- رژیم آمریکا از ابزار تحریمهای یکجانبه و تروریسم اقتصادی برای نیل به اغراض و اهداف نامشروعش و مطیع کردن کشورها بهره میبرد. تحریمهای آمریکا علیه کشورهای مستقل هیچگونه مبنایی در حقوق بینالملل ندارد و صرفا از روحیه مستکبرانه و استیلاجویانه سردمداران کاخ سفید و اعتقاد آنها به قانون جنگل ناشی میشود.
در این میان کشورهایی نظیر جمهوری اسلامی ایران نه تنها بواسطه تحریمها و تروریسم اقتصادی آمریکا، تطمیع و مرعوب نمیشوند که سنگ بنای مقاومت در برابر این تحریمهای یکجانبه را در جهان بنیان مینهند و به طراحی و ایجاد سازوکارها، روشها و دستورالعملهایی برای همگرایی کشورهای مستقل دنیا جهت مقابله با تحریمهای آمریکا روی میآورند.
«تروریسم اقتصادی» به انضمام «تروریسم پزشکی»
تروریسم اقتصادی آمریکا در این روزهای شیوع کرونا در سراسر جهان و ایران با «تروریسم پزشکی» سردمداران واشنگتن علیه مردم ایران و برخی ملل دیگر نیز تلفیق شده است و همین امر ضرورت همگرایی کشورهای مستقل در برابر تحریمهای یکجانبه آمریکا را دوچندان میکند.
حجتالاسلام و المسلمین حسن روحانی رئیسجمهور کشورمان طی یک ماه اخیر در رایزنیهای تلفنی که با مقامات چند کشور دنیا از جمله ونزوئلا، تونس، آذربایجان، کویت، ایتالیا، اسپانیا، روسیه، اوگاندا، قطر، عمان، ترکیه، چین، کرواسی، آفریقای جنوبی، ارمنستان، پاکستان و ترکمنستان، داشته است، ضمن یادآوری تحریم مواد غذایی و دارو از سوی آمریکا علیه مردم ایران، این قبیل رفتار سردمداران واشنگتن را مصداق بارز تروریسم و اعمال ضدبشری دانسته است و مقامات کشورهای مزبور نیز متعاقباً تاسف و تاثر خود را از رفتار آمریکاییها در قبال مردم ایران در این روزهای کرونایی ابراز کردند.
مقاومت ایران و ونزوئلا در برابر ویروس مهاجم آمریکا
ونزوئلا یکی از کشورهای مستقل است که همچون ایران تحت تروریسم اقتصادی رژیم آمریکا قرار دارد و حتی در این روزهایی کرونایی نیز این تروریسم اقتصادی علیه مردم ونزوئلا تشدید شده است؛ در همین راستا روز ۲۵ فروردین، حسن روحانی و نیکلاس مادورو روسای جمهور ایران و نزوئلا طی تماسی تلفنی تاکید کردند که ایران و ونزوئلا با همبستگی و توسعه همکاریها توانستهاند سالها در برابر ویروس مهاجم و قدیمی آمریکا به خوبی مقاومت کنند.
علاوه بر ایران و ونزوئلا، کشورهای مستقل دیگری در جهان وجود دارند که مشمول تحریمهای یکجانبه و تروریسم اقتصادی رژیم آمریکا شدهاند تا به پذیرش زیادهخواهیها و زورگوییهای سردمداران واشنگتن وادار شوند.
ویروس تحریم
به طورکلی به تعبیر «علی شمخانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان، ویروس تحریم، ابزار کاخ سفید برای بقای هژمونی رو به افول آمریکا است و همانطور که دنیا برای مقابله با ویروس کرونا، همگرا و متحد شده است برای مقابله با ویروس تحریم آمریکا نیز باید وحدت رویهای در دنیا و میان کشورهای تحت تحریم شکل گیرد.
در حال حاضر که افول هژمونی آمریکا بیشتر نمایان است، رژیم واشنگتن به ابزار تحریم و تروریسم اقتصادی بیشتر چنگ میزند و حتی تحریمهای خود را نثار کشورهایی نظیر روسیه و چین نیز میکند. به عبارت دیگر، جمهوری اسلامی ایران در قضیه تحریمهای آمریکا، تنها نیست و چنانچه بتواند مقدمات اجتماع کشورهای تحریمی را فراهم کند، خواهد توانست هدفگذاری جنگ اقتصادی آمریکا را مخدوش کند.
۲۳ کشور جهان، درگیر تحریم
محمدباقر خرمشاد دبیر شورای راهبردی روابط خارجی که اخیراً با برنامه رادیویی رهیافت صحبت میکرد، معتقد است: وقتی کشوری مورد تحریم قرار میگیرد به این معناست که بخشی از آن محصولات و تجهیزاتی را که لازم دارد نمیتواند تأمین کند و بخشی که خود دارد نمیتواند در اختیار دیگران قرار دهد. در حال حاضر ۲۳ کشور در جهان به نوعی درگیر تحریم هستند. این کشورها به راحتی میتوانند به یک مسیر موازی اقتصادی فکر کنند تا بتواند نیازهای همدیگر را با همافزایی و مشارکت یکدیگر برآورده سازند.
خرمشاد تصریح میکند: وقتی کشورهای تحریمی از نظام مالی و ارتباطات اقتصادی مرسوم محروم میشوند، باید به مسیر موازی اقتصادی برای برطرف کردن نیازهای اقتصادی یکدیگر بیندیشند. وقتی اصل این اجماع را دولتها بپذیرند، ابزار لازم قابل تعبیه است. توانمندیهای صادراتی و بازارهای متقابل در بین کشورهای تحریمی، میتواند مسیر شکلگیری این اجماع را شفاف کند.
«باشگاه تحریمیها»؛ ابتکار ایران برای اتخاذ رویکرد تهاجمی در برابر تحریمهای آمریکا
اما جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که بیش از ۴۰ سال است تحت تحریمهای یکجانبه و ظالمانه رژیم آمریکا قرار دارد؛ در طراحی و ایجاد سازوکارها، روشها و دستورالعملهایی برای همگرایی کشورهای مستقل دنیا جهت مقابله با تحریمهای آمریکا، پیشتاز بوده است و در همین راستا، «باشگاه تحریمیها» توسط ایران در حال تأسیس است.
آنطور که «منوچهر متکی» وزیر پیشین امور خارجه و از دستاندرکاران تأسیس «باشگاه تحریمیها» اخیراً در یک برنامه تلویزیونی گفته هدف از تأسیس باشگاه تحریمیها ایجاد سازوکاری برای ارتباط با دیگر کشورهای تحت تحریم به منظور مقابله با این رفتار خصمانه است.
بنا به گفته متکی، راهاندازی «باشگاه تحریمیها» در گامهای نخست در مجلس با نمایندگان، طرح و به مشورت گذاشته شد و در پی آن فراکسیون تحریمیها در مجلس شکل گرفت؛ و در ادامه، برای پیگیری ارتباط خارجی میان کشورهای تحریمی، شورای سیاستگذاری تشکیل و طراحی نوع کار به عهده این شورا گذاشته شد.
طرح دومرحلهای «باشگاه تحریمیها»
در شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمیها نیز که مسئولیت آن برعهده «علیرضا فرقانی» است؛ دو مرحله طراحی شده است؛ مرحله نخست به عنوان بزرگترین گام در راهبرد خارجی اقتصاد کشور از حدود دو سال قبل شروع شد و بیشتر گرداگرد انسجام ملی مانور میداد.
مرحله دومِ طرح باشگاه تحریمیها به مقوله انسجام خارجی میپردازد و ۲۳ کشور برای این مرحله مدنظر قرار دارند تا به عنوان طیف مذاکراتی، راهها و روشهای ارتباط و اتصال و همکاریهای اقتصادی با آنها بررسی شود تا نوعی پارادایم مقاومتی در برابر تحریمهای آمریکا بواسطه مساعدت و همکاری این ۲۳ کشور ایجاد شود.
استقبال ۹۵ درصدی
در همین راستا، علیرضا فرقانی دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمیها به خبرنگار میزان گفت: بحث باشگاه تحریمیها تقریبا از یک سال و نیم پیش مطرح شد و مورد استقبال ۹۵ درصد مسئولان کشور قرار گرفت. البته معدودی از مسئولان از آن جهت که معتقدند نباید به چالش با آمریکا روی آورد و منتظر ناجیگری قراردادهایی همچون برجام بود، از طرح مزبور استقبال نکردند.
چه تحریمها بازگردد و چه بازنگردد، تاسیس باشگاه تحریمیها ضروری است
فرقانی تصریح کرد: نیروهای جبهه انقلاب برخلاف برخی از مسئولان دولتی که امیدوار به عدم بازگشت تحریمها بوده و هستند، معتقدند چه تحریمها مطابق سازوکار اندیشیده شده در برجام، بازگردد و چه تحریمها تکرار نشود، در هر دو صورت، تأسیس باشگاه تحریمیها به عنوان بستری برای رهایی از حربه تحریم با اتخاذ روشها و سازوکارهایی نظیر دلارزدایی در مبادلات تجاری و مالی و سایر سازوکارهای تدوین شده یا در دست تدوین، ضروری است.
دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمیها، افزود: حتی اگر تحریمها بازنگردد، چنانچه همچنان مبادلات تجاری و خارجی ما تحت سیطره دلار و مکانیسمهایی نظیر «U-Turn» باشد، به مثابه آن است که بسترسازی برای رهایی از حربه تحریم آمریکا صورت نگرفته است؛ حال آنکه مقام معظم رهبری بر مقوله فراهم سازی بسترهایی برای بلااثر کردن حربه تحریم تاکید دارند.
دپارتمانی که تشکیل نشد
فرقانی در ادامه به خبرنگار میزان گفت: اعضای شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمیها در شهریورماه سال گذشته جلسهای را با علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی برگزار کردند و در این جلسه شمخانی از ایده تأسیس باشگاه تحریمیها استقبال کرد و مقرر شد دپارتمانی ویژه باشگاه تحریمها شکل گیرد اما از آنجایی که امیدواری در دولت برای عدم بازگشت تحریمها وجود داشت، بحث تأسیس دپارتمان باشگاه تحریمیها مسکوت ماند.
برنامهریزی برای برگزاری اجلاس سران کشورهای تحریمی در ۱۴۰۱
دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمیها، بیان داشت: ما در این شورا امیدواریم با روی کارآمدن مجلس یازدهم، نمایندگان انقلابی موجود در این مجلس پیگیر تأسیس باشگاه تحریمیها باشند. افق طراحی شده از سوی ما این است که در تابستان ۱۴۰۱ اجلاس سران کشورهای تحریمی را در تهران برگزار کنیم و برای نیل به این هدف سه مولفه همراهسازی مسئولان ذیربط ، اجماعسازی در داخل و مذاکره با کشورهای تحت تحریم آمریکا ضروری است.
وضعیت مذاکره با طرفهای خارجی
فرقانی به خبرنگار میزان گفت: تاکنون بخش مذاکره با کشورهای تحت تحریم آمریکا برای پیوستن به باشگاه تحریمیها تا حدودی پیش رفته است؛ البته اگر همراهی مسئولان دولتی شامل حال ما میشد، بخش مذاکره با طرفهای خارجی وضعیت مطلوبتری داشت؛ علیایحال در همین میزان هم، طرفهای خارجی استقبال خوبی داشتند؛ برای نمونه سایتهای تیم تحقیقاتی روسیه از ابرگروه کشورهای تحریمی سخن گفته و یا باید به استقبال و موضعی که دیپلماتهای کرهای از طرح باشگاه تحریمیها داشتند، اشاره کرد.
دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمیها، گفت که کشورهایی که قرار است به باشگاه تحریمیها بپیوندند، کشورهایی هستند که به لحاظ اقتصادی و تولیدی ظرفیتهای بالقوهای دارند که بواسطه تحریمها این ظرفیتهای آنها مغفول مانده است؛ برای نمونه یکی از این کشورها دارای بالاترین ذخایر طلای جهان است؛ کشور دیگر بالاترین ذخایر نفت جهان را دارد و یا زبدهترین نیروی کار جهان مختص کشور دیگری است که در فهرست عضویت در باشگاه تحریمیها قرار دارد.
دلارزدایی!
تدارک بازارهای مناسب بینالمللی و به دنبال آن بهبود اوضاع تولید ملی میتواند یکی از نتایج اثربخش فرآیند کاری باشگاه تحریمیها باشد و در این چارچوب، همه کشورهایی که به نحوی از انحاء از تحریمهای ظالمانه آمریکا متضرر شدهاند، بواسطه تعامل و همکاری با یکدیگر، به لحاظ اقتصادی و رفاه اجتماعی منتفع میشوند. همچنین راهکارهایی نظیر حذف دلار از چرخه مبادلاتی تجاری کشورهای عضو باشگاه تحریمیها نیز میتواند مثمرثمر باشد.
علیایحال، تأسیس سازوکارهایی از قبیل «باشگاه تحریمیها» توسط ایران که تحت تحریمها و فشارهای همهجانبه آمریکا قرار دارد، ایجاد نوعی رویکرد تهاجمی در قبال ابزار نامشروع آمریکاییها برای پیشبرد مواضع و امیال مستکبرانشان ارزیابی میشود.