به گزارش گروه جامعه ، فضای مجازی همچون شمشیر دولبه از معایب و مزایای فراوان برخوردار است. در جامعه ما نحوه استفاده از این نرمافزار سن خاصی ندارد و از سوی دیگر تاکنون از سوی سازمانهای مربوطه کم و کیف نحوه استفاده از آن برای عموم فرهنگسازی نشده است. دراین شرایط دیگر مضررات آن متوجه گروه خاصی نیست، بلکه همگان در این روند میتوانند متحمل آسیب شوند. از جمله کاربران این نرمافزار میتوان به استقبال کودکان از آن اشاره کرد. در دید و بازدید با اقوام و صحبتهای خانوادهها باید گفت که برخی از آنها تلفن هوشمندی را خریداری کرده و در اختیارکودک قرار دادهاند، غافل از اینکه این دنیای گسترده با کودک کنجکاو چه میکند؟!
درباره نحوه استفاده کودکان و نوجوانان از شبکههای اجتماعی بر اساس بررسیهای انجام شده باید گفت که ۸۰ درصد والدین برای کودکان ۶ تا ۱۱ سال خود از نظر اینکه در فضای اینترنت با چه کسانی آشنا میشوند و چه عکس و فیلمهایی میبیند، نگرانی دارند. به نقل از سایت وزارت ارتباطات، در آذر ۹۸، ششجوانی، پژوهشگر و محقق حوزه کسب وکارهای فرهنگی گفت: ۷۵ درصد والدین برای کودکان ۱۲ تا ۱۴ سال از نظر استفاده از سایتهای غیر اخلاقی نگرانی دارند که مادران بیشتر از پدران در این باره نگرانی دارند.
وی به میزان نگرانی والدین ایرانی درباره استفاده کودکان خود از گوشی و تبلت نیز اشاره کرد و افزود: والدین ایرانی در رابطه با استفاده کودکان ۳ تا ۵ سال خود نگرانی از بابت استفاده از اینترنت ندارند و از ۶ سالگی دغدغه والدین آغاز میشود و تا ۱۸ سالگی با افزایش سن کودک، دغدغه والدین نیز افزایش پیدا میکند و البته هر چقدر تحصیلات والدین بیشتر بوده دغدغه آنان نیز کمتر شده است.
چه خطراتی در بازی آنلاین برای کودکان وجود دارد؟
از سوی دیگر آسیبزا بودن هر بازی صرفنظر از آنلاین یا غیرآنلاین بودن آن به چند عامل بستگی دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
_ محتوای برخی بازیها ممکن است، برای کودکان مضر باشد و موجب شود به دلیل خشونت، هیجان زیاد، نمایش تصاویر و شخصیتهای نامناسب تاثیرات روحی، روانی و تربیتی بدی بر روی آنها بگذارد.
-بازیهای رایانهای به خصوص بازیهای آنلاین به شدت اعتیادآور هستند و کاربر خود را از شرایط عادی زندگی دور میکند، این موضوع به خصوص در کودکان میتواند باعث افت تحصیلی، مشکلات رفتاری و آسیبهای جسمی شود.
-بیماریهای جسمی متعدد مرتبط با استفاده بیش از حد موبایل و تبلت در دنیا به وجود آمدهاند بیماریهای مثل گردن درد، درد انگشت شصت، درد در ناحیه ساعد، ضعیف شدن چشم، اختلال رشد به دلیل بهم خوردن نظم خواب و ...
-بسیاری از بازیهای رایانهای آنلاین مانند شبکههای اجتماعی قابلیت ارتباط بین بازیکنها را فراهم میکنند، با این تفاوت که امکان گمنامی و پنهان کردن هویت در آنها زیاد است و این خطر نقض حریم خصوصی کودکان را افزایش میدهد.
به کودکانمان چگونگی امنیت در شبکههای اجتماعی را آموزش دهیم، همانطور که میدانید، شبکههای اجتماعی به سرعت در حال رشد و توسعه هستند و در ۲ سال اخیر در کشورمان نیز در فضای اینترنت در تطابق با آداب و رسوم ایرانی و اسلامی این شبکهها شکل گرفته و در حال رشد هستند. امروزه عضویت در شبکههای اجتماعی در کودکان نیز فراگیر شده است. در رابطه با آن والدینی که اطلاعات کامپیوتری و اینترنتی فرزندانشان نسبت به آنها بیشتر است، باید بدانند کودکان به اندازۀ کافی بزرگ نیستند تا همۀ رفتار و موارد گوناگونی که در اینترنت وجود دارد را درک کنند و حتی در مواردی در اینترنت مورد تهدید قرار میگیرند، پس والدین باید روی کامپیوتر فرزندانشان در منزل نظارت دقیق داشته باشند.
نکاتی برای ارتقای امنیت کودکان در فضای مجازی
تفاوت بین اشتراک گذاری اطلاعات و فاش کردن اطلاعات را به کودکان بیاموزیم. برای مثال وقتی در اینترنت صحبت از به اشتراک گذاری عکس، عقاید، تجربهها و …. است به کودکان بیاموزیم، هرگز اطلاعات شخصی، شماره تماس، آدرس، شماره حساب بانکی، پس ورد و …. را به اشتراک نگذارند. همچنین با آنها در مورد اینکه اگر عکس یا اطلاعاتی را در اینترنت به اشتراک گذارند، اگرچه میتوان بعدها آن را حذف کرد، اما امکان خطر حتی در همان زمان کوتاه وجود دارد و نمیتوان اثرات آن را به کلی از بین برد، صحبت کنید.
به کودکانمان آموزش دهیم هرگز با غریبهها در محیط مجازی صحبت نکنند، حتی اگر در حین صحبت کردن بتوانند آنها را ببینند: گفت و گو با فرد غریبۀ آنلاین، خطرناک و مضر است، رابطهای ممکن است، بین آنها به وجود آید و آن فرد غریبه این رابطه را تا زمانی که فرزند شما به او اعتماد پیدا کند، ادامه و این موضوع میتواند موجب سوء استفاده از او شود.
به فرزندانمان آموزش دهیم تا دسترسی به اطلاعات پروفایل خود را برای همه جز افراد نزدیک مورد اعتماد و امن خود، محدود کنند. تنظیمات مستمرانه، حریم خصوصی وبسایت، به کاربران این اجازه را میدهد تا انتخاب کنند اطلاعاتشان را با چه کسانی در میان گذارند. همیشه ارتباط دوستانۀ خود با فرزندانتان را حفظ کنید تا آنها بدانند شما همیشه آمادۀ صحبت با آنها در رابطه با هر مشکل یا مسألهای که برای آنها در فضای مجازی رخ میدهد، هستید.
هنگام استفادۀ آنها از اینترنت، با آنها همراه شوید و برای خود در وبسایتهایی که فرزندتان در آن عضویت دارد، صفحهای بسازید و عضو شوید. این کار به شما کمک میکند تا بتوانید بهتر با نحوه فعالیت و ارتباطات آن آشنا شوید و همچنین بتوانید تمام کارها و دوستان فرزندانتان را تحت نظر قرار دهید.
سن مناسب برای آموزش رایانه
کودکان از سن سه و نیم سالگی میتوانند استفاده از رایانه را آموزش ببینند. یاد گرفتن رایانه مانند یاد گرفتن یک زبان است و بنابراین شبیه زبان هر چه زودتر شروع به آموختن آن کند، بهتر است. استفاده از رایانه به کودک منطق نظم و قانون را میآموزد و متوجه میشود هر خطایی پیش آید ناشی از اشتباه خود کودک است. کودک سه یا چهار ساله شما به آسانی میتواند از موس (موش واره رایانه) به وسیله کلیک کردن استفاده کند.