- سی سال پیش در چنین روزی، بیش از ۳۷ هزار نفر از مردانی که ماه‌ها و حتی سال‌ها اسیر نیرو‌های بعثی بودند، با استقبال با شکوه مردم به کشور بازگشتند اما  تبادل اسرا چگونه انجام شد؟

 

اولین اقدام برای آزادسازی اسرا در تاریخ بیست و دوم مردادماه سال ۶۹ رخ داد. مقامات عراقی با ارسال چند نامه به ایران اعلام کردند قطعنامه ۵۹۸ شورای امینت مبنی بر آتش‌بس را به رسمیت شناخته و با عقب نشینی به مرز‌های بین المللی، روند آزادسازی اسرا را تسریع می‌بخشد. 

 

پس از ترک خاک ایران توسط رژیم بعثی، ایران نظر مثبت خود را درباره تبادل اسرا اعلام کرد و سپس بیانیه دولت عراق برای آزادسازی انبوه اسرا در تاریخ بیست و چهارم مرداد ماه؛ از اخبار رادیو ساعت ۱۱ صبح، به اطلاع عموم مردم رسید.

 

 

 

پس از دو روز، در بیست و ششم مرداد ماه، حدود ساعت ۱۲ ظهر، هیئت ایرانی با ۳۵ دستگاه اتوبوس از مرز خسروی وارد منطقه «منظریه» عراق محل اسکان آزادگان شده و روند آزادزسازی اسرا آغاز شد که این مسئله چند روز به طول انجامید. 

 

در این ایام طی ۲۹ مرحله، ۳۷ هزار و ۵۳۲ نفر از آزادگان سرافراز ما به میهن اسلامی بازگشتند. همچنین در تبادل بزرگ نیرو‌های بعثی که از تاریخ ۶۹/۵/۲۷ تا ۶۹/۶/۲۴ ادامه داشت، طی ۴۵ مرحله، تعداد ۳۹ هزارو ۹۱۶ نفر آزاد شدند.

 

البته ذکر این نکته حائز اهمیت است که پیش از این نیز تبادل اسرا در چندین مرحله انجام شده که این مسئله شامل اسرای معلول، بیمار، مجروح و کهنسال بود.

 

در مجموع ۳۹ هزار و ۱۴۰ نفر آزادگان ایرانی طی ۶۵ مرحله از تاریخ ۲۶ خرداد ماه سال ۱۳۶۰ تا ۲۶ اسفندماه ۱۳۶۹ به کشور منتقل شدند.

 

از این تعداد، ۱۸ هزار و ۵۶۳ نفر اسرایی بودند که در اردوگاه‌ها توسط نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ ثبت‌نام شده بودند، اما تعداد ۲۰ هزار و ۵۷۷ نفر از مفقودالاثر‌ها بودند که در زمان آزادسازی توسط نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ ثبت‌نام شدند و تا پیش از این از سرنوشت آن‌ها هیچ اطلاعی در دست نبود و مفقودالاثر محسوب می‌شدند.

 

در مجموع از تاریخ ۶۰/۳/۲۶ تا ۸۲/۲/۱۵ طی ۱۱۸ مرحله، تعداد ۵۸ هزار و ۳۳۲ نفر از اسرای عراقی توسط نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ تحویل مقامات عراقی شدند

 

خلبان حسین لشگری، در نوزدهم مهرماه سال ۵۹ در سانحه هوایی آسیب دید و اسیر نیرو‌های بعثی شد. او پس از ۱۸ سال در تاریخ هفدهم فرودین ماه سال ۷۷ به کشور بازگردانده شد و تنها فردی است که این مدت طولانی را در اسارت گذرانده بود.

 

وی که پس از ده سال به علت عارضه قلبی ناشی از اسارت در تهران به شهادت رسید، لقب «سیدالسراء» را از مقام معظم رهبری دریافت کرده بود.