فرهاد شیرانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علم و فناوری اطلاعات ایران داک، در گفتگو با خبرنگار گروه جامعه ، ابتدا به تشریح دلایل کپی کاری در حوزه پایان نامه نویسی پرداخت و گفت: در حوزه تهیه پایان نامه و گاه رساله، مسئلهای بنام سایه نویسی وجود دارد. بدین معنا که دانشجویان نوشتن پایان نامه را به افرادی دیگر واگذار میکنند و خود اساسا نقشی در آن ندارند و عدم حضور دانشجو در تهیه پایان نامه عملا فرصتی ایجاد میکند که بار علمی یا فعالیت دانشگاهی با خدشه مواجه شود
شیرانی در پاسخ به این سوال که چه میزان از پایان نامهها دچار عارضه سایه نویسی هستند، اظهار کرد: متاسفانه آماری در این خصوص وجود ندارد که بیان کند چند درصد پایان نامههای دانشگاه با این مشکل مواجهند، اما میتوان درباره پایان نامههایی اظهار نظر کرد که در سامانه همانندجو ثبت شده اند و طبیعتا مشابهتیابی نسبت به آنها اتفاق افتاده و لذا درصدی از مشابهت را به نمایش میگذارند.
وی با اشاره به پیش بینی قانون گذار برای گردآوری اطلاعات علمی پایان نامهها تحت عنوان ایران داک، گفت: با استفاده از مجموعه اطلاعاتی ایران داک میتوان در کشف تقلبهای علمی استفاده کرد.
شیرانی گفت: حدود ۶۰ درصد دانشگاهها اقدام به ثبت پایان نامههای خود در ایران داک کرده و با ابراز تاسف باید گفت دانشگاههای معتبر در مقابل این قانون مقاومت میکنند.
مشاور رئیس پژوهشگاه ایران داک اضافه کرد: مقاومت در مقابل قانون در دانشگاهها قابل کتمان نیست. ما با دانشگاهها ارتباط داریم و در قانون پیشگیری از تقلب برخی دانشگاهها در مقابل ثبت پایان نامه در ایران داک، همانندجویی یا تشابه یابی و نیز دسترسی و در اختیار گذاشتن پایان نامه برای استفاده دیگران به شدت مقاومت میکنند.
وی با اشاره به تحقیق میدانی و پژوهشی صورت گرفته از سوی ایران داک گفت: ما با پرداخت سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قادر شدیم ۷۶ هزار پایان نامه را خریداری کنیم و نکته جالب توجه اینجاست که این مجموعه شامل پایان نامههایی از دانشگاههای معتبر و ... هستند.
شیرانی با بیان این مطلب افزود: سامانه گنج بیش از ۵۰۰ هزار پایان نامه تمام متن را در اختیار همه دانشگاهها و به صورت دسترسی آزاد قرار داده است. یعنی وقتی امکان دسترسی را وسعت ببخشیم، قاعدتا مراجعه دانشجو به این پایان نامهها بهتر خواهد بود.