- طرح حذف ۴ صفر از پول ملی مدتی است که در کشور مطرح شده و نهایتا نمایندگان در جلسه علنی امروز مجلس شورای اسلامی با کلیات لایحه یک فوریتی «اصلاح قانون پولی و بانکی کشور» موافقت کردند.
به موجب این لایحه قرار است حذف چهار صفر از پول ملی و تبدیل واحد پولی کشور از «ریال» به «تومان» در دستور کار قرار گیرد.
به گفته رییس کل بانک مرکزی با حذف چهار صفر از پول ملی، «ریال» به «تومان» تغییر میکند و بر اساس لایحه اصلاح ماده یک قانون پولی و بانکی کشور هرتومان معادل ۱۰.۰۰۰ ریال و هر یک «تومان» نیز معادل ۱۰۰ «قران» خواهد بود.
همتی تاکید کرد: تومان و قران همزمان با پول فعلی در کل کشور جاری شده و تدریجاً جایگزین اسکناسها و مسکوکات فعلی میشوند.
همتی در توضیح هزینه بالای چاپ و امحاء اسکناس در جلسه علنی مجلس اعلام کرد هم اکنون ۸ میلیارد اسکناس داریم که ۵ میلیارد آن کمتر از ۲ هزار تومان است در حالی که با این تغییر سکههای ۲ تومانی به ۲ هزار قبل و یک تومانی به هزار قبل تغییر پیدا میکند و میتوانیم به این روش وارد صحنه شده و پول ملی را به جریان بیاندازیم.
به گفته رییس بانک مرکزی در شرایط کنونی مسکوکات از رده خارج شده که این امر نامطلوبی است چرا که اگر احیا شود استهلاک آن کم است.
هر سال یک میلیارد اسکناس امحا می شود
همتی در ادامه میگوید ما سالی یک میلیارد اسکناس امحاء میکنیم که هزینه سنگین ۴۰۰ میلیارد تومانی را به همراه دارد.
رییس بانک مرکزی افت حیثیت ملی پول کشور را بسیار مهم دانست چرا که هم اکنون در رابطه با پول ملی ریال محاسبه میشود که در قیاس با دلار یا یورو به میزان زیادی اختلاف دارد.
وی درباره سرانه اسکناس در کشور بین سایر کشورها گفت: سرانه ما در مسکوکات بسیار پایین است، اما در مقابل سرانه اسکناس در کشورمان نسبت به سایر کشورها بسیار زیاد است و ما سالانه یک میلیارد اسکناس امحاء میکنیم که بسیار هزینهبر است.
حذف چهار صفر از پول ملی تاثیری در تورم ندارد
همتی بی تاثیر بودن این اقدام در تورم را بار دیگر مورد تاکید قرار داد و گفت: این اقدام در راستای انجام وظایف بانک مرکزی پیشنهاد شده و به دنبال تسهیل مبادلات بازرگانی مردم است.
به گفته رییس کل بانک مرکزی هر دو پول باید به موازات هم حرکت کنند تا پذیرش و عملیاتی شدن این اقدام در جامعه به صورت یکسان بوده و در نهایت به سرانجام برسد.
به گفته همتی رییس بانک مرکزی سال گذشته مجلس شورای اسلامی فوریت این لایحه را تصویب کرد و نمایندگان در جلسه علنی امروز با جزئیات «لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور» نیز موافقت کردند.
براین اساس ماده یک قانون پولی و بانکی کشور مصوبه ۱۸ /۴/ ۱۳۵۱ به شرح «ماده یک- واحد پول ایران تومان است و هر تومان برابر ۱۰ هزار ریال جاری و معادل یکصد قران است» اصلاح میشود.
در تبصره ۱ این قانون آمده است برابری پولهای خارجی نسبت به تومان و نرخ خرید و فروش ارز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب نظام ارزی حاکم و با رعایت ذخایر ارزی و تعهدات کشور در مقابل صندوق بین المللی پول محاسبه و تعیین میشود.
در تبصره ۲ دوره گردش موازی و اعتبار هم زمان تومان و قران که در این قانون دوره گذار نامیده میشود حداکثر سه سال با رعایت تبصره چهار این ماده میباشد.
لازم به ذکر است که طریقه جمع آوری و شرایط خروج اسکناسها و سکههای ریال بر طبق مفاد بنده ب ماده ۳ و بند ج ماده ۴ این قانون حسب مورد تعیین و اجرا میشود.
جزئیات تبصره ۳ نشان میدهد پس از پایان دوره گذار تعهداتی که بیش از این براساس واحد پول ریال ایجاد شده است تنها با واحد پول تومان و یا اجزای آن قابل ایفا است.
براساس تبصره ۴ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف مدت دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون ترتیبات اجرای لازم را جهت آغاز دوره گذار فراهم کند.
طبق تبصره ۵ آییننامه اجرایی این ماده ظرف مدت سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تهیه میشود و به تصویب هیئت وزیران میرسد.
چندی پیش مهدی تقوی کارشناس اقتصادی در گفتوگو با میزان درباره حذف ۴ صفر از پول ملی و تاثیر آن بر بازار اظهار کرد: تغییر واحد پول ملی اگرچه در ابتدای امر موجب افزایش تورم و انتظارات تورمی میشود، اما اگر در قالب برنامه ثبات مالی اجرا شود، به تدریج کاهش تورم و افزایش اعتماد عمومی به پول ملی را به همراه دارد.
همچنین محمد حشمتی کارشناس اقتصادی در گفتوگو با میزان در این خصوص گفت: در اقتصاد کشور باید به دنبال حل مسائل باشیم، اما حذف صفر از پول ملی فقط صورت مسئله را پاک کرده و این موضوع ابتدا برای کشور از نظر روانی مثبت است، اما در ادامه مشکلات را به همراه دارد
به گفته این کارشناس اقتصادی حذف صفر از پول ملی ممکن است بتواند به اقتصاد کلان و روزمرگی مردم کمک کند، اما در اقتصاد خرد در کشور مشکل ایجاد خواهد کرد.
چندی پیش همتی رییس کل بانک مرکزی نیز گفته بود حذف ۴ صفر از پول ملی باعث تسهیل امور در مبادلات، کاهش هزینه چاپ اسکناس و متناسبتر شدن ارتباط پول ملی با ارزهای بینالمللی میشود.
به گفته همتی نرخ مبادله با سایر ارزها بسیار بالاست و رابطه پول ملی ما با ارزهای خارجی نیاز به اصلاح دارد.