- شیوع ویروس کرونا از اواخر سال ۲۰۱۹ در شهر «ووهان» آغاز شد، اما در فاصله کوتاهی به سراسر جهان انتقال یافت به گونهای که در حال حاضر تقریبا تمامی کشورها با این ویروس دست و پنجه نرم میکنند.
ویروس کرونا در آمریکا و برخی کشورهای اروپایی با روندی به شدت صعودی گسترش یافت و علاوه بر بحرانهایی که این ویروس به وجود آورد، برخی از مشکلات که پیش از این مورد توجه قرار نگرفته بودند، آشکار شدند.
از جمله این موارد، زندانها در آمریکا و برخی کشورهای اروپایی هستند که اگرچه پیش از این گزارشهای بسیاری درباره وضعیت نابسامان آنها منتشر شده بود، اما شیوع ویروس کرونا این موضوع را بیش از پیش آشکار کرد.
با گسترش شیوع ویروس کرونا در آمریکا، از همان ابتدا برخی گروهها درباره وضعیت زندانها در این کشور ابراز نگرانی کرده و درباره شیوع کرونا در آنها هشدار دادند.
با این وجود این هشدارها نادیده گرفته شد و اکنون زندانها در کنار خانههای سالمندان از کانونهای اصلی شیوع کرونا در آمریکا و اروپا به شمار میروند.
شیوع کرونا در زندانها نگرانیهای بسیاری را در میان زندانیان، خانوادههای آنها و گروههای مدافع حقوق زندانیان در پی داشت.
علاوه بر این مواردی از شورش زندانیان نیز در چند زندان گزارش شد.
زندانهای برخی ایالتها مانند اوهایو، ایندیانا، تگزاس و نیویورک وضعیت فاجعه باری دارند و شمار بالایی از ابتلا و مرگ و میر در آنها گزارش شده است.
به عنوان مثال تنها در زندان «ماریون» اوهایو، تست کرونای بیش از ۱۸۰۰ زندانی مثبت اعلام شد.
در نتیجه آزمایش کرونای انجام شده، مشخص شد که از ۲۵۰۰ زندانی حاضر در این زندان، ۱۸۲۸ زندانی یعنی ۷۳ درصد و ۱۰۹ نفر از کارکنان زندان مذکور به کرونا مبتلا شده اند.
آمریکا بالاترین شمار زندانیان را در جهان به خود اختصاص داده و جمعیت زندانها در این کشور به شدت زیاد است به گونهای که اتحادیه آزادیهای مدنی این کشور هشدار داد در صورتی که تمهیداتی در این زمینه اندیشیده نشود مرگ و میر گسترده بر اثر کرونا در انتظار زندانیان خواهد بود.
علاوه بر جمعیت بالای زندانها در آمریکا موضوع دیگری که در بحبوحه شیوع ویروس کرونا مورد توجه قرار گرفت کمبود تجهیزات محافظتی و خدمات بهداشتی بسیار ضعیف در این زندانها بود.
ویدئوهایی که طی هفتههای اخیر به صورت مخفیانه از زندانها به بیرون درز پیدا کرده حاکی از وضعیت فاجعه بار زندانهای آمریکاست به گونهای که برخی از زندانیان میگویند، که مسئولان زندان آنها را رها کرده اند تا بمیرند.
این موضوع تنها محدود به آمریکا نبوده و زندانهای برخی کشورهای اروپایی و انگلیس نیز وضعیت فاجعه باری دارند.
به عنوان مثل گزارشهایی از شیوع کرونا در زندانهای انگلیس منتشر شد و این کشور طرح آزادی زندانیان را کلید زد، اما طرح موقت آزادی زندانیان به دلیل شیوع کرونا در زندانهای این کشور در پی آزاد شدن اشتباه ۶ زندانی متوقف شد.
براساس طرح مذکور، ۴ هزار زندانی انگلیسی با هدف کنترل شیوع کرونا در زندانها به صورت موقت میبایست آزاد میشدند.
در اروپا نیز زندانها و اعتراضهای زندانیان به شرایط بهداشتی در میانه شیوع «کرونا» در اروپا به چالش عمدهای برای کشورهای این قاره مبدل شده است.
در حالی که سرعت شیوع کرونا در کشورهای مختلف اروپایی، مشکلات عمدهای را برای دولتها ایجاد کرده، احتمال شیوع گسترده بیماری در زندانهای پر ازدحام برخی از کشورها، نگرانیها را دوچندان کرده است.
در میان کشورهای اروپایی، «بلژیک» با ۱۲۱ زندانی در هر ۱۰۰ متر مربع، «ایتالیا» با ۱۱۹، «فرانسه» با ۱۱۷ و «مجارستان» با ۱۱۵ زندانی در هر ۱۰۰ متر مربع پر ازدحامترین زندانها را دارند.
از یونان نیز خبر میرسد در پی مرگ یک زندانی زن ۳۸ ساله بر اثر کرونا در یکی از زندانهای «تبس»، زنان زندانی با سوزاندن پتوها دست به شورش زده و به شرایط نامناسب بهداشتی این زندانها در میانه بحران کرونا اعتراض کردند.
بالاترین میزان زندانی به تناسب جمعیت نیز در کشورهای «لیتوانی» با ۲۳۲ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، چک ۲۰۳، لهستان ۱۹۰ و اسلواکی ۱۸۹ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ثبت شده است.
همچنین موضوع آزادی موقت ۹ نفر از سران «کاتالان» در اسپانیا در روزهای اخیر به بحثی جدی در حوزه حقوق بشر مبدل شده است.
«میشل باچله»، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، پیشتر در مورد وضعیت زندانیان در زندانهای اروپا به ویژه زندانیان بیمار، مسن و کم خطر در بحران شیوع کرونا هشدار داده بود.