وهابیون؛ خوارج معاصر
خوارج جریانی تاریخی و تمام شده نیست بلکه قابل تکرارند و همواره طرفداران جاهل این تفکر متحجرانه به عنوان خطری جدی برای جامعه اسلامی، بهترین آلت دست برای منافقین و دشمنان اسلام و مسلمین هستند.
کد خبر: ۶۲۵۳۸۱
تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۹:۲۶
خبرگزاری میزان - 
- وهابیون در هشتم شوال سال ۱۳۴۴ هجری قمری (۳۱ فروردین ۱۳٠۴ هـ. ش) پس از اشغال مکه، به سرکردگی عبدالعزیزبن سعود به مدینه منوره یورش آوردند و پس از محاصره و جنگ با مدافعان شهر، سرانجام آن را اشغال و مأمورین عثمانی را بیرون کردند و به تخریب قبرستان بقیع به ویژه قبور ائمه اطهار علیهم السلام پرداختند.
رهبر معظم انقلاب درباره جریان وهابیت میفرمایند: «از تلخیهایی که وجود دارد، این است که در میان مجموعهی مسلمانان و امت اسلامی کسانی پیدا شوند که با افکار پلید و متحجر و عقبمانده و خرافی خود، تجلیل از بزرگان و برجستگان و چهرههای نورانی صدر اسلام را شرک بدانند، کفر بدانند؛ واقعاً این مصیبتی است. رفتن سر قبر یک انسانی و طلب رحمت کردن برای او از خدای متعال، و طلب رحمت کردن برای خود در آن فضای معنوی و روحانی، شرک است؟ شرک این است که انسان بشود ابزار دست سیاستهای اینتلیجنس انگلیس و سی. آی.ای آمریکا و با این اعمال، دل مسلمانان را غمدار کند، آزرده کند. اینها اطاعت و عبودیت و خاکساری در مقابل طواغیت زنده را شرک نمیدانند، احترام به بزرگان را شرک میدانند! خود این، یک مصیبتی است. جریان تکفیرىِ خبیث که امروز در دنیای اسلام به برکت برخی از منابع مادی، متأسفانه پول و امکانات هم در اختیار دارند، یکی از مصائب اسلام است.» (۱۶/ ۰۲/ ۱۳۹۲)
ضرورت بصیرت دینی
به فرمایش پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله که فرمودند: «نابینای حقیقی، کسی نیست که چشم ندارد، بلکه کسی است که بصیرت نداشته باشد» (لَیسَ الأعمى مَن یَعْمَى بَصرُهُ، إنَّما الأعمى مَن تَعْمَى بَصیرتُهُ. (البرهان فی تفسیر القرآن/ ج۳/ ص ۹۱۴)) «بصیرت» به عنوان ضروریترین نیاز جامعه اسلامی، یعنی آگاهی و فهم عمیق و همهجانبه به همراه باور قلبی که از احاطه علمى و معرفتی، اشراف خبری و اطلاعاتی، تجربه و عبرت تاریخی، هوشیاری و عاقبت اندیشی سرچشمه میگیرد، و ثمره آن تشخیص حق از باطل در هر شرایطی و عمل به هنگام به آن است. از این رو هرکس بخواهد در صراط مستقیم الهی گام بردارد با زندگیای خدا پسندانه و به تعبیر قرآن «حیات طیبه» (نحل/ ۹۷) به سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت نائل آید، حتما باید اهل بصیرت باشد و با محوریت بصیرت دینی، خود را از هرگونه انحراف و التقاط و گمراهی مصون بدارد و این مهم جز با تجهیز و تخلّق خود به عوامل ایجاد و تقویت بصیرت و احتراز از موانع آن و با الگوگیری از اهل بصیرت و عبرت آموزی از بیبصیرتهای تاریخ امکان پذیر نخواهد بود.
خوارج؛ مصدایق بیبصیرتی دینی در تاریخ اسلام
یکی از بارزترین مصادیق بیبصیرتی در تاریخ اسلام، خوارج هستند. شهید مطهری در معرفی این گروه میفرماید: «خوارج نه بصیرت دینى داشتند و نه بصیرت عملى. مردمى نادان و فاقد بصیرت بودند. خوارج مردمى بودند ظاهربین، مردمى بودند که اساساً عمق را نمىدیدند، از بارزترین ممیّزات خوارج جهالت و نادانىشان بود. از مظاهر جهالتشان، عدم تفکیک میان ظاهر یعنى خط و جلد قرآن و معنى قرآن بود؛ لذا فریب نیرنگ ساده معاویه و عمرو عاص را خوردند.»
آلتدست بودن دشمنان؛ بزرگترین آسیب خوارج برای جهان اسلام
با استناد به فرمایشی از امیرالمؤمنین (علیهالسلام)، خوارج از این جهت بسیار خطرناکاند که این گروه به دلیل بیبصیرتی، همواره عامل دست منافقین و سیاهی لشگر شیاطین قرار گرفته و میگیرند. «على (علیهالسلام) درباره خوارج اینطور مىفرماید: «ثُمَّ انْتُمْ شِرارُ النّاس» شما بدترین مردم هستید. به این مقدس مآبها مىگوید: شما بدترین مردم هستید... چرا على (علیهالسلام) مىگوید شما بدترین مردم هستید؟ جمله بعدش این است: «وَ مَنْ رَمى بِهِ الشَیْطانُ مَرامِیَهُ وَ ضَرَبَ بِهِ تیهَهُ.» (نهج البلاغة، خطبه ۱۲۷) شما به این دلیل بسیار مردم بدى هستید که تیرهایى هستید در دست شیطانها؛ شیطان شما را به منزله تیر قرار مىدهد، در کمان خودش مىگذارد و هدف خود را مىکوبد. على (علیهالسلام) مىگوید: شما ابزار بسیار قاطعى هستید در دست شیطانها.» بهطور کلی «آنجا که علم و معرفت نیست، ایمانِ «مؤمنان نادان» وسیلهاى مىشود در دست «منافقان زیرک»، که نمونهاش را در خوارج صدر اسلام و در دورههاى بعد به اشکال مختلف دیده و مىبینیم.»
خوارج معاصر
«تنگ نظرى مذهبى از خصیصههاى خوارج است، اما امروز آن را باز در جامعه اسلامى مىبینیم... خوارج شعارشان از بین رفته و مُرده است، اما روح مذهبشان کم و بیش در میان بعضى افراد و طبقات همچنان زنده و باقى است. بعضى از خشک مغزان را مىبینیم که جز خود و عدهاى بسیار معدود مانند خود، همه مردم جهان را با دید کفر و الحاد مىنگرند و دایره اسلام و مسلمانى را بسیار محدود خیال مىکنند... خوارج، چون جاهل بودند، تنگ نظر بودند و، چون تنگ نظر بودند زود تکفیر و تفسیق مىکردند تا آنجا که اسلام و مسلمانى را منحصر به خود دانستند و سایر مسلمانان را که اصول عقاید آنها را نمىپذیرفتند کافر مىخواندند.»
خوارج؛ فرقه تمام نشدنیِ همیشه شکست خورده
نکته بسیار مهم و قابل توجه این است که، خوارج جریانی تاریخی و تمام شده نیست بلکه قابل تکرارند و همواره طرفداران جاهل این تفکر متحجرانه به عنوان خطری جدی برای جامعه اسلامی، بهترین آلت دست برای منافقین و دشمنان اسلام و مسلمین هستند. به تعبیر شهید مطهری: «هم اکنون «نهروانى»هاى فراوانی وجود دارند، و مانند عصر و عهد على (علیهالسلام) خطرناکترین دشمن داخلى اسلام همینها هستند، همچنان که معاویهها و عمرو عاصها نیز همواره وجود داشته و وجود دارند و از وجود «نهروانى» ها... به موقع استفاده مىکنند. طبقه زیرکِ منافق همیشه از این خشکه مقدسها به عنوان یک تیر براى زدن هدفهاى خودشان استفاده مىکردند، و این جریان همیشه در دنیا ادامه دارد.»
دو بشارت بزرگ در رابطه با جهاد با وارثان خوارج
این تحلیل به خوبی از فرمایش امیرالمؤمنین (علیهالسلام) خطاب به خوارج معاصر خود مشهود است: «گواهی میدهم که پیامبر راستگو از روح الامین و او از پروردگار جهانیان، مرا خبر داد که تا روز قیامت، هیچ گروهی از شما خوارج، خواه کم شمار و خواه پرشمار، بر ما نمیشورد، مگر آن که خداوند خونش را به دست ما بریزد. همانا جهاد با شما، برترین جهاد است، و والاترینِ شهیدان، شهیدان در پیکار با شما، و برترینِ مجاهدان، پیکارگران با شما هستند»(أشهَدُ لَقَد أخبَرَنِی النَّبِیُّ الصّادِقُ عَنِ الرّوحِ الأَمینِ عَن رَبِّ العالَمینَ أنَّهُ لا یَخرُجُ عَلَینا مِنکُم فِرقَةٌ - قَلَّت أو کَثُرَت إلی یَومِ القِیامَةِ - إلّا جَعَلَ اللّهُ حَتفَها عَلی أیدینا، وَ أنَّ أفضَلَ الجِهادِ جِهادُکُم، وَ أفضَلَ الشُّهَداءِ مَن قَتَلتُموهُ، وَ أفضَلَ المُجاهِدینَ مَن قَتَلَکُم...» (دعائم الإسلام/ ج ۱/ ص ۳۹۳)).
این فرمایش نورانی علاوه بر اینکه جریان تکفیر را بزرگترین خطر مستمر و نهفته در مقابل اسلام ناب معرفی مینماید و ضرورت تداوم هوشیاری جبهه حق در برابر این جریان را یادآور میشود، حاوی دو بشارت بزرگ است: یکی اینکه این جریان هیچگاه به اهداف شوم و شیطانی خود نخواهد رسید و مبارزه با این فتنه آخرالزمانی، یک فتح از پیش مقدرشده الهی است. بشارت دوم آنکه توفیق جهاد با این گروه از جنود الشیطان، ارزشمندترین عیار جهاد فی سبیل الله بوده و تنها نصیب مؤمنین راستین میگردد و لا غیر. به تصریح حضرت، شهدای مدافع حرم با فضیلتترین شهیدان تاریخاند.
- وهابیون در هشتم شوال سال ۱۳۴۴ هجری قمری (۳۱ فروردین ۱۳٠۴ هـ. ش) پس از اشغال مکه، به سرکردگی عبدالعزیزبن سعود به مدینه منوره یورش آوردند و پس از محاصره و جنگ با مدافعان شهر، سرانجام آن را اشغال و مأمورین عثمانی را بیرون کردند و به تخریب قبرستان بقیع به ویژه قبور ائمه اطهار علیهم السلام پرداختند.رهبر معظم انقلاب درباره جریان وهابیت میفرمایند: «از تلخیهایی که وجود دارد، این است که در میان مجموعهی مسلمانان و امت اسلامی کسانی پیدا شوند که با افکار پلید و متحجر و عقبمانده و خرافی خود، تجلیل از بزرگان و برجستگان و چهرههای نورانی صدر اسلام را شرک بدانند، کفر بدانند؛ واقعاً این مصیبتی است. رفتن سر قبر یک انسانی و طلب رحمت کردن برای او از خدای متعال، و طلب رحمت کردن برای خود در آن فضای معنوی و روحانی، شرک است؟ شرک این است که انسان بشود ابزار دست سیاستهای اینتلیجنس انگلیس و سی. آی.ای آمریکا و با این اعمال، دل مسلمانان را غمدار کند، آزرده کند. اینها اطاعت و عبودیت و خاکساری در مقابل طواغیت زنده را شرک نمیدانند، احترام به بزرگان را شرک میدانند! خود این، یک مصیبتی است. جریان تکفیرىِ خبیث که امروز در دنیای اسلام به برکت برخی از منابع مادی، متأسفانه پول و امکانات هم در اختیار دارند، یکی از مصائب اسلام است.» (۱۶/ ۰۲/ ۱۳۹۲)
ضرورت بصیرت دینی
به فرمایش پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله که فرمودند: «نابینای حقیقی، کسی نیست که چشم ندارد، بلکه کسی است که بصیرت نداشته باشد» (لَیسَ الأعمى مَن یَعْمَى بَصرُهُ، إنَّما الأعمى مَن تَعْمَى بَصیرتُهُ. (البرهان فی تفسیر القرآن/ ج۳/ ص ۹۱۴)) «بصیرت» به عنوان ضروریترین نیاز جامعه اسلامی، یعنی آگاهی و فهم عمیق و همهجانبه به همراه باور قلبی که از احاطه علمى و معرفتی، اشراف خبری و اطلاعاتی، تجربه و عبرت تاریخی، هوشیاری و عاقبت اندیشی سرچشمه میگیرد، و ثمره آن تشخیص حق از باطل در هر شرایطی و عمل به هنگام به آن است. از این رو هرکس بخواهد در صراط مستقیم الهی گام بردارد با زندگیای خدا پسندانه و به تعبیر قرآن «حیات طیبه» (نحل/ ۹۷) به سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت نائل آید، حتما باید اهل بصیرت باشد و با محوریت بصیرت دینی، خود را از هرگونه انحراف و التقاط و گمراهی مصون بدارد و این مهم جز با تجهیز و تخلّق خود به عوامل ایجاد و تقویت بصیرت و احتراز از موانع آن و با الگوگیری از اهل بصیرت و عبرت آموزی از بیبصیرتهای تاریخ امکان پذیر نخواهد بود.
خوارج؛ مصدایق بیبصیرتی دینی در تاریخ اسلام
یکی از بارزترین مصادیق بیبصیرتی در تاریخ اسلام، خوارج هستند. شهید مطهری در معرفی این گروه میفرماید: «خوارج نه بصیرت دینى داشتند و نه بصیرت عملى. مردمى نادان و فاقد بصیرت بودند. خوارج مردمى بودند ظاهربین، مردمى بودند که اساساً عمق را نمىدیدند، از بارزترین ممیّزات خوارج جهالت و نادانىشان بود. از مظاهر جهالتشان، عدم تفکیک میان ظاهر یعنى خط و جلد قرآن و معنى قرآن بود؛ لذا فریب نیرنگ ساده معاویه و عمرو عاص را خوردند.»
آلتدست بودن دشمنان؛ بزرگترین آسیب خوارج برای جهان اسلام
با استناد به فرمایشی از امیرالمؤمنین (علیهالسلام)، خوارج از این جهت بسیار خطرناکاند که این گروه به دلیل بیبصیرتی، همواره عامل دست منافقین و سیاهی لشگر شیاطین قرار گرفته و میگیرند. «على (علیهالسلام) درباره خوارج اینطور مىفرماید: «ثُمَّ انْتُمْ شِرارُ النّاس» شما بدترین مردم هستید. به این مقدس مآبها مىگوید: شما بدترین مردم هستید... چرا على (علیهالسلام) مىگوید شما بدترین مردم هستید؟ جمله بعدش این است: «وَ مَنْ رَمى بِهِ الشَیْطانُ مَرامِیَهُ وَ ضَرَبَ بِهِ تیهَهُ.» (نهج البلاغة، خطبه ۱۲۷) شما به این دلیل بسیار مردم بدى هستید که تیرهایى هستید در دست شیطانها؛ شیطان شما را به منزله تیر قرار مىدهد، در کمان خودش مىگذارد و هدف خود را مىکوبد. على (علیهالسلام) مىگوید: شما ابزار بسیار قاطعى هستید در دست شیطانها.» بهطور کلی «آنجا که علم و معرفت نیست، ایمانِ «مؤمنان نادان» وسیلهاى مىشود در دست «منافقان زیرک»، که نمونهاش را در خوارج صدر اسلام و در دورههاى بعد به اشکال مختلف دیده و مىبینیم.»
خوارج معاصر
«تنگ نظرى مذهبى از خصیصههاى خوارج است، اما امروز آن را باز در جامعه اسلامى مىبینیم... خوارج شعارشان از بین رفته و مُرده است، اما روح مذهبشان کم و بیش در میان بعضى افراد و طبقات همچنان زنده و باقى است. بعضى از خشک مغزان را مىبینیم که جز خود و عدهاى بسیار معدود مانند خود، همه مردم جهان را با دید کفر و الحاد مىنگرند و دایره اسلام و مسلمانى را بسیار محدود خیال مىکنند... خوارج، چون جاهل بودند، تنگ نظر بودند و، چون تنگ نظر بودند زود تکفیر و تفسیق مىکردند تا آنجا که اسلام و مسلمانى را منحصر به خود دانستند و سایر مسلمانان را که اصول عقاید آنها را نمىپذیرفتند کافر مىخواندند.»
خوارج؛ فرقه تمام نشدنیِ همیشه شکست خورده
نکته بسیار مهم و قابل توجه این است که، خوارج جریانی تاریخی و تمام شده نیست بلکه قابل تکرارند و همواره طرفداران جاهل این تفکر متحجرانه به عنوان خطری جدی برای جامعه اسلامی، بهترین آلت دست برای منافقین و دشمنان اسلام و مسلمین هستند. به تعبیر شهید مطهری: «هم اکنون «نهروانى»هاى فراوانی وجود دارند، و مانند عصر و عهد على (علیهالسلام) خطرناکترین دشمن داخلى اسلام همینها هستند، همچنان که معاویهها و عمرو عاصها نیز همواره وجود داشته و وجود دارند و از وجود «نهروانى» ها... به موقع استفاده مىکنند. طبقه زیرکِ منافق همیشه از این خشکه مقدسها به عنوان یک تیر براى زدن هدفهاى خودشان استفاده مىکردند، و این جریان همیشه در دنیا ادامه دارد.»
دو بشارت بزرگ در رابطه با جهاد با وارثان خوارج
این تحلیل به خوبی از فرمایش امیرالمؤمنین (علیهالسلام) خطاب به خوارج معاصر خود مشهود است: «گواهی میدهم که پیامبر راستگو از روح الامین و او از پروردگار جهانیان، مرا خبر داد که تا روز قیامت، هیچ گروهی از شما خوارج، خواه کم شمار و خواه پرشمار، بر ما نمیشورد، مگر آن که خداوند خونش را به دست ما بریزد. همانا جهاد با شما، برترین جهاد است، و والاترینِ شهیدان، شهیدان در پیکار با شما، و برترینِ مجاهدان، پیکارگران با شما هستند»(أشهَدُ لَقَد أخبَرَنِی النَّبِیُّ الصّادِقُ عَنِ الرّوحِ الأَمینِ عَن رَبِّ العالَمینَ أنَّهُ لا یَخرُجُ عَلَینا مِنکُم فِرقَةٌ - قَلَّت أو کَثُرَت إلی یَومِ القِیامَةِ - إلّا جَعَلَ اللّهُ حَتفَها عَلی أیدینا، وَ أنَّ أفضَلَ الجِهادِ جِهادُکُم، وَ أفضَلَ الشُّهَداءِ مَن قَتَلتُموهُ، وَ أفضَلَ المُجاهِدینَ مَن قَتَلَکُم...» (دعائم الإسلام/ ج ۱/ ص ۳۹۳)).
این فرمایش نورانی علاوه بر اینکه جریان تکفیر را بزرگترین خطر مستمر و نهفته در مقابل اسلام ناب معرفی مینماید و ضرورت تداوم هوشیاری جبهه حق در برابر این جریان را یادآور میشود، حاوی دو بشارت بزرگ است: یکی اینکه این جریان هیچگاه به اهداف شوم و شیطانی خود نخواهد رسید و مبارزه با این فتنه آخرالزمانی، یک فتح از پیش مقدرشده الهی است. بشارت دوم آنکه توفیق جهاد با این گروه از جنود الشیطان، ارزشمندترین عیار جهاد فی سبیل الله بوده و تنها نصیب مؤمنین راستین میگردد و لا غیر. به تصریح حضرت، شهدای مدافع حرم با فضیلتترین شهیدان تاریخاند.
* حجت الاسلام محمدصادق عاشوری
امام جمعه بندر سیراف