار کرونا از اهمیت قابل ملاحظهای برخوردار است.
درگذشت اولین فرمانده کل مستعمره هند
۲۰۲ سال پیش، در روز بیست و دوم اوت سال ۱۸۱۸ میلادی:
«وارن هستینگز» (Warren Hastings) سیاستمدار انگلیسی و اولین فرماندار کل مستعمره هند، درگذشت. وی در سال ۱۷۳۲ متولد شد و در اوایل جوانی به عنوان منشی در کمپانی هند شرقی انگلیس مشغول کار شد.
هستینگز به تدریج مدارج ترقی را طی کرد تا آنکه در سال ۱۷۶۸ حکومت ایالت بنگال هند به وی سپرده شد. شش سال بعد نیز به عنوان اولین فرماندار کل انگلیس در هند منصوب شد و این سمت را تا سال ۱۷۸۴ به مدت ده سال برعهده داشت. اگرچه انگلیس در هند جنایات فراوانی انجام داد، اما سالهای حکومت هستینگز در این کشور جزو سیاهترین سالهای استعمار انگلیس در هند است.
او سرزمینهای بیشتری را در هند اشغال کرد و مردم را با سختترین شیوهها تحت فشار قرار داد و شورش آنها را به طرز وحشیانهای سرکوب کرد و مرتکب فسادهای مالی زیادی شد. سرانجام برخی متفکران و رقبای سیاسی هستینگز وی را تحت فشار قرار دادند و به پای میز محاکمه کشیدند. اما او نه تنها محکوم نشد، بلکه از وی تجلیل به عمل آمد.
امضای توافقنامه ژنو برای کمک به مجروحین جنگی
۱۵۶ سال پیش در چنین روزی، بیست و دوم اوت سال ۱۸۶۴ میلادی:
قرارداد تاریخی ژنو میان نمایندگان تعدادی از کشورهای اروپایی، آسیایی و آمریکایی به امضا رسید. هدف از امضای قرارداد ژنو، یاری رساندن به مجروحین در میدانهای جنگ بود. طبق این موافقتنامه، اعضای تیمهای پزشکی، امدادگران و تجهیزات مربوط به آنان باید در تمام میادین جنگ، بی طرف شناخته شوند و از هرگونه تعرض، مصون و در امان باشند. مبتکر این قرارداد، شخصی سوئیسی به نام «هانری دونان» (Henry Dunant) بود. این توافقنامه، زمینه تشکیل صلیبب سرخ را فراهم کرد.
درگذشت یکی از مخترعین تلویزیون
۱۶۰ سال پیش در چنین روزی، بیست و دوم اوت سال ۱۸۶۰ میلادی:
«پاول گوتلیب نیپکو» (Paul Gottlieb Nipkow)، یکی از مخترعین تلویزیون، در آلمان متولد شد. او در خانوادهای فقیر پرورش یافت، ولی با اراده و پشتکار راسخ خود، تحصیل را تا پایان دوره دانشگاه در رشته فیزیک ادامه داد. او برای اختراع وسیلهای جهت متحرک کردن تصویر، تحقیقات و مطالعات بسیاری انجام داد تا اینکه سرانجام موفق به اختراع فرستنده تلویزیون شد. دستگاه اختراعی نیپکو فقط میتوانست تا فاصله ۳۰ متری، امواج خود را پخش کند، ولی بعدها به تدریج، فرستنده تلویزیونی ساخت او توسط مخترعین دیگر تکمیل شد. این مخترع آلمانی در سال ۱۹۴۰ درگذشت.