گروه سیاسی ؛ هر شغل و سمتی خصائص و ویژگیهای مربوط به خود را دارد؛ برای خیاط یا طراح بودن باید ظرافت داشت؛ برای خلبان بودن باید چشمان تیز داشت؛ برای معلم بودن باید دلسوزی و دغدغه داشت؛ برای سفیر انگلیس بودن نیز باید وقاحت داشت!
اسفند ۱۲۳۵، یعنی ۱۶۳ سال پیش «لرد کاولی» سفیر انگلیس در ایران، با تحت فشار قرار دادن ناصرالدین شاه قاجار، او را وادار کرد تا پیمان ننگین پاریس را با انگلیس امضا کند؛ پیمانی که تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ایران را نقض میکرد. شهریور ۱۳۲۰ یعنی ۷۸ سال پیش در شرایطی که قوای متفقین با میدانداری نیروهای متجاوز انگلیسی، در راه اشغال ایران بودند، «سر ریدر بولارد» سفیر انگلیس در ایران، رضاخان مفلوک و حقیر را وادار کرد که بنادر و راه آهن ایران را در اختیار متجاوزان انگلیسی قرار دهد. از این نمونههای تلخ در بیش از ۲۰۰ سالی که انگلیس در ایران سفارتخانه دارد، به کرات مشاهده و چشیده شده است.
ریدر بولارد
اما طی ۴۱ سال اخیر که در ایران، حکومتی مقتدر بر روی کار است، بساط مداخلههای اجنبیان و بیگانگان دیو صفت و روبه صفت نظیرآمریکاییها و انگلیسیها از ایران اسلامی برچیده شده است. با این همه شیطنتهای آنها و سفارتخانهها و سفرایشان تمام نشده است.
جدیدترین نمونه از این شیطنتها، اقدامی است که «رابرت مک ایر» سفیر انگلیس انجام داد. این فرد در اقدامی مغایر با قوانین بینالمللی و عرف دیپلماتیک در روز شنبه ۲۱ دی در یک تجمع غیرقانونی در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران حاضر شد و بنا به اطلاعیه نیروی انتظامی، اقدام به فیلمبرداری از تجمعکنندگانی کرد که در حال سر دادن شعارهای ساختارشکنانه بودند.
سفیر انگلیس که همراه فردی دیگر از ساعت ۱۸ و ۳۵ دقیقه روز شنبه در حال فیلمبرداری از تجمعکنندگان و شعارهای ساختارشکنانه آنها بود به صورت نامحسوس توسط ماموران پلیس امنیت ناجا تحت نظر قرار گرفت و سرانجام در ساعت ۱۹ و ۱۰ دستگیر شد و ۱۵ دقیقه بعد از آن، و پس از انجام اقدامات اولیه قانونی، به نماینده وزارت امور خارجه تحویل داده شد.
فرد همراه سفیر انگلیس در آن تجمع غیرقانونی نیز پس از مشاهده اقدام به موقع نیروی انتظامی، فرار را به قرار ترجیح داد و به سمت سفارت انگلیس متواری شد.
«محال است!»؛ این واکنشی بود که «سید عباس عراقچی» معاون سیاسی وزیر امور خارجه نشان داد وقتی خبر حضور سفیر انگلیس در یک تجمع غیرقانونی را شنید.
عراقچی روز یکشنبه در پاسخی توئیتری به «جوزف بورل» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نوشت: «سفیر انگلیس بازداشت نشده بود، اما به عنوان یک فرد خارجی ناشناس در یک تجمع غیرقانونی دستگیر شد. زمانی که پلیس به من اطلاع داد که فردی دستگیر شده و ادعا میکند سفیر انگلیس است، من گفتم محال است! وقتی با او تلفنی صحبت کردم، با اینکه بسیار متعجب بودم، متوجه شدم که فرد دستگیر شده همان سفیر انگلیس است و ۱۵ دقیقه بعد هم، او آزاد شد.»
«حمید بعیدینژاد» سفیر ایران در انگلیس نیز در واکنش به رفتار نامتعارف همتای انگلیسی اش و حضور وی در تجمعات غیرقانونی طی توئیتی به مکایر یادآور شد: سفارتخانههای اروپایی در تهران به شهروندان خود توصیه میکنند در نزدیکی تظاهرات سیاسی در تهران و دیگر شهرها حضور نیابند. این منطقی است که این انتظار وجود داشته باشد، این توصیه نیز توسط سفرا و دیپلماتهای آنها شنیده شود.
اقدام «مکایر» سفیر انگلیس در فیلمبرداری از تجمعکنندگانی که غیرقانونی در روند عبور و مرور مردم اخلال ایجاد کرده بودند و شعارهای هنجارشکنانه سرمیدادند، اقدامی مغایر با مفاد کنوانسیون ۱۹۶۱ وین است؛ کنوانسیونی که اصول روابط دیپلماتیک را تشریح کرده است؛ بنابراین دولت انگلیس باید راسا برای این تخلف آشکار نمایندهاش پاسخگو باشد.
اما در پی اقدام خارج از عرف مکایر سفیر انگلیس در مشایعت تجمع کنندگان غیرقانونی، وی روز یکشنبه ۲۲ دی به وزارت امور خارجه احضار شد و مدیر کل اروپای این وزارتخانه مراتب اعتراض رسمی جمهوری اسلامی را به وی و دولت انگلیس ابلاغ کرد.
موضوع رفتار نامتعارف و خارج از عرف دیپلماتیک سفیر انگلیس در مشایعت و فیلمبرداری از معدود تجمعکنندگان هنجارشکن، به ساختمان بهارستان نیز راه یافت و نمایندگان مردم در مجلس طی روزهای یکشنبه و دوشنبه به این موضوع واکنش نشان دادند.
در جریان جلسه علنی مجلس در روز یکشنبه ۲۲ دی، «حسینعلی حاجی دلیگانی» طی تذکری گفت: سفیر انگلیس پیش از اینکه ملت ایران وی را بیرون نکردهاند، کشور ما را ترک کند. «محمد جواد ابطحی» هم گفت: وزیر امور خارجه باید سفیر انگلیس را به عنوان عنصر نامطلوب اخراج کند. «حجتالاسلام علیرضا سلیمی» نیز تصریح کرد: هنوز ما نفهمیدیم ساختمان سفارت انگلیس، سفارتخانه است یا مرکز فرماندهی آشوب؛ سفارتخانه است یا مرکز سازماندهی ضد انقلاب. کار به جایی رسیده که خود سفیر به صورت میدانی در صحنه حاضر میشود.
- بیشتر بخوانید:
سفیر انگلیس اخراج شود
نمایندگان مجلس بخش عمدهای از تذکرات خود در جلسه علنی روز دوشنبه ۲۳ دی را نیز به موضوع رفتار نامتعارف سفیر انگلیس اختصاص دادند.
«علی ادیانی» در همین زمینه گفت: گویا نمایندگان روباه پیر استعمار هنوز بر این باورند که قجریان و پهلویان در این کشور حاکمند غافل از اینکه اینجا ایران، بیشه شیران است.
«ناصر موسوی لارگانی» هم خطاب به مسئولین وزارت امور خارجه گفت: نتیجه دیپلماسی خنده شما این است که سفیر انگلیس در امور داخلی ایران ورود کند و کلیپ پخش کند و از تجمعات فیلمبرداری کند؛ انتظار این بود که وزارت امورخارجه ظرف ۲۴ ساعت سفیر انگلیس را اخراج میکرد که اگر این برخورد صورت نگیرید قطعا ما با مسئولین برخورد خواهیم کرد.
حسن کامران، احمد همتی، محمدرضا پورابراهیمی، علیرضا ابراهیمی و نادر قاضیپور از دیگر نمایندگانی بودند که در جلسه علنی روز دوشنبه ۲۳ دی مجلس، نسبت به رفتار نامتعارف و اقدام خارج از عرف دیپلماتیک سفیر انگلیس در همراهی با معدود تجمعکنندگان هنجارشکن واکنش نشان دادند.
اما جلسه عصر روز دوشنبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز به رفتار نامتعارف سفیر انگلیس اختصاص داشت؛ «محمد ابراهیم رضایی» عضو کمیسیون مزبور در همین زمینه به خبرنگار میزان، گفت: نظر اکثریت اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بر این بود که باید برخورد قاطعی با سفیر انگلیس صورت گیرد؛ لذا مقرر شد بیانیهای از سوی این کمیسیون بر ضد رفتار غیر دیپلماتیک سفیر انگلیس صادر شود.
البته واکنشها به اقدام مشکوک سفیر انگلیس در فیلمبرداری از تجمعات غیرقانونی، تنها منحصر به نمایندگان مجلس نماند، بلکه «حجتالاسلام محمدحسین موسیپور» مسئول تشکیلات جامعه روحانیت مبارز نیز حضور سفیر انگلیس در اجتماع دانشجویان را بسیار تأمل برانگیز دانست و گفت: نباید در مواجهه با دخالتهای روباه پیر در امور داخلی مماشات کرد و جا دارد این سفیر پس از دخالتهای مکرری که داشته و به خصوص پس از مواضع ضد ایرانی نخست وزیر انگلیس، از سوی وزارت امور خارجه به عنوان عنصر نامطلوب، معرفی شود و از کشور اخراج شود.
- بیشتر بخوانید:
سفیر انگلیس به عنوان عنصر نامطلوب از کشور اخراج شود
اما شیطنتهای سفارت انگلیس و سفرای مستقر در آن تنها به نمونه مورد اشاره محدود نمیشود و طی چند سال اخیر این سفارتخانه منشاء اقدامات شیطنتآمیزی علیه کشورمان بوده است. در جریان فتنه ۸۸ بنابر اقاریر «حسین رسام» از کارکنان سفارت انگلیس در تهران، این سفارتخانه و کارکنان آن در اغتشاشات حضور فعال داشتند و برای تداوم آشوبها شبکه سازی میکردند.
در اردیبهشت سال جاری نیز همزمان با ماه مبارک رمضان، سفارت انگلیس در تهران ضیافتی را ترتیب داده بود؛ طبق گفته مکایر در آن ضیافت برخی از همکاران دولت، بخش خصوصی و دیگر دیپلماتها حضور داشتند. این ضیافت سفارت انگلیس در ماه رمضان، با واکنش اعتراضی محافل سیاسی و رسانهای در داخل مواجه شد و ماجرای دیگهای پلوی سفارت انگلیس در ایام مشروطه را برای مردم ما تداعی کرد.
به هر ترتیب باید منتظر ماند و روند اتفاقات روزهای آتی را به نظاره نشست و دید که آیا وزارت امور خارجه اقدامات بیشتری را در مواجهه با رفتارهای نامتعارف سفارت انگلیس انجام خواهد یا نه؟