اقدامات سازمان ثبت و تغییرات صورت گرفته در آن با هدف سرعت در کارها و همچنین کاهش ورودی پرونده‌های قضایی انجام می‌شود و همچنین با انجام ثبت الکترونیکی شاهد منتفی شدن جعل اسناد بوده‌ایم.
با توجه به تغییر و تحولات در سیستم ثبتی و توسعه کارها در این حوزه خبرنگار حقوقی قضایی با سید صادق سعادتیان مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان تهران گفت‌وگویی انجام داده است که مشروح آن در ادامه قابل مشاهده است.

: به عنوان سئوال اول، استعلامات در ارائه خدمات بهتر و موثرتر به مردم چه تاثیراتی دارد؟ آماری در زمینه ثبت الکترونیکی استعلامات وجود دارد؟

سعادتیان: 100 درصد استعلامات ثبت دفاتر اسناد رسمی به صورت الکترونیکی انجام می‌شود که با توجه به اینکه بیشترین خواسته مردم در زمینه استعلامات است 85 درصد خدمات ثبتی در تهران الکترونیکی انجام می‌شود و این نوع ثبت به نفع مردم نیز بهست، زیرا ثبت الکترونیکی مانع بروز جعل در سند است.

از ابتدای سال جاری در سال گذشته 182 هزار و 560 فقره استعلام به صورت الکترونیکی به دفاتر اسناد رسمی ارسال شده که به صورت میانگین برای هر روز کاری 2500 فقره استعلام صورت گرفته که با این اقدام روزانه دو هزار و 500 سفر درون شهری حذف شده است. ثبت اسناد استان تهران روزانه بالغ بر 400 فقره استعلام به مراجع قضایی ارسال می‌کند که مکانیزه شدن استعلامات در واقع موجب ارتقای سلامت اداری می‌شود و از حضور فیزیکی مردم برای انجام استعلامات جلوگیری می‌کند.

در واقع باید گفت که اهمیت و مزایای مکانیزه شدن استعلامات در سیستم ثبتی بسیار فراوان است. مکانیزه شدن استعلامات از بروز هرگونه جعل و کلاهبرداری جلوگیری کرده و موجب کاهش سفرهای درون شهری مراجعان می‌شود که این موضوع دارای اهمیت بسیاری است زیرا در کارها تسریع می بخشد.

: از نگاه شما اجرای ثبت آنی چه مزایایی را به همراه داشته است؟

سعادتیان: ثبت آنی یکی از برگ‌های زرین و طلایی ثبت سنتی به ثبت الکترونیکی است. ایران در ثبت آنی یکی از کشور‌های پیشتاز ارایه خدمات الکترونیکی به مردم است و اجرای ثبت آنی در راستای ارائه خدمات بهتر و مطلوب تر نقش مهم و موثری دارد. به طوری که در گذشته خدمات مربوط به ارایه سند 15 روز زمان می‌برد؛ اما این خدمات هم‌اکنون طی چند ساعت انجام می‌شود. در ارایه خدمات به صورت آنی جعل منتفی شده و سامانه ثبت به صورت آنلاین به ثبت احوال متصل است و برای ثبت سند به صورت اتوماتیک هویت شخص درخواست کننده احراز می‌شود.

در ارایه خدمات به صورت آنی، جعل منتفی شده و سامانه ثبت به صورت آنلاین به ثبت احوال متصل است و برای ثبت سند به صورت اتوماتیک هویت شخص درخواست کننده احراز می‌شود و به مرور آثار ثبت آنی در کاهش ورودی پرونده های قضایی هم موثر خواهد بود.

: در خصوص حفظ اراضی ملی در ثبت استان تهران تا به امروز چه اقداماتی انجام شده است؟

سعادتیان: در تمام مدت خدمتم در تهران صدور اسناد مالکیت مرتبط با اراضی ملی از اولویت‌های اداره ثبت اسناد استان بوده است. این وظیفه سازمان جنگل‌ها و منابع طبیعی است که مستندات موجود در خصوص اراضی ملی را بر اساس ماده 56 به ما ارایه دهد تا ما برای آنها سند مالکیت تنظیم کنیم. 92 درصد از اراضی ملی استان تهران در مناطق خوش آب هوا به ویژه منطقه شمیران قرار دارد. با توجه به دستورات مقام معظم رهبری درصدد هستیم تا به صورت صددرصد و برای تمامی اراضی ملی استان تهران سند مالکیت صادر کنیم.وظیفه ثبت اسناد تثبیت مالکیت است و اسناد بر اساس داده ها و مستندات سازمان منابع طبیعی و جنگل ها ارائه می شود.

: قانون تعیین تکلیف املاک و اراضی فاقد سند رسمی در چه مرحله‌ای قرار دارد و ثبت استان تهران در این باره چه عملکردی داشته است؟

سعادتیان: از ابتدای قانون تعیین تکلیف در مورد املاک و اراضی فاقد سند رسمی (قولنامه‌ای) 126 هزار و 766 فقره پرونده تا پایان 3 ماهه سال 94 از بدو اجرایی شدن این قانون به حوزه‌های ما ارسال شده است و از این تعداد 119 هزار و 749 فقره پرونده تایید شده یعنی قابلیت طرح در هیات رئیسه را داشته و مورد تایید قرار گرفته است، همچنین به 99 هزار و 964 فقره پرونده یعنی حدود 83 درصد از پرونده‌ها در هیئت‌ها مطرح و رسیدگی شده است و ما به مردم قول دادیم تا این میزان را تا پایان شهریور سال 94 به 100درصد برسانیم و رسیدگی‌های ما در نیمه دوم سال 94 به روز خواهد شد.

: آیا قانون جامع کاداستر امسال اجرایی می‌شود؟   

سعادتیان: قانون جامع کاداستر (حد نگار) در پایان سال 93 تصویب شد در حال  تدوین آیین نامه‌های آن هستیم و اگر به تایید مقام ذی‌صلاح برسد ما آمادگی اجرای آن را داریم. اجرای قانون کاداستر، حذف کاغذ‌های دست‌نویس در دفاتر املاک را به دنبال دارد. از همه شهروندان تهرانی خواستارم برای تبدیل سند‌های خود به سندهای کاداستری اقدام کنند و این کار را به لحظات آخر واگذار نکنند. اسناد مخدوش دار را به کمک مردم جمع کردیم و درست شد و تا زمانی که تمام اسناد مالکیت به کاداستری تبدیل شود و تا تراکم اندک است برای تبدیل سندهای خود به کاداستری اقدام لازم را انجام دهند تا در آینده با تراکم مواجه نشوند.


: در تهران کدام منطقه از لحاظ ثبتی دارای بیشترین ارزش افزوده است؟

سعادتیان: در استان تهران دیگر سند مالکیت جلدی صادر نمی‌کنیم و بالاترین صدور سند مالکیت الکترونیکی در حوزه ثبت «کن» بوده زیرا حوزه ثبتی این منطقه وسیع است و در حال حاضر استان تهران 30 منطقه ثبتی دارد. پیشانی کشور تهران است و منطقه شمیران، مهمترین منطقه از لحاظ ثبتی و دارای بیشترین ارزش افزوده است و البته بیشترین نگرانی ما در خصوص زمین خواری در این منطقه است. خوشبختانه موفق شدیم برای جلوگیری از زمین‌خواری در فیروزکوه برای اراضی ملی واقع در این منطقه سند ثبتی تهیه کنیم. جهت جلوگیری از زمین خواری باید دستگاه‌های برون سازمانی مستندات خود را به ما ارایه دهند. ما درخواست خود را به سایر دستگاه‌ها از جمله اداره اوقاف فرستاده‌ایم اما هیچ یک از دستگاه‌ها جز آموزش و پرورش تا به حال مستندات خود را به ما ارایه نکرده‌اند. اداره ثبت استان تهران آمادگی دارد تا هر سازمان و ارگان دولتی مستندات خود را ارائه بدهد برای آنها سند صادر کند.

: آیا سازمان ثبت اسناد برای زمین‌های متعلق به دولت برای افراد حقیقی ثبت سند می‌کند؟

سعادتیان: خیر به هیچ وجه برای املاکی که در زمین‌های دولت ساخته شده است، سند صادر نمی‌کنیم البته در محدوده شهرها نظارت بر این موضوع بر عهده اداره کل راه و شهرسازی است و افرادی که با چنین مشکلی روبرو هستند باید به این اداره مراجعه کنند. در دوران انقلاب بعضا زمین‌های متعلق به دولت، دستخوش معاملات قرار گرفت اما تنها معاملاتی مورد پذیرش هستند که در دفتر اسناد رسمی ثبت شده باشند.

: چه تعداد دفتر اسناد رسمی در استان تهران فعالیت می‌کنند و چه مرجعی بر تخلفات آنها رسیدگی می‌کند؟

سعادتیان: 1600 دفتر اسناد رسمی فعال در استان تهران فعالیت می‌کنند که 15 نفر بر نحوه عملکرد آنها نظارت می‌کنند. اگر سردفتری در ارایه وظایف خود تخلف کند، دادگاه انتظامی سردفتران وظیفه رسیدگی به تخلفات را بر عهده دارد. البته تا به امروز 17 انفصال موقت برای سر دفترانی که دچار تخلف شده اند، به ثبت رسیده است.

: اولین سند ثبت شده در استان تهران در چه تاریخی اتفاق افتاده است؟

سعادتیان: اولین سند ثبت شده در استان تهران در تاریخ 1302 بنام آقای میرزا محمد حسین خوشنویس باشی به آدرس بخش اصلی 11، پلاک 4 در منطقه شمیران به ثبت رسیده است. در آن زمان سند‌ها به صورت تک برگ دست نویس بوده است.

: مهم‌ترین اقداماتی که در یکسال گذشته در حوزه ثبتی استان تهران انجام گرفته است، چیست؟

سعادتیان: ارتقای ادارات ثبت استان تهران از 30 نقطه منطقه ثبتی به 36 نقطه منطقه ثبتی رسیده است که 5 حوزه ثبتی به داخل شهر تهران اضافه شده و همچنین یک حوزه در شهرستان تازه تاسیس رباط ‌کریم ایجاد خواهد شد و مصوبه آن ابلاغ شده تا بتوانیم آن را در ارائه خدمات بهتر و موثرتر به مردم اجرایی کنیم. اداره ثبت یکی از مهمترین دستگاه های حاکمیتی زیر مجموعه قوه قضاییه است . بالاترین خدمات را به مردم ارائه می دهد. همچنین بالاترین سند صدور مالکیتی در حوزه ثبتی کن صادر شده است.

: از نگاه خودتان مهمترین سندی که در دوران فعالیتتان در استان تهران به ثبت رسیده است، چه بوده است؟

سعادتیان: تمام اسنادی که برای اراضی دولتی توسط سازمان ثبت اسناد به ثبت رسیده از نظر بنده دارای اهمیت است. در تاریخ 27 اسفند ماه سال گذشته پس از 40 نفر/ ساعت کاری موفق شدیم برای یکی از اراضی دولتی مهم که مسئولان استانی برای آن احساس نگران می‌کردند، سند به ثبت برسانیم. صدور سند مالکیت دولتی بهترین اقدامی است که در حوزه ثبتی انجام می گیرد زیرا مانع تصرف املاک دولتی و منابع طبیعی از سوی متصرفان و افراد سودجو می شود.