- سالروز تاسیس سازمان انتقال خون ایران ۹ مرداد ۱۳۵۳ است که در تقویم ملی ایران این روز به عنوان روز اهدای خون نام گذاری شده است؛ به همین مناسبت به گفتوگو با بشیر حاجی بیگی سخنگوی سازمان انتقال خون پرداختیم.
بشیر حاجی بیگی در گفتوگو با میزان در خصوص آمار تجمعی اهدای خون در کشور گفت: در حال حاضر به آمار تجمعی ۵۲ میلیون اهدای خون رسیده ایم؛ یعنی از بدو تاسیس سازمان انتقال خون تا کنون ۵۲ میلیون واحد خون توسط مردم اهدا شده است.
وی ضمن اشاره به اینکه ۴۶ سال از زمان تاسیس سازمان انتقال خون در سال ۵۳ میگذرد، ادامه داد: سازمان انتقال خون با گذر از مرز ۴۰ سالگی به مرز پختگی، رشد، پیشرفت و بالندگی رسیده است به طوری که در حال حاضر این سازمان در عرصه سلامت کشور به خوبی دیده میشود.
سخنگوی سازمان انتقال خون افزود: ایران تنها کشور منطقه مدیترانه شرقی است که دارای برنامه ملی خونهای نادر بوده و عضو این کارگروه در انجمن بین المللی انتقال خون در بین ۲۳ کشور دنیا و تنها کشور مسلمان میان این کشورها است.
حاجی بیگی با بیان اینکه در حال حاضر اهدای خون هیجانی در مراکز انتقال خون جای خودش را به تصمیم آگاهانه و اهدای خون مسئولانه داده است، اظهار کرد: سال هاست در مراکز انتقال خون سراسر کشور با استفاده از سیستم خود حذفی محرمانه گام بلندی در راستای افزایش ضریب امنیت و سلامت خونهای اهدایی مردم ایران از طریق شناسایی و حذف اهدا کنندگان پر خطر به ویژه در فاز پنجره بیماریها برداشته ایم.
۲۰ درصد خونهای اهدایی در منطقه مدیترانه شرقی (۲۳ کشور) مربوط به ایران است
وی با شاره به اینکه در حال حاضر ۱۰ میلیون خون اهدایی در جهان در منطقه مدیترانه شرقی قرار دارد که سهم ایران ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد است، افزود: ۲۰ درصد خونهای اهدایی در منطقه مدیترانه شرقی (۲۳ کشور) مربوط به کشور ما است.
سخنگوی سازمان انتقال خون بیان کرد: از سال ۲۰۰۷ اهدای خون پولی و جایگزین در کشور ما جای خودش را به اهدای خون صد در صد داوطلبانه و بدون جایگزین داده است.
حاجی بیگی در خصوص راه اندازی بانک بند ناف در سال ۱۳۸۹ توضیح داد: از زمان تاسیس بانک بند ناف تا کنون بیش از ۴ هزار بند ناف با کیفیت بالا به صورت کامگو مکانیزه و پردازش شده، که اولین پیوند بند ناف در بیمارستان شریعتی تهران در سال ۹۱ انجام شد و تا الان ۱۷ مورد پیوند با استفاده از این سلولهای بند ناف با موفقیت ذخیره شده است.
شاخص اهدای خون مستمر کشور حدود ۶ درصد است
وی اضافه کرد: در حال حاضر افزایش چشمگیرسهم اهدای خون مستمر در کشور را داریم که در بعضی از استانها به نزدیک ۸۰ درصد هم رسیده است (استان سمنان)؛ هم اکنون شاخص اهدای خون مستمر کشور حدود ۶ درصد است.
سخنگوی سازمان انتقال خون گفت: حضور اهدا کنندگان مستمر خون در مراکز انتقال خون و افزایش شاخصهای اهدای مستمر یکی از شاخصهای مهم ارتقا در مراکز انتقال خون محسوب میشود و کشور ما در منطقه مدینترانه شرقی رتبه اول را در اهدای خون مستمر دارد.
حاجی بیگی اشاره کرد: استفاده از دستگاههای آفرزیس برای تهیه پلاکت به روش پلاکت فرزیس تولیدی در کشور ما نهادینه شده به طوری که در حال حاضر جهت تهیه پلاکت به این شیوه ۳۱ استان کشور دستگاههای آفرزیس را دارند.
وی با بیان اینکه فرایند تهیه پلاسما به روش پلاسما فرزیس تولیدی در ۵ استان کشور از سال ۹۵ را اندازی شده است، ادامه داد: در حال حاضر در ۲۴ استان کشور تهیه پلاسما هیپرایمیون از بهبود یافتگان کرونا جهت مصرف در بیمارستانهای کشور در حال انجام شدن است و هم اکنون ۹ مرکز انتقال خون استانی کشور مجهز به دستگاههای پرتودهی خون هستند.
سخنگوی سازمان انتقال خون عنوان کرد: گامهای بلندی جهت تهیه خون و فرآوردههای آن برای بیماران خاص، مبتلا به سرطان و بیماران پیوندی برداشته شده است و از سال ۸۷ استفاده از کیسههای فیلتردار در سازمان انتقال خون جهت استفاده بیماران خاص به ویژه عزیزان مبتلا به تالاسمی در کشور آغاز شده است.
ایران تنها کشور منطقه است که در امر آموزش دارای سابقه درخشان است
وی ضمن اشاره به اینکه سازمان انتقال خون به عنوان مرکز همکاری سازمان جهانی بهداشت در امر آموزش و پژوهش اتخاد شد، افزود: در سال ۱۳۹۶ به خاطر عملکرد عالی، این همکاری به مدت ۴ سال دیگر تمدید شد. ایران تنها کشور منطقه است که در امر آموزش دارای سابقه درخشان است.
حاجی بیگی اظهار کرد: از نظر شیوع نرخ پایین عفونتهای منتقله از راه خون در میان اهدا کنندگان در کشورهای منطقه حرف اول را میزنیم و به خطر صفر انتقال بیماریهای عفونی از راه خون نردیک شده ایم و از این نظر در سطح کشورهای با درآمد بالا هستیم.
ایران جزء ۵ کشور برتر درزمینه انتقال خون در آسیا
وی ضمن تاکید بر اینکه کشور ما جزء ۵ کشور برتر درزمینه انتقال خون در آسیا است، بیان کرد: ۱۷۷ میلیون اهدای خون طی یکسال در جهان صورت میگیرد، که سهم کشور ما ۲ میلیون ۱۰۰ هزار واحد خون است و در میان ۲۳ کشور عضو منطقه مدینترانه شرقی رتبه اول را دارد.
سخنگوی سازمان انتقال خون اذعان کرد: در حال حاضر ۸۳ درصد از اهدایی در دنیا از طریق اهدای داوطلبانه و بدون چشم داشت است و ۱۶ درصد هم از طریق اهدای خون جایگزین و بقیه هم به صورت پولی صورت میگیرد.
وی با بیان اینکه هنور در دنیا ۷۰ کشور به اهدای خون جایگزین و پولی وابسته اند، گفت: در حال حاضر سازمان انتقال خون ایران وظیفه تامین خون و فرآوردههای بیش از ۹۰۰ بیمارستان و مرکز درمانی را در سطح کشور عهده دار است.
اهدای ۳ میلیون ۵۲۵ هزار واحد خون و فرآوردههای آن در سال گذشته
حاجی بیگی یادآورشد: در سال ۱۳۹۸ نزدیک به ۳ میلیون ۵۲۵ هزار واحد خون و فرآوردههای آن شامل گلبول قرمز فشرده شده، پلاکت و پلاسما به مراکز درمانی و بیمارستانهای کشور توزیع شده است و تمامی خونهای و فرآوردههای تزریق شده به بیماران بستری در بیمارستانهای کشور را مردم عزیز و ایثارگر کشورمان اهدا کرده اند.
وی با بیان اینکه ۲۰ درصد خونهای اهدایی کشور به مصرف بیماران خاص و مبتلایان به تالاسمی میرسد، گفت: ۱۷ درصد از خونهای اهدایی کشور در استان تهران اهدا میشود، در صورتی که ۲۵ درصد خون و، فرآوردههای تهیه شده در کشور در پایتخت به مصرف میرسد و نردیک به ۱۷۰ بیمارستان و مرکز درمانی در کلانشهر تهران است.
سخنگوی سازمان انتقال خون با بیان اینکه در حال حاضر اهدای خون و دسترسی جهانی به تزریق خون سالم به عنوان بخشی از دستیابی به پوشش همگانی بهداشت است، عنوان کرد: میزان اهدای خون به ازای مر هزار نفر جمعیت در کشورهای با درآمد بالا ۳۲، در کشورهای با درآمد متوسط به بالا ۱۵ و در کشورهای با درآمد پایین ۸ نفر است.
شاخص اهدای خون در ایران به ازای هر هزار نفر ۲۵ است
وی افزود: متوسط نرخ اهدای خون در کشورهای مدینترانه شرقی ۱۵ نفر است در حالی که شاخص اهدای خون در ایران به ازای هر هزار نفر ۲۵ است که بین کشورهای منطقه سرآمد هستیم.
سخنگوی سازمان انتقال خون با بیان اینکه حداقل سن قابل قبول برای اهدای خون ۱۸ سال تمام و حداکثر سن ۶۰ سال تمام است، گفت: حداکثر سن برای اولین اهدای خون ۶۰ سال است و برای دفعات بعدی سن اهداکننده مستمر (با سابقه حداقل ۲ بار اهدای خون در سال) حداکثر ۶۵ سال است.
وی با شاره اینکه در ایران آقایان ۴ بار و خانمها به دلیل مسائل فیزیولوژیک ۳ بار در سال توانایی اهدای خون را دارند، ادامه داد: وزن اهدا کننده خون باید بالای ۵۰ کیلوگرم باشد؛ همچنین هنگام مراجعه به مرکز انتقال خون همراه داشتن کارت شناسایی معتبر الزامی است.