- این روزها مذاکرات موسوم به راهبردی میان عراق و آمریکا در بغداد مطرح است. در ابتدا اعلام شده بود سرپرست هیئت عراقی در مذاکرات راهبردی با آمریکا برعهده «فؤاد حسین» وزیر خارجه کابینه «مصطفیالکاظمی» است و اداره هیئت آمریکایی نیز با «دیوید هیل» معاون وزیر خارجه این کشور است.
اما «سعدالله زارعی» کارشناس مسائل غرب آسیا در همین رابطه به خبرنگار میزان گفت: مذاکراتی که از روز چهارشنبه میان آمریکا و عراق آغاز شده، مذاکراتی در سطح معاونان وزرای دو طرف است؛ لذا گفتوگوهایی کارشناسی و فنی محسوب میشود بدین معنا که معاونان طرفین باید به یک فرمول مذاکراتی مشخص نائل شوند و پیشنهاداتشان را برای اتخاذ تصمیم به جلسه وزراء منتقل کنند.
راهبردی نامیدن مذاکرات عراق و آمریکا زود است
زارعی راهبردی نامیدن مذاکرات آغاز شده میان آمریکا و عراق را در شرایط فعلی نادرست دانست و تاکید کرد: باید منتظر ماند تا نتایج این مذاکرات مشخص شود؛ آنگاه است که میتوانیم از لفظ مذاکرات راهبردی یا مذاکرات عادی در باب آن استفاده کنیم.
البته انجام مذاکرات راهبردی میان بغداد و واشنگتن مسبوق به سابقه است؛ در سال ۲۰۰۸ در شرایطی که حدود ۵ سال از اشغال عراق توسط ارتش تروریستی و متجاوز آمریکا میگذشت، گفتوگوهای راهبردی میان دولت «نوریمالکی» نخستوزیر وقت عراق با آمریکا برگزار شد که ماحصل آن گفتوگوها خروج تدریجی اشغالگران متجاوز آمریکایی از عراق بود.
اما گفتوگوهای راهبردی میان آمریکا و عراق در شرایطی برگزار میشود که «مصطفی الکاظمی» نخستوزیر عراق در اواسط اردیبهشت ماه سال جاری پس از آنکه عراق حدود ۶ ماه بدون نخستوزیر بود، توانست برای کابینه خود از مجلس عراق رأی اعتماد بگیرد.
مطالبه اصلی از نخستوزیر عراق
الکاظمی نخستوزیر موقت عراق تا زمان تشکیل مجلس جدید در این کشور است و حداکثر یک سال در مقام نخستوزیری عراق خواهد بود؛ یکی از اصلیترین مطالبات از الکاظمی در این یکسال، عمل به مصوبه روز ۱۵ دی ۹۸ پارلمان عراق است که تصریح دارد نیروهای اشغالگر آمریکایی که به اسم مبارزه با داعش در عراق حضور دارند باید از این کشور خارج شوند.
تجهیز مجدد داعش توسط آمریکا
آمریکاییها طی هفتههای اخیر در آستانه مذاکرات به اصطلاح راهبردی با عراق، چند اقدام را در دستورکار قرار دادند؛ نخست، اقدام به تجهیز مجدد گروهک تروریستی داعش برای انجام اقدامات ایذایی در عراق کردند؛ برای این گزاره قرائن بیشماری وجود دارد؛ بر اساس گزارشهای به دست آمده از منابع موثق، فعالیتهای تروریستی داعش در ۴ ماهه اول سال ۲۰۲۰ میلادی نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۱۹ افزایش ۴۴ درصدی داشته است.
در اوایل اردیبهشت ماه سال جاری شبکه المیادین به نقل از منابع خود از اقدام آمریکاییها در انتقال تروریستهای داعش از سوریه به عراق خبر داد. بر اساس این گزارش، نظامیان آمریکایی تروریستهای داعش را از نقاط مرزی القائم در استان الانبار و منطقه مرزی البعاج در استان نینوا به داخل خاک عراق انتقال دادهاند.
اقدام تاکتیکی آمریکاییها در عقب نشستن از پایگاههای مستقر در عراق
در فروردین سال جاری، آمریکاییها برخی پایگاههایشان در عراق را بنا بر اقتضائات تاکتیکی خالی کردند. در همان مقطع فروردین ۹۹، رسانههای عراقی اعلام کردند که آمریکا با عقبنشینی از برخی پایگاههای خود در عراق به هستههای خفته داعش برای ازسرگیری حملات تروریستی چراغ سبز نشان میدهد؛ بنابراین از مجموعه اقدامات و تحرکات آمریکاییها چنین برمیآید که آنها در آستانه مذاکرات راهبردی با عراق، درصدد ناامن کردن این کشور بواسطه اقدامات تروریستی داعشیها هستند تا از این طریق بتوانند به توجیه حضور اشغالگرانه خود در عراق بپردازند و مصوبه پارلمان این کشور مبنی بر اخراج نیروهای آمریکایی را در جریان مذاکرات ملغی کنند.
آمریکا، عنصر ناامنساز در عراق
سعدالله زارعی در همین رابطه به خبرنگار میزان گفت: یکی از دغدغههای عراقیها در جریان مذاکرات اخیر با طرف آمریکایی، مباحث امنیتی است؛ چرا که آمریکاییها در مقاطع مختلف در جهت مخدوش کردن امنیت و استقلال و حاکمیت عراق گام برداشتند و به عنوان عنصر ناامنساز در میان عراقیها تلقی شدند.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با طرح دو فرضیه از رویکردهای احتمالی عراق در قبال حضور نیروهای آمریکایی در این کشور گفت: عراقیها ممکن است در مذاکرات با طرف آمریکایی بحث خروج کامل نیروهای آمریکایی از عراق را مطرح کنند و از طرفی دیگر نیز ممکن است درصدد آنکارد کردن حضور این نیروها در عراق بربیایند؛ بدین معنا که بخواهند تحرکات و آزادیعمل نظامیان آمریکایی در عراق را محدود کنند.
زارعی ادامه داد: در جریان توافق آمریکاییها با حیدرالعبادی نخستوزیر پیشین عراق، آنها مجاز شدند بدون اخذ مجوز از دولت عراق، هواپیماها و جنگندههای خود را در آسمان عراق به پرواز درآورند و هر نقطه به زعم خودشان تهدیدآمیز را بمباران کنند؛ از سویی دیگر آمریکاییها حق معافیت کنسولی نیز از دولت پیشین عراق کسب کردند؛ حقی که آنها را از مؤاخذه و محاکمه در دادگاههای عراق بواسطه اقداماتشان در کشتن مردم عراق در جریان عملیاتهای به اصطلاح ضدتروریستی، مصون میدارد و به نوعی همان کاپیتولایسیون است.
پیشفرضهای مذاکرات عراق و آمریکا
این کارشناس مسائل غرب آسیا تصریح کرد: بنابراین یکی از پیشفرضهای محتمل آن است که عراقیها در جریان مذاکرات با طرف آمریکایی، مطالبه محدود کردن تحرکات و آزادیعمل نظامیان آمریکایی از جمله لغو اجازه پروزاهای بدون مجوز جنگندههای آمریکایی در آسمان عراق را مطرح کنند و یا در جهت الغای معافیت کنسولی آمریکاییها گام بردارند.
زارعی بیان داشت: از سویی دیگر آمریکایی ها که تعداد پایگاههایشان در عراق را از ۹ به ۲ کاهش دادهاند و در حال حاضر فقط در دو پایگاه «حریر» و «عینالاسد» مستقر هستند، درصدد برخواهند آمد معافیت کنسولی و حق کاپیتولاسیون خود در عراق را حفظ کنند و به اسم مبارزه با داعش مجوزهایی برای عملیات در داخل خاک عراق بگیرند.
تروریستهای آمریکایی شرط نگذارند!
اما تلاش آمریکا برای استمرار حضور اشغالگرانه خود در عراق در شرایطی است که شخصیتهای سیاسی و رسانهها و مردم این کشور بر اخراج اشغالگران متجاوز آمریکایی تاکید دارند؛ «احمد الاسدی» رئیس فراکسیون پارلمانی «السند الوطنی» عراق با تأکید بر لزوم اخراج نظامیان خارجی از این کشور گفته که در مذاکره با آمریکا باید جدول زمانبندی برای خروج نیروهای خارجی تنظیم شود.
همچنین در آستانه شروع مذاکرات رسمی بین واشنگتن و بغداد، کاربران شبکههای اجتماعی در عراق بر خروج بدون شرط آمریکا از این کشور تاکید داشتند و هشتگ الارهابی مایشرط (تروریست نباید شرط بگذارد) در توییتر عراق ترند شده است.
با توجه به فشار افکار عمومی و جریانهای سیاسی در عراق برای اخراج اشغالگران متجاوز آمریکایی از این کشور، سخنگوی وزارت خارجه عراق اعلام کرد که گفتوگوی این کشور با آمریکا شامل خروج همه نیروهای آمریکایی از عراق است.
طبق گفته سخنگویی دستگاه دیپلماسی عراق، خروج نیروها با هماهنگی صورت خواهد گرفت تا طرح پارلمان عراق مبنی بر خروج نیروهای تروریستی از جمله آمریکایی از خاک این کشور به طور کامل اجرا شود.
فشار آمریکا به عراق برای وارد نکردن برق و گاز از ایران
همچنین باید اشاره کرد که یکی دیگر از وجوه فشارهای آمریکا به عراق در آستانه مذاکرات راهبردی واشنگتن و بغداد، موضوعات مرتبط با واردات استراتژیک این کشور از ایران است؛ از جمله واردات گاز و برق. طبق گزارش «واشنگتن فری بیکن» جمهوریخواهان کنگره آمریکا در حال تدوین و تصویب {به اصطلاح} شدیدترین بسته تحریمی علیه ایران هستند که در بخشی از این بسته تحریمی، کشور عراق از واردات گاز و دریافت برق از ایران منع شده است.
علیایحال مسائل و موضوعاتی مبهم زیادی در جریان مذاکرات میان عراق و آمریکا مطرح است و باید منتظر ماند و دید نتایج این مذاکرات تا چه حد به استقلال و امنیت و استحکام حاکمیت ملی عراق کمک میکند.