به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی ، حضرت «علی(ع)» به منظور تشویق در جهت مطالعه و آشنایی با تاریخ، در وصیتنامه خود به «امام حسن (ع)»، به تأمل خویش در زندگی پیشینیان و سیر در اخبار و زندگی آن‌ها اشاره دارد و این آگاهی و تجربه ارزشمند را برابر با یک عمر زندگی با پیشنیان قلمداد نموده است. باتوجه به این بینش الهی اهمیت پژوهش و نگارش تاریخ هرچه بیشتر خودنمایی می‌کند.

پهلوی آخرین سلسله شاهنشاهی ایران بود که رضاخان میرپنج آن را بنیاد نهاد و با پسرش ۵۷ سال بر آن سلطنت کرد. بررسی روند فروپاشی حکومت پهلوی و عبرت آموزی از آن، مستلزم گزارش دقیق و غیر مغرضانۀ تاریخ این حکومت است. در این محدودۀ زمانی، شیوه‌های استعمار از پیچیدگی خاصی برخوردار بوده و برای سرکوب ملت‌ها و جنبش‌ها، از تکنیک و ابزار‌های پیشرفته‌ای استفاده کرده است.

برای آشنایی عموم افراد جامعه با مباحث تاریخی، پژوهشکده «باقرالعلوم (ع)» به شیوه‌ای نو، درصدد تدوین فرهنگ نامه جامع تاریخی برآمد و در این جهت تاریخ پهلوی در قالبی جدید، با عنوان فرهنگ نامه تاریخ حوادث رجال و عصر پهلوی در ۳ جلد در اختیار علاقمندان به مباحث تاریخی قرار می‌گیرد.

برشی از جلد سوم کتاب: با پیش روی آلمان درخاک لهستان، جنگ جهانی دوم شروع شد. دولت ایران به نخست وزیری محمود جم بیانیه اعلام بی طرفی ایران را در شهریور ۱۳۱۸ ش به اطلاع عموم رساند.... رضا خان تهدیداتی را که به مرز‌های ایران نزدیک می‌شد، حس کرد.

 

بدین دلیل با اتکا به ارتش صد و بیست هزار نفری که یکی از مدرن‌ترین و مجهز‌ترین ارتش‌های آن زمان بود به اقدامات پیش گیرانه دست زد، پخش نشریات آلمانی در ایران ممنوع شد و فعالیت‌های آلمانی‌های مقیم ایران تحت نظارت در آمد.... انگلیس در ۶ مرداد ۱۳۲۰ اخطاری برای دولت ایران فرستاد و خواستار اخراج فوری اتباع آلمان از ایران که تعداد آن‌ها را به ۲۵۰۰ نفر تخمین زده بودند- شد، اما دولت ایران که پس از حمله آلمان به شوروی سرکار آمده و در سیاست خود، متناسب با جنگ تغییر آنچنانی نداده بود، بحران پیش آمده را جدی نگرفت و اخراج اتباع آلمان را مخالف با اصل بی طرفی دانست!

در سحرگاه سوم شهریور ۱۳۲۰ وزیر مختاران انگلیس و شوروی به منزل نخست وزیر رفتند و در دو یادداشت جداگانه به اطلاع جناب نخست وزیر رساندند که، چون دولت شاهنشاهی ایران به تذکرات دوستانه دُوَل متفق توجه کافی نکرده و سهل انگاری نموده است، نیرو‌های مسلح دو کشور طبق دستور ستاد‌های خود، وارد خاک ایران شده و در حال پیش روی هستند.... در همان روز‌های اول، تمام نیرو‌های دریایی جنوب و لشکر تبریز و رضاییه، گیلان، مشهد، اردبیل و کرمانشاه توسط متفقین متلاشی شده و عملا کشور بدون پشتیبانی ارتش مانده بود. روز چهارم شهریور هیئت دولت با ریاست رضا شاه تشکیل شد و او از استعفا وکناره گیری سخن گفت، در روز پنجم علی منصور استعفا کرد.

در روز ۱۸ شهریور ۱۳۲۰ دولت ایران قراردادی با دولت انگلیس و شوروی امضا کرد که شامل چند ماده مهم می‌شد:

۱- عدم مقاومت و عقب نشینی ارتش ایران در شمال، غرب و جنوب 

۲- دستگیری تمام اتباع آلمان از سوی دولت ایران و تسلیم به نمایندگان سیاسی انگلیس و شوروی در تهران 

۳- واگذاری راه آهن و تمام راه‌های شوسه ایران به متفقین برای حمل مهمات جنگی به شوروی

۴- حفظ بی طرفی از سوی ایران و پرهیز نسبت به نفت و ایجاد تسهیلات اقتصادی

۵- خارج شدن قوای متفقین از ایران حداکثر تا شش ماه پس از خاتمه جنگ

 

 

۱- در راستای ارائه اطلاعات تاریخی، سعی بر این شده است که مقالات، به صورت مفید، مختصر و به دور از هرگونه تحلیل در گزارشات تاریخی به مخاطبان عرضه شود.

۲- این مجموعه با اتکا به بزرگترین مدارک این دوره، تهیه شده و با قلمی شیوا و روان نگارش یافته است.

۳- در این مجموعه سعی شده است که با تحریر بیش از ۳۰۰ مدخل اصلی، تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی مورد توجه قرار گیرد.

۴- در تدوین مقالات سعی شده که تمامی حوادث و اتفاقات مرتبط با تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی به دو صورت مستقل و غیر مستقل مورد بحث قرار گیرد.

۵- از مزایای این مجموعه دسترسی آسان به موضوعات و مدخل‌های مرتبط با تاریخ حوادث و رجال عصر پهلوی می‌باشد، که به ترتیب حروف الفبا نظم یافته است و مخاطب می‌تواند به آسانی از آن بهره گیرد.