– استفاده گسترده آمریکا از پهپادها برای بمباران کشورهای مختلف یا برای جاسوسی از آنها، که با نقض حریم هوایی این کشورها ممکن می شود، انتقادهای زیادی را برانگیخته است.
به گزارش پایگاه های «تکنولوژی ریویو، کریستین ساینس مانیتور، پرو پابلیکا و دیفنس تالک»، اگرچه استفاده از پهپادها برای بمباران مناطق مختلف جهان در آمریکا سنتی دیرینه است که ریشه در دولتهای پیشین دارد، این کشور از زمان حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تاکنون به کرات از پهپادها برای بمباران کشورهای مختلف استفاده کرده است.
«پاکستان»، «یمن»، «ونزوئلا»، «سومالی»، «افغانستان»، «سوریه»، «عراق» و «لیبی» از جمله کشورهایی هستند که در ۱۹ سال گذشته به دفعات شاهد حملات پهپادی آمریکا و تلفات گسترده غیرنظامیان بوده اند.
در حالی که آمریکا تلاش دارد این اقدام بحث برانگیز خود را از جهات قانونی و بشردوستانه در چارچوب عملیات به اصطلاح هدفمند مبارزه با تروریسم، توجیه کند، این غیرنظامیان کشورهای مختلف هستند که بهای این مبارزه ناموفق را می پردازند.
آمار دقیقی از غیرنظامیان کشته شده بر اثر حملات پهپادی آمریکا وجود ندارد و تنها ارقامی که از سوی افراد ناشناس یا رسانه های محلی مطرح می شوند، در دسترس است.
باید توجه داشت که این آمارها قابل استناد نبوده و معتبر نیستند چرا که عملیات های مذکور عمدتا در مناطق صعب العبور، عقب مانده به لحاظ ترددی یا در مناطق تحت کنترل تروریست ها انجام می شوند که عملا دسترسی به آنها ممکن نیست.
با این وجود آمار ارائه شده و درصدهایی که اعلام میشود، قابل توجه هستند؛ به عنوان مثال، آمار ۲۰ درصدی تلفات غیرنظامیان در بمبارانهای پهپادهای آمریکا علیه کشورهای مختلف در سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۱ عمق فاجعه انسانی این اقدام را نشان میدهد.
به نظر میرسد دلیل اصلی دستور ترامپ مبنی بر ممنوعیت اعلام تلفات غیرنظامیان در جریان ماموریتهای به اصطلاح ضد تروریسم در سال ۲۰۱۹، نیز همین آمار بالای تلفات باشد.
اما آمارهای متعدد و قابل توجهی در مورد تعداد دفعات حملات پهپادی آمریکا وجود دارد؛ به عنوان مثال، آمریکا در بازه زمانی سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵، دقیقا ۴۷۳ مورد بمباران از طریق پهپادها انجام داد.
وارد کردن اتهام عضویت در گروههای تروریستی، یکی از راههایی است که واشنگتن برای تبرئه خود از فاجعه آفرینی به آن دست میزند.
یکی از مهمترین مصداقهای این فرافکنی را میتوان در بمباران مجلس عروسی در یمن در سال ۲۰۱۳ دید که واشنگتن ادعا کرد ۱۲ کشته و ۱۵ زخمی این بمباران همگی عضو گروه «القاعده» بوده اند.
این در حالی است که اطلاعات و اسناد ارائه شده توسط شاهدان و سازمانهای حقوق بشری، این ادعا را از اساس رد میکند؛ البته آمریکا در مواردی برای حفظ اعتبار از دست رفته اش اقدام به عذرخواهی و پرداخت غرامت به خانواده قربانیان نیز کرده است.
اما عمده ترین انتقادهایی که به آمریکا در استفاده از پهپادها برای بمباران مناطق مختلف وارد است، عبارتند از:
- نقض حریم هوایی کشورهای مختلف
- خسارات و تلفات گسترده
- استفاده از این ابزار برای انجام قتل های هدفمند و تروریستی
- استفاده از بمب ها و گازهای ممنوعه و بیولوژیک در این عملیات ها
- عدم تناسب میان بمب مورد استفاده و هدف
- نقض قوانین بشردوستانه بین المللی
شاید عجیبترین انتقاد وارد شده به استفاده از پهپادها برای بمباران کشورهای مختلف، انتقادی باشد که از سوی خلبانان و پیمانکاران این ادوات نظامی مطرح میشود؛ آنها به ساعات کاری زیاد و دستمزد کم خود اعتراض دارند! در حالی که در سال ۲۰۱۳، حدود یک هزار و ۳۰۰ خلبان پهپاد در آمریکا مشغول فعالیت بودند، این تعداد به سرعت رشد یافت و اکنون این خلبانها درصد بالایی از نیروی هوایی آمریکایی را در اختیار دارند.
از آنجا که هیچ سیستم تسلیحاتی تاکنون نتوانسته به کاهش بحران تروریسم کمک کند، استفاده از پهپادها با توجیه مبارزه علیه این معضل جهانی بی فایده است.
«آمیتای اتزیونی»، استاد جامعه شناسی دانشگاه «جورج واشنگتن» بر این باور است که «تلفات غیرنظامی رشته عملیات پهپادی آمریکا علیه طالبان در افغانستان، تنها به بروز و تشدید چرخه خشونت در مرز این کشور با پاکستان و در نهایت افزایش حملات انتحاری منجر شده است.»
افغانستان را به حق باید آسیب دیدهترین کشور جهان از جهت بمبارانهای پهپادی آمریکا دانست که نخستین بار در سال ۲۰۰۲ هدف این حمله قرار گرفت.
تنها در سال ۲۰۱۸، ۷ هزار و ۳۶۲ بمب بر سر مردم این کشور جنگزده توسط آمریکا بارید.
اگرچه آمریکا از این پهپادها به شکل گسترده ای برای بمباران مناطق مختلف جهان استفاده می کند، از این نکته که این پهپادها برای جاسوسی نیز مورد استفاده قرار می گیرند، نباید غافل شد.