«خوب است هفتم تا دوازدهم تیر را هفته‌ی حقوق بشر آمریکایی اعلام کنیم. واقعاً حقوق بشر آمریکایی در این چند روز در کشور ما یک چیز واضح و بارزی است و از این قبیل الی‌ ماشاءالله؛ پس احتیاج داریم دشمن را بشناسیم! آن کسانی که امروز سعی می‌کنند از این هیولا (که سیاست‌های آمریکایی و سیاست‌های بعضی از دنباله‌روان آمریکا است)، یک چهره‌ موجّهی معرفی کنند، این‌ها دارند خیانت می‌کنند؛ این‌ها دارند جنایت می‌کنند! این کسانی که این حقیقت روشن را کتمان می‌کنند، این دشمنی خباثت‌آلود را در زیر پرده‌های توجیه می‌پوشانند، این‌ها دارند خیانت می‌کنند به این ملّت. کشور ما و ملّت ما احتیاج دارد دشمن را بشناسد، عمق دشمنی را بفهمد...» آنچه در بالا بدان اشاره شد بخشی از بیانات مقام معظم رهبری در دیدار خانواده‌های شهدای حادثه‌ی هفتم تیر و همچنین جمعی از خانواده‌های دارای چند شهید در استان تهران است.

به گزارش خبرنگار حقوقی و قضایی میزان، پس از بیانات معظم‌له در ارتباط با نامگذاری هفته دوم تیرماه به عنوان هفته حقوق بشر آمریکایی، ستادحقوق بشر قوه قضاییه و شورای فرهنگ عمومی کشور جلساتی را برگزار کرده و ششم تا دوازدهم تیرماه را با عنوان «هفته نقض حقوق بشر توسط آمریکا» نامگذاری کردند. برای بررسی آخرین جزئیات این موضوع و چرایی ضرورت ثبت این هفته در تقویم رسمی کشور با  «کاظم غریب آبادی» معاون امور بین الملل ستاد حقوق بشر به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه مورد توجه شما قرار می‌گیرد.

آمریکا اراده راستین برای بهبود حقوق بشر ندارد

: آمریکا یکی از مدعیان حمایت حقوق بشر است، یه نظر شما آیا این کشور اراده راستین و صادقی در این مسیر دارد؟

غریب‌آبادی: موضوع حقوق بشر یک موضوع مهم است و متاسفانه کشورهایی هستند که فقط ادعای حمایت از حقوق بشر را دارند. آمریکا مدعی است که به تمام هنجارهای حقوق بشری پایبند است و این حق را برای خود قائل است که برای پیشبرد اهداف سیاسی خود، سایر کشورها را با تمسک به برخی ابزارها از جمله حقوق بشر تحت فشار قرار دهد. آمریکا در واقع حقوق بشر را به یک ابزار سیاسی تبدیل کرده، در حالی که هیچ اراده واقعی برای بهبود حقوق بشر چه در داخل کشور خود و چه در سطح بین‌المللی ندارد.

ایران به عنوان یک کشور اسلامی منادی و حامی حقوق بشر است

 : نگاه ایران به عنوان یک کشور اسلامی  به حقوق بشر چگونه است؟

غریب‌آبادی: ایران به عنوان یک کشور اسلامی، مدافع حقوق بشر است و این موضوع را یک امر مقدس می‌داند چرا که شرافت و کرامت انسانی در دین مبین اسلام مورد تاکید واقع شده و طبیعتا ما منادی و حامی حقوق بشر هستیم. بنابراین، کشور ما و دین ما حمایت قاطع و واقعی از حقوق بشر دارند و از اراده راستین سایر کشورها در این موضوع برای ارتقای حقوق بشر در دنیا نیز حمایت می‌کند.

ارتقای حقوق بشر به ویژه در کشورهایی که با نقض حقوق بشر مواجه هستند، باید در مسیر درست و با برآورده کردن برخی الزامات باشد. این موضوع نیاز به گفتگو و درک تفاوت‌های فرهنگی دارد. بنابراین، نمی‌شود مجموعه‌ای واحد از استانداردهای حقوق بشری را به کشوری تحمیل کرد. یکی از پیش نیازهای کمک به حقوق بشر، عدم استفاده از آن به عنوان یک ابزار سیاسی است و در این مسیر نباید کشوری رویکرد دوگانه داشته باشد و هر کجا که به نفعش بود حمایت و هر کجا که به زیانش بود یا به زیان هم پیمانانش بود، چشمان خود را بروی نقض حقوق بشر ببندد.

نقض گسترده و سیستماتیک حقوق سیاه پوستان در آمریکا

: حمایت از حقوق بشر طبیعتا سازوکارهایی دارد، آیا آمریکا که مدعی حقوق بشر است پیش‌نیازهای ارتقای حقوق بشر را داراست؟

غریب‌آبادی: کشوری که حامی حقوق بشر است، ابتدا باید در داخل کشور خود وضعیت قابل قبولی در این خصوص داشته و سپس ادعای کمک به ارتقای آن در سایر کشورها نماید. آمریکا به عنوان یکی از مدعیان حقوق بشر، هیچ کدام از پیش شرط‌هایی که گفته شد را ندارد. مردم آمریکا از نقض حقوق خود در این کشور بسیار رنج می‌برند و گزارشات زیادی درخصوص نقض حقوق بشر در این کشور روزانه منتشر می‌شود که گسترده ترین آن در سال 2014 بود و همچنان نیز ادامه دارد. یک نمونه مهم آن، نقض گسترده و سیستماتیک حقوق سیاه پوستان است.

 آمارهایی که در خصوص قتل سیاه پوستان توسط پلیس آمریکا منتشر می‌شود، بسیار وحشتناک است. هر 36 ساعت یک سیاه پوست در آمریکا کشته می شود، آن هم در اثر تعمد نیروهای پلیس و بدون اینکه تهدیدی متوجه پلیس یا نیروهای برقرار کننده نظم از سوی فرد سیاه پوست متوجه آن‌ها شده باشد. سیاه پوستان دسترسی عادلانه به سیستم قضایی ندارند و آیین دادرسی عادلانه در مورد آنان اجرا نمی‌شود و در موقعیت برابر با سایر نژادها و قومیت‌ها و بویژه سفیدپوستان قرار ندارند و به صورت گسترده و سیستماتیک حقوقشان نقض می‌شود. در هیچ کجای دنیا  حقوق بشر به این گستردگی نقض نمی‌شود، جز در آمریکا و رژیم صهیونیستی.

حمایت از تروریست و ادعای حمایت از حقوق بشر!

شکنجه آن هم به صورت گسترده در زندان‌های آمریکا و هم در خارج از قلمرو این کشور صورت می‌گیرد. گزارشی که سال گذشته درخصوص استفاده از شکنجه توسط CIA  منتشر شد، نشان می‌دهد که استفاده از ابزار شکنجه توسط  این کشور خیلی گسترده است.

امروزه در همه کشورها عدم استفاده از ابزار شکنجه به عنوان یک قاعده آمره و عرفی درآمده است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هم این موضوع ممنوع است، اما آمریکا به صورت گسترده از شکنجه استفاده می‌کند.

آمریکا به بهانه استقرار دموکراسی و حمایت از حقوق بشر، چند کشور را مورد حمله نظامی قرار داد. این کشور یک بار تصمیم می گیرد که طالبان و گروه  القاعده را ایجاد کند و بعد تصمیم به سرنگونی آن می‌گیرد و مجددا با آنان تعامل می‌کند. این سیاست‌ها برای جامعه بین المللی مکتوم نمی‌ماند و همه می دانند که آمریکا به دنبال حقوق بشر نیست و تنها از آن استفاده ابزاری می‌کند.

 نقض حقوق مردم ایران قبل و بعد از انقلاب
 
: نقض حقوق مردم ایران قبل و بعد از انقلاب بارها توسط آمریکا صورت گرفته است، پاسخ ایران در قبال این نقض‌ها چگونه باید باشد؟

 غریب‌آبادی: پیش از انقلاب شکوهمند ایران اسلامی، آمریکا حضور گسترده‌ای در ایران داشت و رژیم پهلوی مهمترین متحد منطقه ای آمریکا بود. پیش از انقلاب در کشور اعتقادی به حقوق بشر نبود و شاه با آزادیخواهی و خواسته‌های مردم مقابله می‌کرد. در آن زمان در کشور انتخابات آزاد برگزار نمی‌شد و اگر هم انتخاباتی بود، افراد به صورت فرمایشی انتخاب می‌شدند.  امروزه در ایران اسلامی توجه به حقوق مردم که از اصلی ترین آرمان‌های انقلاب است، بسیار مورد تاکید است.
 
آمریکا چه بیش از انقلاب و چه پس از انقلاب جنایت‌های متعددی را علیه ملت ایران انجام داده است که از جمله آن‌ها کودتای 28 مرداد سال 1332 بود که اسنادش هم توسط خودشان منتشر شد و یا راه اندازی ساواک و آموزش نیروهای آن به عنوان یک سازمان بسیار مخوف که برخورد وحشیانه ای با مردم داشت. هشت سال جنگ عراق با ایران توسط آمریکا و کشورهای غربی به ایران تحمیل شد و در این جنگ با تسلیح رژیم بعث به انواع سلاح ها و از جمله سلاح شیمایی، خسارت‌های جبران ناپذیری را به ایران وارد کردند. بر اثر این جنگ 100 هزار جانباز شیمیایی و 13 هزار شهید شیمیایی در کشور تقدیم کردیم. قطعا این جنایت‌ها قابل چشم پوشی نیست و ملت ایران هیچگاه آن آن ها را فراموش نمی‌کند.

ثبت هفته حقوق بشر آمریکایی پیشنهادی هوشمندانه توسط رهبر انقلاب/ شش جنایت آمریکا در تیرماه سال 60 علیه مردم ایران

 : طرح ایده هفته حقوق بشر آمریکایی،  پیشنهادی هوشمندانه توسط رهبر معظم انقلاب بود، این طرح الان در چه وضعیتی است و برنامه شما در این خصوص چیست؟

غریب‌آبادی: مقام معظم رهبری با تدبیر و هوشمندی جنایات آمریکا در تیرماه را برجسته کردند و چهار واقعه «حادثه ۷ تیر سال ۱۳۶۰»، «بمباران شیمیایی سردشت در ۷ تیر ۱۳۶۶»، «ترور آیت‌الله صدوقی در ۱۱ تیر سال ۱۳۶۱» و «ساقط کردن هواپیمای مسافربری ایران در ۱۲ تیر سال ۱۳۶۷» را در این خصوص احصاء فرمودند. البته دو موضوع دیگر هم در تیرماه وجود دارند که یکی از آنها مربوط به ترور مقام معظم رهبری در ششم تیرماه است که رهبر بزرگوار به این موضوع اشاره ای نکردند و همچنین 18 تیرماه که کودتای نوژه خنثی شد. 

در تیرماه دولت آمریکا شش جنایت بزرگ را در حق مردم ایران انجام داد که به هیچ وجه قابل گذشت نیست. بنابراین، با سابقه‌ای که از آمریکا در موضوع حقوق بشر عنوان شد، چه در داخل کشور خود و چه در عرضه بین المللی، و بویژه در خصوص ملت بزرگ ایران چه قبل از انقلاب و چه پس از آن، طبیعی است که ما هم باید فعالانه در این خصوص برخورد کنیم. با تمرکز بر وقایع تیرماه، باید مردم و جامعه بین الملل را با ماهیت ضد حقوق بشری آمریکا آشنا کنیم.

این ایده ارزشمند که از سوی رهبر معظم انقلاب مطرح شد، هم در ستاد حقوق بشر پیگیری شد و هم در شورای فرهنگ عمومی که مسئول تدوین مناسبت‌های تقویمی نیز در حال پیگیری است. تصویب هفته حقوق بشر آمریکایی در مناسبت های تقویمی کشور، در یکی از جلسات شورای فرهنگ عمومی نیز به تایید رسید.

در ستاد حقوق بشر در حال برنامه ریزی برای تدوین برنامه‌های محتوایی مرتبط با این هفته پس از ثبت رسمی آن هستیم و در این مسیر، هماهنگی‌های لازم با دستگاه‌های ذی‌ربط انجام خواهد شد تا هر دستگاهی به نوبت خودش در این خصوص فعال شود.  بی شک ما فقط به ثبت این مناسبت در تقویم اکتفا نمی‌کنیم و حتما برنامه ریزی محتوایی خواهیم داشت تا هر سال در این زمان، روشنگری‌های لازم صورت گیرد.

: نقش سازمان‌های مردم نهاد در این زمینه را چگونه می‎بینید؟

غریب‌آبادی: حتما در ادامه این مسیر سازمان‌های مردم  نهاد هم باید به کمک دستگاه‌های دولتی بیایند و در حوزه‌های مختلف برای آشکار کردن ماهیت و چهره واقعی آمریکا  فعالیت کنند.  سازمان‌های مردم نهاد متعددی در حوزه قربانیان تروریسم فعالیت می کنند، مسلما خود آن‌ها در این هفته با تمرکز بیشتری به موضوع وارد خواهند شد و صدا و سیما و رسانه‌ها نیز حتما رسالت خودشان را در این خصوص انجام می‌دهند. خوشبختانه در قوه قضائیه نیز یکی از شعبات دادگاه به پیگیری و شکایت مردم علیه جنایت‌های آمریکا اختصاص یافته و در این خصوص پرونده‌های زیادی رسیدگی شده و آرای خوبی هم صادر شده است.

گفت‌وگو از مهرداد شهبازی