– نقض حریم هوایی کشورها به عنوان مصداق بارز نقض حاکمیت سرزمینی آنها و نقض حقوق بین الملل، برای آمریکا به رویهای معمول مبدل شده است.
این کشور با پهپادها، جنگندهها و هواپیماهای خود مکررا حریم هوایی کشورهای مختلف در نقاط مختلف جهان را نقض کرده و میکند.
آمریکا در دهههای پس از جنگ جهانی دوم و به ویژه در پی حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به شکل گستردهای حاکمیت سایر کشورها را از طریق نقض حریم هوایی آنها و البته نقض مقررات بین المللی زیر سوال برده است.
نقض حریم هوایی کشورهای مختلف توسط آمریکا به اشکال و بهانههای مختلفی صورت گرفته است.
بهانههای واشنگتن در این زمینه با وجود گسترده بودن در یک مورد اشتراک دارند و آن هم ادعای بی اساس آمریکا در مبارزه با تروریسم است.
اما در مورد شکلهای مختلف این تعدی از قوانین باید به ورود جنگندههای آمریکایی به حریم هوایی سایر کشورها یا ورود پهپادهای این کشور به فضای هوایی دیگر کشورها اشاره داشت.
آمریکا که در چند دهه اخیر، به فناوری تولید سلاحهای هدایت شونده مانند هواپیماهای بدون سرنشین پیشرفته و تجهیز آنها به انواع امکانات جاسوسی و موشکهای هوشمند دست یافته، آسمان کشورهایی مانند یمن، سومالی، افغانستان، عراق، ونزوئلا، پاکستان، سوریه، ... را عرصه جاه طلبیهای خود قرار داده است.
البته تاریخ، نقض حریم هوایی و تجاوز به قلمرو حاکمیتی چین، ویتنام، کوبا، شوروی و کشورهای اروپایی شرقی را توسط آمریکا در دوران جنگ سرد هرگز از یاد نخواهد برد.
باید توجه داشت که این ورود ناخوانده آمریکا به حریم هوایی کشورهای مختلف که با هدف بمباران مناطق غیرنظامی یا جاسوسی از کشور هدف دنبال میشود، با نارضایتی عمیق این کشورها و مردم مواجه میشود.
این نقض مکرر حریم هوایی کشورهای مختلف در حالی انجام میشود که براساس ماده ۳ کنوانسیون شیکاگو، هیچ هواپیمای دولتی (براساس کنوانسیون مذکور هواپیماها به دو دسته دولتی و کشوری تقسیم میشوند)، حق پرواز بدون مجوز در آسمان دیگر کشورها را ندارد.
در حالی که آمریکا تلاش دارد این اقدام بحث برانگیز خود را از جهات قانونی و بشردوستانه در چارچوب عملیات به اصطلاح هدفمند مبارزه با تروریسم، توجیه کند، این غیرنظامیان کشورهای مختلف هستند که بهای این مبارزه ناموفق را میپردازند.
آمار دقیقی از غیرنظامیان کشته شده بر اثر حملات پهپادی آمریکا وجود ندارد و تنها ارقامی که از سوی افراد ناشناس یا رسانههای محلی مطرح میشوند، در دسترس است.
به نظر میرسد از آن جا که زبان شورای امنیت در هنگام عملیات جاسوسی و تهاجمی آمریکا در تجاوز به حریم هوایی سایر کشورها در کام مانده و در مواجهه با قتل عام غیرنظامیان و تخریب ساختمانها و مراکز عمومی و خصوصی کشورهای جهان سوم سکوت میکند، کشورهای قربانی این تجاوز آشکار باید با همکاری هم شکایتی را علیه آمریکا طرح کرده و تا دستیابی به حقوق حقه خود از پا ننشینند.