به گزارش گروه فضای مجازی ، خبرهایی جعلی که تنها برای مردم و مسئولان مشکلساز شدهاند. پیشتر فیک نیوز اصطلاح پرکاربردی نبود، اما اکنون یکی از بزرگترین تهدیدها برای رسانههای مورد اعتماد مردم و شاید هم برای خود مردم به علت ایجاد جو روانی در بین آنها شمرده میشود. آخرین فیک نیوز ماجرای بیماری کرونا ویروس است که با ورودش به ایران با خیل عظیمی از اخبار جعلی مواجه میشویم و کمی پیشتر ماجراهای پس از گران شدن بنزین که باعث شد مدتی به هم ریختگی در کشور ایجاد شود، اما بعدا مشخص شد که بیشتر اخبار ساختگی و جعلی، باعث این بی سامانی شده بود.
فیک نیوزها عامل بیاعتمادی مردم
به عقیده برخی کارشناسان، بسیاری از دادههای اشتراکگذاری شده درخصوص کرونا در شبکهها وکانالهای غیررسمی فضای مجازی کذب بوده است و عمده خبرهای جعلی و دروغ در این باره با هدف سودجویی اقتصادی، تشویش اذهان و تخریب افراد بوده است. فیک نیوزها و اخبار جعلی درفضای مجازی صرفا محدود به شایعات و خبرهای کذب نبوده و در مواردی نیز احتمال کلاهبرداری مالی از شهروندان از طریق آگهیها و تبلیغات مربوط به ماسکهای ارزان قیمت هم بوده است. شیوهای که سالهاست در مناسبتهای مختلف قربانی میگیرد و حساب بانکی افراد را نشانه گرفته است.
مردم باید با دقت، مواظب پیامهایی که تولید و منتشر میکنند باشند و از شایعه سازی درباره ویروس کرونا جداً خودداری کنند. هم اکنون کشور در خصوص موضوع بیماری و انتشار ویروس کرونا، با انتشار یک سری اخبار و پیامهایی بدون هیچ منبع، مرجع مشخص و موثقی، در فضای مجازی مواجه است و این پیامهای بدون مرجع، مصداق شایعه سازی است که نتیجه آن افزایش نگرانی و تحلیل روحی و روانی مردم است.
چگونه خبرهای جعلی را تشخیص دهیم
شواهد امر نشان میدهد شبکههای اجتماعی مانند تلگرام، اینستاگرام، فیسبوک، توئیتر و... با این هدف ساخته شدهاند که اطلاعات جعلی منتشر کنند، اما دایره گسترش خبرهای جعلی وابسته به این است که بتواند به شکل ویروسی انتشار یابد و این اغلب بیش از آن که به راست بودن خبر بستگی داشته باشد به احساسات و واکنشهای عاطفی بستگی دارد. باید گفت بسیاری از کاربران با خبرهای دروغین و پویشهای اطلاعات جعلی تماس یافتهاند. شناسایی «فیک نیوز» آسان نیست، پژوهشهایی که انجام شده نشان میدهد کاربران شبکههای اجتماعی اغلب در فرق میان محتوای جعلی و محتوای معتبر ناتوان هستند و ناشیانه عمل میکنند. باید با بالا بردن سواد رسانهای و یادگیری راههای شناساییِ خبرهای جعلی یا فیک نیوزها، از احساسی و عاطفی برخورد کردن با خبرهای منتشر شده خودداری کنیم.
۱- باید به سرخط خبرها با دیده شک بنگرید: سرخط خبرهای جعلی اغلب جالب هستند و با حروف بزرگ و علامت تعجب میآیند. اگر سرخط خبر باورناپذیر باشد این احتمال هست که خبر جعلی باشد.
۲- منبع خبر را نگاه کنید: مطمئن شوید که خبر از منبعی معتبر و مستقل به دست شما میرسد. اگر خبر از وب سایتی به دست شما رسیده که برایتان آشنا نیست درباره آن وبسایت اطلاعات کسب کنید.
۳- به عکسها توجه کنید: گزارشهای خبریِ جعلی اغلب با عکسها یا ویدئوهای دستکاری شده همراه هستند. گاهی عکس مد نظر معتبر است، اما در جایی غیر از پیشزمینه خودش به کار رفته است. میتوانید عکس را در اینترنت جستوجو کنید تا دریابید از کجا آمده است.۴- شواهد را بررسی کنید: منابعی را که در آنها نام نویسنده آمده است، بررسی کنید. نبود هیچ منبعی یا بینام بودن نویسنده میتواند نشانه جعلی بودنِ خبر باشد.
۵- به دیگر گزارشها هم توجه کنید: این که هیچ منبع دیگری آن خبر را گزارش نکرده است میتواند نشانه جعلی بودن خبر باشد.
۶- برخی خبرها عمداً دروغ هستند: با نگاهی انتقادی درباره خبرهایی که میخوانید، بیندیشید و فقط آنهایی را همرسانی (بازنشر) کنید که میدانید موثق هستند.