به گزارش خبرنگار گروه جامعه ، رضوان حکیم زاده در برنامه تلویزیونی پرسشگر که با موضوع چالشهای تحقق عدالت آموزشی به روی آنتن شبکه آموزش سیما رفت با اشاره به مفهوم عدالت آموزشی اظهار کرد: عدالت آموزشی یعنی همه کودکان امکان رفتن به مدرسه را داشته باشند. معنای کیفی عدالت آموزشی نیز یعنی فرصت برابر برای یاد گرفتن. آیا همه آنها که امکان رفتن به مدرسه را پیدا میکنند، میتوانند فرصتهای برابر برای یادگیری داشته باشند؟
وی افزود: عدالت آموزشی میتواند زمینه ساز عدالت اجتماعی باشد. اکثر رتبههای برتر کنکور هم شرایط اقتصادی و اجتماعی برتر داشتند که بیانگر تفاوت در دسترسی به فرصتهای برابر است. البته باید همه جوانب را درنظر بگیریم. ما پیشرفتهای خوبی در زمینه عدالت آموزشی داشتیم، اما هنوز در بخشهایی نیازمند بهبود اوضاع هستیم. یکی از دستاوردهای خوب پوشش تحصیلی ۹۸.۱۳ درصدی در دوره ابتدایی است.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه وقتی همه دانش آموزان به مدرسه میروند یعنی همه حق موفقیت دارند گفت: اگر این اصل را به عنوان هدف نظام آموزشی بپذیریم شرایط باید به گونهای باشد که همه دانش آموزان به یک اندازه فرصت رشد داشته باشند. ولی در عمل این اتفاق نمیافتد و کدرشتههای خوب کنکور در اختیار دانش آموزان و خانوادههای مناطق برخوردارتر قرار میگیرد.
حکیم زاده ادامه داد: ریشه این موضوع به دوران کودکی و یادگیری اولیه برمی گردد. فرصت برخورداری از آموزشهای پیش دبستانی یکی از شاخصهای مهم است و ما دستاورد خوبی در این زمینه داریم. اکنون نرخ پوشش پیش دبستانی ۷۴ درصد است و اتفاقا نکته جالب توجه آنکه مناطق کمتر برخوردار پوشش بهتری دارند، چون چند سالی است که ردیف اعتباری ویژه پیش دبستانی مناطق دوزبانه در بودجههای سالانه دیده میشود. در عین حال که میانگین کشوری پوشش پیش دبستانی ۷۴ درصد است در استان هایی، چون خوزستان ۱۰۰ درصد، در برخی، چون ایلام ۹۰ درصد است. در واقع در استانهای کمتر برخوردار وضعیت پوشش ما بسیار خوب است.
وی با اشاره به عوامل موثر یادگیری در دوره ابتدایی گفت: عوامل درون مدرسهای و برون مدرسهای موثر بر یادگیری وجود دارند. معلم، کیفیت همسالان در کلاس درس، تراکم جمعیت کلاسی، فضا، امکانات و دسترسی به منابع یادگیری از جمله عوامل درون مدرسهای تعیین کننده کیفیت یادگیری دانش آموزان هستند.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با طرح این پرسش که آیا همه ۹۸ درصد دانش آموزان ما به یک اندازه میتوانند یاد بگیرند؟ گفت: آیا سیاستهای ما در جهت تحقق عدالت آموزشی است یا خیر؟ آیا بهترین و باتجربهترین معلمان را به مناطق محروم میفرستیم؟ متاسفانه جواب ما به این پرسش منفی است.
حکیم زاده افزود: رویه غلطی شکل گرفته مبنی بر اینکه هرچقدر معلمان باتجربهتر میشوند در مناطق بهتری بکار گرفته میشوند. هرچه قدر ارتفاع ثروت در شهر بیشتر میشود معلمان با تجربهتر به مناطق بهتر میروند. انگیزهای فراهم نمیکنیم که معلم باتجربه به مناطق محروم برود.
وی با بیان اینکه در گذشته دانشسرای مخصوص عشایر داشیم که حذف شده است گفت: تقاضا و درخواستهایی داشته ایم و قولهای هم داده و پیگیریهایی انجام شده تا بتوانیم معلم با کیفیت عشایر از طریق دانشسرا جذب کنیم. اگر سرباز معلم به کلاس مناطق محروم برود که تجربه ندارد به کیفیت یادگیری آن دانش آموزان لطمه میخورد.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش افزود: عامل دیگر کیفیت همکلاسیها است. اینکه دانش آموزان باهوشتر و باانگیزهتر در کلاس باشند بر یادگیری تاثیر میگذارد. اما سیاست ما این است که انواع مختلفی از مدارس را یجاد کردیم و به بهانههای مختلف دانش آموزان با انگیزه را به بهانه فراهم کردن شرایط بهتر از مابقی دانش آموزان جدا میکنیم.
حکیم زاده افزود: یکسری دانش آموزان به مدارس تیزهوشان میروند. یکسری را با آزمون به نمونه دولتی میفرستیم. جالب اینکه قرار بوده مدارس نمونه دولتی در مناطق محروم باشد، ولی عجیب است که چطور از مناطق شهری سردرآورده اند. در مدارس شاهد هم جداسازی میکنیم و اشخاص دارای شرایط خاص وارد این مدارس میشوند. جداسازی بر اساس طبقه اجتماعی اقتصادی هم رخ میدهد و بخشی هم به مدارس غیردولتی میروند. در هیئت امناییها هم خانوادهها بسته به اینکه چقدر امکان مشارکت در تامین هزینه مدرسه دارند فرزندشان را ثبت نام میکنند تا شرایط بهتر یادگیری فراهم شود.
وی ادامه داد: رویه از گذشتهها بر این بوده که دوره ابتدایی در مرکز توجه نبوده است. هرچند در سند تحول بنیادین تاکید شده که اولویت باید در دوره ابتدایی باشد. یکی از راهکارهای کمک به کیفیت بهتر یادگیری، یکپارچه سازی مدارس است و در سندتحول بنیادین هم به این موضوع توجه شده است. البته صحبت بر سر این نیست که انواع مدارس خاص اشکال دارند بلکه از آن سو معنایش دور شدن ۸۰ درصد دانش آموزان مدارس دوتی از عدالت آموزشی است. وگرنه مدارس خاص دستاوردهای خوبی دارند، اما اگر نگاه فراگیر داشته باشیم همان کاری را میکنیم که شهید رجایی کرد و مدارس را یکپارچه کرد.
وی درباره تراکم جمعیت دانش آموزی در دوره ابتدایی نیز گفت: طبق مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش، تراکم کلاسی نباید بالای ۲۶ نفر در دوره ابتدایی باشد. نرخ مطلوب هم ۲۰ تا ۲۲ نفر است. این در حالی است که حدود ۶۲ درصد کلاسها تراکم بالای ۲۶ نفر دارند. ۴۸.۲ درصد کلاسها ۲۶ تا ۳۵ دانش آموز، ۱۲.۱ درصد کلاسها ۳۶ تا ۴۰ دانش آموز، ۱.۷ درصد کلاسها بالای ۴۱ دانش آموز دارند. آخرین آمار نشان میدهد ۳۰۲۲ کلاس درس بالای ۴۱ نفره داریم. این اتفاق در مدارس خاص رخ نمیدهد و در مدارس دولتی رخ میدهد. چند سال دیگر کدرشتههای خوب کنکور نیز از دسترس طبقه متوسط خارج خواهد شد.