به گزارش خبرنگار اقتصادی میزان، «ناتوانی سازمان استاندارد در بازرسی کالاهای مدرن»، «غیراستاندارد بودن سازمانی به نام استاندارد»، «سازمان استاندارد تماشاگر کالاهای غیراستاندارد» و «تصادفات اسکانیا؛ خروجی ساختار غلط سازمان استاندارد» از جمله گزارش و خبرهای منتشر شده در که این سازمان توضیحاتی پیرو خبر منتشر شده با عنوان «ناتوانی سازمان استاندارد در بازرسی کالاهای مدرن» در روز چهارشنبه 23 اردیبهشت ارائه داده است.
 
وظیفه سازمان استاندارد فقط نظارت بر 600 قلم کالاست!
همه محصولات و کالاهای صادراتی، مشمول کنترل و نظارت این سازمان نبوده بلکه حدود 600 قلم کالا در فهرست اقلام مشمول نظارت های این سازمان برای صادرات است.
 
در آخرین جلسه شورای عالی استاندارد در اسفندماه سال 1393 سه روش مشخص برای اعمال نظارت بر محصولات و کالاهای صادراتی تعین شده است.
 
روش اول: آزمون و انطباق محصولات و کالاها با استانداردهای ملی و صدور گواهی انطباق در صورت قبولی

روش دوم: انطباق محصولات و کالاها با استانداردهای اعلام شده از سوی خریدار (کشور هدف)
روش سوم: آزمون و انطباق محصولات و کالاهای صادراتی براساس استانداردهای بین المللی که مورد قبول طرف مقابل است و یا ضوابط فنی که به تایید مرجع قانونی و ذیصلاح کشور هدف رسیده باشد.

به طور خلاصه نظارت های سازمان ملی استاندارد برای محصولات و کالاهای صادراتی مشمول استاندارد به ترتیب اولویت بر اساس شاخص های ذیل است.

استاندارد ملی، استانداردهای اعلام شده کشور هدف، استانداردهای بین المللی، ضوابط فنی مورد تایید مراجع قانونی کشور هدف.

در خصوص محصولات و کالاهای مشمول استاندارد اجباری به خصوص شش قلم محصول کشاورزی شامل پسته، مغز پسته، کشمش، زیره، زعفران، خرما و برگه زردآلو در صورتی که مطابق استاندارد دیگری غیر از استاندارد ملی ایران درخواست شده باشد، صدور گواهینامه صادراتی منوط به دریافت تصویر کامل استاندارد مورد نظر، نمونه برداری در محل نگهداری محموله، تایید شرایط نگهداری کالا و وصول نتیجه از آزمایشگاه بوده که پس از آزمون و قبولی، گواهی نامه انطباق توسط ادارات کل استاندارد استان ها صادر می شود.

در حال حاضر سازمان ملی استاندارد ایران پس از بررسی سوابق صادرات 9 صادر کننده در زمینه صادرات پسته، مغز پسته، خرما، کشمش و زعفران که به صورت مستمر محصول و کالای با کیفیت به کشورهای همسایه و یا حتی غربی صادر می کنند نسبت به صدور گواهینامه صادر کننده برتر برای ایشان اقدام کرده است.

متاسفانه در خبر درج شده از سوی دستگاه های ذیربط اعلام نشده که چه اقلامی جزو محصولات و کالاهای مرجوعی بوده تا بتوان در این زمینه بیشتر بررسی و واکاوی کرد لذا پیشنهاد می شود برای بررسی دلایل مرجوعی این قبیل محصولات و کالاها مشخص شود که آیا محصولات و کالاهای موردنظر مشمول استاندارد اجباری برای صادرات است یا خیر؟

دوم اینکه دلایل مرجوعی محصول و کالا به خاطر پایین بودن از حد استاندارد بوده یا عدم تطابق ویژگی کالا یا سفارش خریدار بوده است؟ زیرا مواردی مشاهده شده است که محصول و کالا مطابق استانداردهای مورد قبول است لیکن سفارش خریدار با ویژگی کالا بالاتر و یا حتی پایین تر از استاندارد بوده است.
 
فقط کالاهای مشمول را چک می کنیم!
همچنین در خصوص واردات بی رویه محصولات بی کیفیت نیز به اطلاع می رساند همه محصولات و کالاهای وارداتی، مشمول و نظارت این سازمان نیست و در حال حاضر 1635 ردیف تعرفه از کالاهای وارداتی درفهرست ردیف های مشمول استاندارد اجباری برای واردات است مشابه اقلام صادراتی مجدد تاکید می شودکه پس از مشخص شدن نوع محصول و کالا و اطمینان از شمول استاندارد اجباری برای آن باید معلوم شود که آیا از طریق مبادی رسمی و قانونی وارد کشور شده یا به صورت قاچاق به دست مصرف کننده رسیده است، صرف اعلام کلی واردات و صادرات بی کیفیت محصول و کالا مشکلی را حل نمی کند.
 
این سازمان، فهرست محصولات و کالاهای وارداتی مغایر با استانداردهای مربوطه را که از طریق ادارات کل استاندارد استان مبادی ورودی با ورود آنها به کشور مخالفت می شود را در پایگاه اطلاع رسانی www.isiri.org خود منتشر می کند که برای عموم قابل بهره برداری است گزارش محصولات و کالاهای مغایر حاکی از آن است که در سال 90، 562 محموله در سال 91، 260 محموله، در سال 92، 190 محموله وارداتی از کشور مرجوع شده است.

توضیحات
نقش سازمان استاندارد بر افزایش سهم ایران در بازارهای جهانی و همچنین کنترل و نظارت این سازمان به منظور جلوگیری از ورود کالاهای بی کیفیت و بنجل به داخل کشور بر کسی پوشیده نیست اما مشکلات، ضعف و دغدغه هایی در این سازمان از زمان نظام الدین برزگر رئیس سابق سازمان ملی استاندارد تا به امروز وجود داشته که هنوز هم این مشکلات حل نشده و پابرجاست که خروجی این مشکلات را می توان در حوادث جاده ای مانند تصادفات اسکانیا یا برگشت خوردن پیاز، سیب زمینی و محصولات لبنی ایران به دلیل بی کیفیت بودن و یک بار مصرف شدن بازارهای صادراتی مشاهده کرد.

همچنین وابستگی این سازمان به دولت از دیگر ضعف های این سازمان است که طبق گفته های نمایندگان مجلس احتمال نفوذ و تاثیرپذیری این سازمان از نهاد و افراد غیر افزایش پیدا می کند بنابراین به طور طبیعی سازمان استاندارد از رسالت اصلی خود دور خواهد شد.

عقب ماندن تجهیزات بازرسی سازمان استاندارد از تکنولوژی
در حال حاضر سازمان استاندارد در برابر نظارت و کنترل بر سیل عظیمی از کالاهای الکترونیکی به ویژه تلفن همراه ناتوان است، ضمن اینکه پیروز بخت رئیس سازمان ملی استاندارد در مراسم امضای تفاهم نامه بین این سازمان با وزارت ارتباطات، گفت: سازمان استاندارد در حوزه ICT آزمایشگاهی ندارد.

به ما مربوط نیست
اینکه کالایی مشمول نظارت سازمان استاندارد شود یا خیر، یکی از ضعف های بزرگی است که سبب روانه شدن صدها هزار قلم کالاهای غیراستاندارد و بی کیفیت به بازار شده است، ضمن اینکه نیره پیروز بخت رئیس سازمان ملی استاندارد ایران نیز چندی پیش در خصوص پرسش خبرنگار اقتصادی میزان مبنی بر اینکه اکنون شاهد واردات جنس های بی کیفیت و بنجل از کشورهای مختلف از جمله چین یا واردات میوه با درصد شیمیایی بالا و غیرارگانیک به کشور هستیم که سازمان استاندارد نسبت به استاندارد کالاها چشم پوشی می‌کند، افزود: استاندارد میوه های وارداتی به ما مربوط نیست و جهاد کشاورزی باید مسئول پیگیری آن باشد.