به گزارش خبرنگار گروه جامعه ، حجت الاسلام علی ذوعلم، رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در یک برنامه تلویزیونی که با موضوع " نظام آموزشی و گام دوم انقلاب " به روی آنتن شبکه آموزش سیما رفت با بیان اینکه از میان کلیدواژههای گام دوم انقلاب، چند کلید واژه مرتبط با تعلیم و تربیت را عرض میکنم گفت: کلیدواژه نخست، جوانان است که پایههای ارزشی و نگرشی آنها در آموزش و پرورش نهاده میشود. جوانان چگونه باید تربیت شوند که بتوانند در گام دوم انقلاب نقش آفرینی کنند و رسالت عظیم خود را در تمدن سازی ایفا کنند؟
وی افزود: بایستی جایگاهها، مسئولیت ها، تصمیم گیریها و مشارکت فعال را به جوانان بسپاریم و آنها بتوانند وارد میدان شوند. معتقدم بایدهرچه بیشتر موانع را برطرف و آیین نامهها و قواعد را اصلاح کرد تا جوانان وارد این مسیر شوند.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی به سه مرحلهای که باید در گام دوم انقلاب طی کنیم اشاره کرد و گفت: خودسازی، جامعه پردازی و تمدن سازی این سه گام هستند که نقش آموزش و پرورش در هرسه گام مهم است. باید بررسی کرد موانع در راه جامعه پردازی چیست و آیا مدیریت کلان در جهت ایفای این نقش به آموزش و پرورش کمک میکند؟.
ذوعلم با بیان اینکه کلیدواژه سوم، سبک زندگی ایرانی اسلامی است گفت: رهبری تاکید فرمودند باید در ۴۰ سال دوم انقلاب به این امر بپردازیم که نقش آموزش و پرورش و نقش جوانان در آن مهم است و باید طوری نظام آموزشی را بازطراحی کنیم که نوجوانان بخصوص در دوره متوسطه خودشان هم نقشی برای حرکت به سمت سبک زندگی ایرانی اسلامی داشته باشند.
وی ادامه داد: اجرای کامل برنامه درسی به همین سمت میرود و از رسالتهایی است که سازمان پژوهش برای خود تعریف کرده است. طرح بوم نیز در همین راستا اجرا شد تا متناسب با هرکلاس درس محتوای خاصی تنظیم شود. البته طرح بوم در ابتدای راه است و باید غنی سازی شود و به یک تعریف مشترک در همه مدارس برسیم. باید به یک بازطراحی عمیق درهرچهار دوره ابتدایی تا متوسطه بپردازیم. در این میان بازطراحی دوره اول ابتدایی و دوره دوم متوسطه باید همزمان شروع شده و بیشتر مورد توجه قرار بگیرند. روشهای تدریس، رویکردهای ما و سایر موارد در این بازطراحی باید لحاظ شوند.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با اشاره به کنکور به عنوان آفت و مانعی بزرگ در این مسیر گفت: این بازطراحی میتواند کنکور را نیزتحت الشعاع خودش قرار بدهد و در نهایت کمک کند تا دانش آموزان هویتی عمیق پیدا کرده و خودشان را عنصری موثر در تمدن سازی دانسته و بتوانند نقش ایفا کنند. اگر بتوانیم رویکرد و نگاه حاکم امروز به کتاب درسی که فقط نکات کنکوری در آن مهم است را تعدیل کنیم و فرهنگ خانوادهها و مدارس در این زمینه اصلاح شود گام خوبی برداشته ایم.
وی افزود: قطعا بازطراحی برنامه درسی و تربیتی در دوره متوسطه دوم میتواند در دستور کار قرار بگیرد. باید فهم مشترکی در این باره شکل بگیرد. فراتر از سازمان ما نهادهای بالاتر، چون شورای عالی آموزش و پرورش و انقلاب فرهنگی هستند که موارد و طرحها را تصویب میکنند. کل سیستم مدیریتی کشور نیز همینطور. اخیرا بحث حذف انتگرال از کتاب ریاضی مطرح شد. اینکه انتگرال بخش مهمی از ریاضی است کاملا درست است، اما آیا همه مباحث ریاضی باید در دوره متوسطه مطرح شود؟ همه مقدمات بار دانشی دانشگاه را ما باید برعهده بگیریم؟ این کار در دوره بنده انجام نشده بود، اما از حیث کارشناسی از آن دفاع و حمایت کردم.
ذوعلم با بیان اینکه اگر بخواهیم همه مقدمات بار دانشی دانشگاه را بر دوش آموزش و پرورش بگذاریم یک مانع برای پرداختن به مهارتهای دیگر گذاشته ایم اظهار کرد: در واقع دیگر انتگرال در کنکور هم نباید مطرح شود. از زمان تصویب برنامه درسی ملی از ۱۱ حوزه یادگیری ما چهارحوزه یادگیری جدید افزوده ایم که سبک زندگی از این جمله است.
وی درباره گلایه رهبری در دیدار با معلمان مبنی بر عملیاتی شدن کمتر از ۱۰ درصدسند تحول بنیادین گفت: زیرنظام برنامه درسی تقریبا اجرا و وارد فرایند همسوسازی شده است. علاوه بر انتگرال مباحث دیگری هم حذف شده اند. باید اینها کنار بروند تا جا برای مهارت و سبک زندگی باز بشود، حرکتهایی شروع شده و سازمان میتواند بازطراحی دوره دوم را تا ۱۴۰۰ انجام دهد.
وی افزود: سهم حوزههای تربیت تغییر و برخی عناوین عوض میشوند که البته به میزان همکاری و صرف زمان شورای عالی برای تصویب طرحها نیز بستگی دارد. شاید قوانین جدیدی برای مدرسه نیاز باشد. به مجموعه قواعدی نیاز داریم که شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای عالی آموزش و پرورش و مجلس باید همراه شوند.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی ادامه داد: اگر نتوانیم برنامهها را پژوهش محور کنیم خود به خود برنامههای دیگر با چالش مواجه میشوند. محدودیت ساختاری از چالشهای فعلی ماست. اگر قرار باشد معاونتها ادغام شوند یکی از موارد مطرح شده ادغام معاونت پژوهشی است که ما را دچار چالش میکند.
وی با بیان اینکه به ثبات و مرجعیت علمی فرهنگی در راس آموزش و پرورش نیاز داریم اظهار کرد: وزیر معتقد است مسائلی زیر پوست آموزش و پرورش است که باید به آنها توجه کرد و تنها حرکت بروکراتیک نمیتواند پاسخگو باشد.
ذوعلم با اشاره به نقش جوانان گفت: آموزش و پرورش باید حمایت کننده و توانمند کننده جوانان باشد. زمینه فراهم است و اگر زیرساختهای مورد نیاز برای ثبات مدیریت نیز فراهم باشد میتوان کارهای خوبی انجام داد. به عنوان مثال اگر رئیس دانشگاهی بخواهد تغییر کند باید شورای عالی انقلاب فرهنگی اجازه بدهد. اما آیا تغییر مدیرکل آموزش و پرورش استانها اینگونه است؟ اگر چنین مجوزی وجود داشته باشد فشارهای منطقهای و جناحی و سیاسی کارساز نمیشود. چند سال قبل هم پیشنهادی مطرح شد که برای انتخاب وزرا هم استمزاجی ازسوی شورای عالی انقلاب فرهنگی نیاز باشد.
وی در پاسخ به اینکه آیا میتوان در قالب کارگروهی با حضور نمایندگان دستگاهای مختلف ذیربط امر بازطراحی را انجام داد گفت: در صدد همگرایی و مشارکت هستیم که درمرحله تصویب با چالش مواجه نشویم. این تجربه را در برنامه درسی ملی داشتیم و امیدواریم همین تجربه مورد استفاده قرار بگیرد.
ذوعلم با بیان اینکه ورودی دانشگاه از آموزش و پرورش است گفت: آموزش و پرورش هم مصرف کننده محصولات دانشگاه است. با چرخهای مواجهیم که باید یک همسویی وجود داشته باشد. از دانشگاهها دو گونه میتوان استفاده کرد. نخست عرضه مسائل به دانشگاه است که انجام میشود و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش با دانشگاهها در ارتباط است. گونه دوم این است که نهاد دانشگاه به عنوان قوه عاقله نظام باید به مسائل آموزش و پرورش توجه کند و دانشکدههای علوم تربیتی باید به آموزش و پرورش توجه جدی تری داشته و حتی خودشان هم از آموزش و پرورش مطالبه داشته باشند.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی ادامه داد: تا وقتی آموزش و پرورش مسئله اول کشور تلقی نشود کار به خوبی پیش نمیرود.
اصلاح کسر ۴۵ درصد حقوق دانشجو معلمان در حیطه اختیارات دانشگاه فرهنگیان است
علی الهیار ترکمن، معاون برنامه ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه گام دوم انقلاب، رهنمودهای رهبری است که آینده انقلاب که سکاندار اصلی اش جوانان هستند را ترسیم میکند گفت: تغییرات ساختاری و اصلاحات آموزش و پرورش اگر همسو و همراستا باشد میتوانیم جوانهایی را تربیت کنیم که آینده را به خوبی به دست بگیرند.
وی افزود: عزم تغییر جدی در آموزش و پرورش وجود دارد. اگر به عنوان آموزش و پرورش باید جوانان را برای حضور موثر در جامعه آماده و آنها را به حیات طیبه برسانیم باید تغییر ساختار را از جمله در محتوا و آموزههای درسی انجام دهیم. این امر را سازمان پژوهش جدی دنبال میکند و زیرنظامهای سندتحول بنیادین نیز در دست اجرا هستند. مجموعه آموزش و پرورش در این راستا حرکت میکنند.
تعلق عیدی به دانشجومعلمان
الهیار ترکمن درباره تعلق عیدی به دانشجومعلمان گفت: درخواست میکنم دانشجومعلمان و همکاران جوانان ما هرگونه مطالبهای برای بهبود شرایط کاری شان دارند در چارچوب قوانین و مقررات ذیربط باشد. در صورت داشتن درک درست از قوانین است که میتوانند مطالبه کرده و خواستههای خود را به گوش مسئولین برسانند. اگر این خواستهها با قوانین مغایرت داشته باشد ما هم نمیتوانیم کاری انجام دهیم وممکن است شکافی بین دانشجومعلمان و آموزش و پرورش ایجاد کند.
وی ادامه داد: دولت میزان و نحوه پرداخت عیدی کارکنانش را هر ساله طبق مصوبهای مشخص و ابلاغ میکند و در آن قید شده که ملاک، اشتغال به خدمت تمام وقت است و هرچقدر از میزان اشتغال آنها کم شود از عیدشان نیز کسر میشود. سوال این است که آیا دانشجومعلمان مشمول به تحصیل اند یا مشغول به کار؟ بر اساس قانون متعهدین به خدمت، دانشجومعلمان را رسمی کرده ایم، ولی آنها اشتغال به کار ندارند بلکه مشغول تحصیل اند.
معاون برنامه ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: بنابراین نمیتوانیم عیدی به این گروه بپردازیم. یکی از نمایندگان مجلس این موضوع را مطرح و به انتظاری برای دانشجومعلمان تبدیل کرده است، اما ما به تنهایی قادر نیستیم این کار را انجام دهیم. البته استعلام کرده ایم، ولی تا زمانی که مجوزهای قانونی در دسترس آموزش و پرورش نباشد نمیتوانیم این کار را انجام دهیم. در پاسخ به استعلام از سازمان اداری و استخدامی، آنها هم اعلام کردند که حتما اشتغال به کار تمام وقت باید برای پرداخت عیدی وجود داشته باشد.
الهیار با بیان اینکه گلایه از نمایندگان مجلس دارم گفت: اگر نمایندگان در این برهه زمانی، دلسوزی دارند باید این دلسوزی در تمام عملکردشان باشد. روز گذشته گزارشی از کمیسیون تلفیق بودجه دیدم که در بند الحاقی به تبصره ۹، تمامی درآمدهای اختصاصی تمامی دانشگاهها و حتی مراکز آموزش فنی و حرفهای وزارت کار را از اجرای قانون متوازن، مستثنی کرده اند، اما توجهی به آموزش و پرورش نشده است. اگر نمایندگان قرار است برای آموزش و پرورش دلسوزی کنند باید به سمتی حرکت کنیم که همه امکانات در اختیار آموزش و پرورش باشد و اگر در این مصوبه، آموزش و پرورش هم شامل میشد ۵۰ میلیارد تومان در ساختار بودجه عمومی به طور قطعی در آموزش و پرورش قرار میگرفت.
وی درباره معوقات و واریزیهای تا پایان سال گفت: غیر از حقوق و مزایای مستمر، حق التدریس معلمان شاغل از مهمترین واریزیهای ماست که ۱۸۰۰ میلیارد تومان است. نظام بودجه ریزی در آموزش و پرورش سه مرحلهای شده است. حدود ۷۵ درصد از اعتبارات مورد نیاز ما در زمان تنظیم لایحه در بودجه پیش بینی میشود، در حین اجرای بودجه تا ۱۰ درصد قابل افزایش است و میتوانیم تخصیص بالاتر از سقف بگیریم ومابقی به عنوان مطالبه به سال مالی بعد منتقل میشود. تمام تلاش ما این است که بموقع تخصیص بگیریم و تا ۲۹ اسفند این ۱۸۰۰ میلیارد تومان را پرداخت کنیم.
الهیار ترکمن همچنین درباره کسر ۴۵ درصدی از حقوق دانشجومعلمان نیز گفت: آمادگی ام را اعلام میکنم با نمایندگان صنفی دانشجو معلمان جلساتی داشته باشیم و قوانین را برای آنها شرح دهیم. در قانون متعهدین خدمت به صراحت آمده که بخشی از دریافتی ماهانه باید صرف پرداخت هزینه غذا و خوابگاهی باشد. یکی از نمایندگان این موضوع را مطرح کرده است که بخشنامه کسر ۴۵ درصد در زمان وزارت خودش ابلاغ شده است. البته بحثی که وجود دارد این است که این ۴۵ درصد از حقوق قبلی شان کسر میشده، اما اکنون که حقوقشان با مجوزداده شده به وزارت آموزش و پرورش به حداقل حقوق ارتقا یافته باز هم باید ۴۵ درصد ازآنها کسر شود؟ اصلاح این ۴۵ درصد در حیطه هیئت امنای دانشگاه فرهنگیان است و مطلع ام که دردستورکار آنها قرار دارد.
معاون برنامه ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش افزود: ما موظف به رعایت دقیق همه قوانین و مقررات هستیم. صیانت از حرفه معلمی یک وظیفه عمومی برای همه قوای کشور است. همان قانون متعهدین به خدمت که اجازه معافیت از خدمت سربازی، دریافت حقوق و احتساب سالهای تحصیل در سوابق خدمتی را داده همان قانون این محدودیت را ایجاد کرده است. گرچه اگر مطالبهای وجود دارد هر جا قانون به ما اجازه دهد ورود کرده و بررسی میکنیم.
تاسف بار است که اداره مهدکودک ها به بهزیستی سپرده شده است
حجت الاسلام مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها نیز گفت: فرایند آماده کردن شخص برای ورود به عرصههای اجتماعی باید در آموزش و پرورش طی شود.
وی افزود: باید بدرستی وضعیت موجود شناسایی و شرایط آینده ترسیم و یک بازآرایی داشته باشیم. ما مخاطب بیانیه گام دوم را مجموعه جوانان میبینیم که در دانشگاهها و حوزههای علمیه حضور دارند. از جمله لوازم مورد نیاز برداشتن گام دوم، سند تحول بنیادین، سند جامع علمی و موضوعات مرتبط با فرهنگ و تربیت در مقوله وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی است که وجود دارد و در دسترس است.
رستمی در پاسخ به اینکه آیا دانشگاهها به وظایف خود در قبال آموزش و پرورش عمل کرده اند گفت: نه آموزش و پرورش جدی مسائلش را عرضه میکند و نه دانشگاه ورود جدی داشته است. آموزش و پرورش به دلایل مختلف یک بار مسئولیت بزرگی بر دوش دارد و مشکلات ساختاری و بودجهای بخش بزرگی از توان آنها را معطوف خودش میکند.
وی ادامه داد: تا مسئله به دانشگاه عرضه نشود، دانشگاه هم ورود نمیکند، چون تولیت بر عهده آموزش و پرورش است. آموزش و پرورش نیروی انسانی اش را انتخاب میکند و مهارتهای لازم را به آنها منتقل میکند. توجه به مسائل مختلف این دانشگاهها بسیار حائز اهمیت است. دانشکدههای علوم انسانی در کنار گامهای بزرگی که برای پیشرفت علم داشته اند ظرفیتشان کامل در خدمت نیست و مسئله محوری در اولویت پژوهشهای دانشگاهی نیست. باید مسئله محوری در دانشگاهها جدیتر بشود.
وی درباره برخی پیشنهادات مبنی بر یکی شدن وزرای علوم و آموزش و پرورش گفت: این نگاه کلانتر است. هنوز موضوع جزئی تر، چون جداشدن علوم پزشکی از وزارت علوم محل بحث است و اینکه آیا باید وزارت علوم تولیت علوم پزشکی را بپذیرد یا خیر مورد وفاق نیست تا چه برسد به این دو وزارتخانه با این حجم بزرگ از مسئولیت ها. فکر میکنم کشور نیاز دارد حتی فراتر ازادغام دو وزارتخانه، نیاز به قوه چهارمی به نام قوه فرهنگ دارد.
وی افزود: یک مسئله تاسف بار مهدکودکها هستند که به بهزیستی سپرده شده و کار آنها نگه داری کودک تلقی میشود و نه تربیت کودک و وزارت علوم و آموزش و پرورش بر آن نظارت ندارند.
رستمی اضافه کرد: البته تاسیس شورای انقلاب فرهنگی برای همین هماهنگیها ایجاد شده، اما هنوز نتوانسته پاسخگوی نیاز موجود باشد.