به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی ، همزمان با فرارسیدن سالروز شهادت امام اول شیعیان حضرت علی (ع) مصادف با شب بیست و یکم ماه مبارک رمضان ایران اسلامی غرق در عزا و ماتم در رسای از دست دادن مولی متقیان است.

به همین مناسبت خبرنگار گروه فرهنگی با مرتضی طاهری کارشناس مذهبی و مداح اهل بیت (ع) در خصوص وقایع، اعمال و شرایط این شب بزرگ به گفت‌وگو نشسته است.


میزان: شرایط روزه داری و یا عدم آن در ماه مبارک رمضان چگونه است؟

طاهری: آرزو دارم که در هر لحظه از سال ما اطاعت خداوند را به جا آوریم و این بندگی تنها به ماه مبارک رمضان ختم نشود، در این ماه عزیز برای برخی روزه گرفتن واجب است و برای برخی به دلیل شرایط جسمانی و مشکلات روزه نگرفتن واجب است.

آنکه اصرار بر روزه نگرفتن دارد، در حالی که روزه داری بر وی واجب است رفتارش نماد واضح سرپیچی از اطاعت خداوند است، البته این موضوع بلعکس هم است یعنی کسی که روزه داری برایش ضرر دارد و اصرار بر روزه گرفتن می کند هم از اطاعت خداوند سرپیچی کرده است.


ماه مبارک رمضان تمرین عبادت و اطاعت است، این ماه مثل دوران سربازی مخصوصاً دوران آموزشی است که به سرباز اطاعت از فرمانده را یاد می دهند، وظیفه بنده نسبت به خداوندی که این همه نعمت به وی داده و تا این حد بنده را مورد لطف و رحمت قرار داده، چشم گفتن است.

میزان: در این میان برخی عمداً روزه‌خواری می‌کنند، تکلیف آنها چگونه است؟

طاهری: در این میان برخی بدون دلیل و عذر شرعی روزه نمی گیرند و به نوعی می گویند که توان روزه داری را ندارند، اینها گناه سنگینی مرتکب می شوند که کفاره آن بسیار سنگین است.

برخی دیگر از افراد متاسفانه اصرار بر نشان دادن نافرمانی خود مبنی بر روزه خواری انجام می‌دهند که گناهی نابخشودنی است، هر چند انسان هر لحظه از زندگی متوجه اشتباه خود شده و توبه کند خداوند رحیم و رئوف توبه وی را می پذیرد زیرا خداوند دارای رحمت واسعه است.

ماه رمضان ماه برکت، رحمت و رئوفی خداوند متعال است، در این ماه کسانی که به ماه رمضان توجهی نمی کنند، اصرار بر روزه خواری می کنند و یا اطاعت خداوند را انجام نمی دهند هم در صورت توبه می توانند بار دیگر از رحمت الهی بهره مند شوند، اتفاقی که شاید در دیگر ماه های سال رخ نمی دهد.

به عنوان مثال افرادی که در زمان مشخص، در سرزمین عرفات حضور پیدا کنند، حتی اگر خواب باشند و یا توجهی به آن مکان نکنند و به تفریح بپردازند هم مورد بخشش واقع می شوند. این اتفاق نشان می دهد برخی از مکان‌ها و یا زمان ها از چه اعتبار بالایی برخوردار هستند که ماه رمضان صدر این زمان ها است.


میزان: عبادت در ماه مبارک رمضان نسبت به ماه‌های دیگر چه تفاوتی دارد؟

طاهری: ماه رمضان جزو ساعات، ایام و روز‌هایی است که ۳۰ روز رحمت الهی شامل حال بندگان می‌شود، حتی آن‌هایی که به این ماه توجه نمی‌کنند هم از رحمت خداوند بهره می‌برند، آن‌هایی که از این ماه بهره می‌برند و بندگی می‌کنند حسابشان بسیار پر شده و حالشان در طی سال بهترین احوال می‌شود، این‌ها افرادی هستند که خوابشان، سکوتشان، نفسشان و ذکرشان عبادت است.

میزان: در مورد قطعی بودن شب قدر میان سه شب برگزیده ماه مبارک رمضان نظرات متفاوتی است، کدامیک از این شب‌ها با احتمال بیشتری شب قدر است؟

طاهری: یک شب در طول سال شب قدر است، این شب به طور واضح مشخص نیست که کدامیک از شب‌های مورد نظر است، هیچکس به طور قاطع نمی‌تواند بگوید که کدام شب شب قدر اصلی است، اما در بین ۳۶۵ شب سال سه شب احتمال بیشتری دارند، شب نوزدهم، بیست و یکم و بیست و سوم ماه مبارک رمضان بیشترین احتمال را در میان شب‌های دیگر سال به خود اختصاص داده اند.

در این میان سه شب ماه مبارک رمضان از نظر بزرگان و عالمان دین اسلام شب بیست و سوم ماه رمضان بیشترین احتمال را درباره شب قدر به خود اختصاص داده است، یعنی احتمال اینکه شب بیست و سوم شب قدر باشد بسیار بیشتر است.

اهمیت شب قدر، درجه و منزلت آن تا حدی بالا است که برخی از بزرگان ما کل شب های سال را بیدار می مانند تا اهمیت شب قدر را درک کنند، شب قدر از هزار ماه بالاتر و برتر است و این در قرآن آمده است، این شب به حدی اهمیتی دارد که یک سوره در قرآن به آن اختصاص پیدا کرده است.

میزان: شهادت امیرالمومنین (ع) چه تاثیری بر منزلت شب قدر داشته است؟

طاهری: در میان سه شب قدر، شب بیست و یکم به واسطه همزمانی با شب شهادت امام علی (ع) از اهمیت و اعتبار بسیار بالایی برخوردار است، یعنی امیرالمومنین سحرگاه روز نوزدهم ماه رمضان در محراب مسجد کوفه مورد سوء قصد و ترور قرار گرفتند و این اتفاق توسط کسانی افتاد که نتوانستند عدالت امیرالمومنین(ع) را درک کنند. اینها به شعبات بسیاری تقسیم شدند که یکی از آنها خوارج است، خوارج خودشان برخلاف رکن اسلام برداشت شخصیشان را از اسلام انجام می دانند و به نوعی همچون گروهک تروریستی داعش و یا گروه های تکفیری عمل می کردند.

همچون گروهک های تروریستی که ساخته دست قدرتمندان و ظالمان امروز هستند، خوارج هم در زمان خود ساخته و پرداخته قدرتمندان زمان خود بودند، اینها مقابل امیرالمومنین ایستادند و با شکاف های کوچک و تفرقه افکنی آغاز کردند و تا جایی پیش رفتند که شخص امام علی (ع) را مورد ترور قرار دادند.
 
ابن مجلم ملعون آنچنان زخم عمیقی بر سر مبارک امام علی (ع) به وجود آورد که هنگامی که طبیب بر سر بالین امام(ع) آمد، ابن ملجم که در خانه مولی زندانی بود به قهقهه می گفت که کاری که من انجام دادم قابل درمان نیست زیرا هزار درهم شمشیر را خریده و هزار درهم آن را با زهر مسموم کرده ام.

میزان: آیا اعمال و نماز خاصی در شب قدر بر مومن واجب است؟

طاهری: شب های قدر اعمال مشترکی همچون احیا، شب زنده داری دارد، در روایت داریم وقتی امام حسن و حسین (ع) خردسال بودند حضرت زهرا (س) یک کاسه آب می گذاشتند و تا صبح بر صورت‌شان آب می پاشیدند تا امام حسن و حسین (ع) بیدار بمانند، پس این عمل نشان می دهد که بیدار ماندن در شب های قدر تا چه حد مهم است زیرا این شب ها شب‌های تقدیر است و نباید تقدیرمان را به خواب بسپاریم. 

تقدیر هر انسانی از همان ابتدا توسط خداوند متعال نوشته شده است، حال کم و زیاد کردن این تقدیر به دست هیچکس جز خداوند متعال نیست، این سه شب شب هایی هستند که ما می‌توانیم با تزرع به درگاه خدا، شب زنده داری و قرآن بر سرگذاشتن و قسم دادن به نام معصومین (ع) رحمت الهی را جلب کرده و از خدا بخواهیم که تقدیرات ما را جابجا کند، لذا شب قدر شبی است که اتفاقات یکسال آینده انسان تایید و به امضای امام زمان (عج) می رسد.

در روایات آمده که بهترین عملی که می توان در شب های قدر به آن پرداخت فراگیری علم است یعنی حتی در شب قدر خداوند به کسی که به دنبال کسب علم باشد بیشتر توجه می کند.

میزان: چرا خواندن دعای جوشن کبیر تا این حد در شب‌های قدر توصیه شده است؟

طاهری: یکی از مهمترین ادعیه شب‌های قدر دعای «جوشن کبیر» است که در آن هزار اسم الهی نوشته شده که برخی معتقدند نام «اعظم» هم در میان این اسامی وجود دارد، این دعا مقدمه‌ای است تا قرآن بر سر گذاشته و زیر سایه آن قرار بگیریم و زیر لب می‌گوییم که خداوندا تو را می‌خوانیم به قرآنی که نازل کرده ای، تو را می‌خوانیم به آنچه که در این قرآن آورده ای، تو را می‌خوانیم به بزرگترین نامت که در قرآن آمده است، تو را می‌خوانیم به آن چیز‌هایی که در قرآن کریم ما را از آن‌ها بر هذر داشته‌ای و آن‌ چیزهایی که ما را به آن‌ها امیدوار کرده ای، باشد که ما را از آزاد شدگان دوزخ قرار دهی، سپس قرآن را بسته روی سر گذاشته و می‌گوییم که خداوندا به حق کسی که با حکم قرآن وی را پیامبر خود قرار داده‌ای و به حق همه مومنانی که در این کتاب مدحشان را گفته‌ای تو را قسم می‌دهیم که از گناهان ما گذشته و ما را جزو رستگاران قرار دهی.


میزان: مولی متقیان چگونه به خلافت مسلمین رسیدند؟ 

طاهری: امیرالمومنین (ع) تنها امامی بودند که بعد از پیامبر اسلام (ص) موفق به تشکیل حکومت اسلامی شدند، ایشان امام و ولی امر خداوند بودند، ایشان چه مردم می‎پذیرفتند چه نمی‌پذیرفتند، چه حکومت تشکیل می دادند و چه نمی دانند ولی امر بر حق خداوند بر زمین بودند اما بعد از دوره ای که از زمان پیغمبر(ص) گذشت و غصب جایگاه حکومت توسط غاصبان، مردم دیدند که غاصبان به دنبال ترویج و پایبندی به اصول اسلام نیستند و برای خلافت امیرالمومنین(ع) به وی هجوم آوردند.

میزان: جایگاه سیاسی امام علی (ع) و نوع حکمرانی ایشان در زمان خلافت چگونه بود؟

زمان امام علی (ع) افرادی با امام بیعت کرده و بیعت خود را شکستند، به عنوان مثال طلحه و زبیر دو تن از صحابی پیغمبر (ص) بودند اما بعد از خلافت امیرالمومنین(ع) به دنبال سهم خواهی بودند اما دیدند امام علی (ع) اهل باج دادن و سهم دادن به کسی نیستند و حتی در زمان های شخصی در دارخلافه بعد از اتمام کارهای حکومت از شمعی که خودشان خریداری کرده بودند برای روشنایی استفاده می کردند.

در دوره خلافت امام علی (ع) بسیاری به ایشان خیانت کردند، اینها برای ما درس تاریخی است که اگر دیدیم مسئولی خلاف مسئولیت خود عمل کرده و خیانت می کند با وی برخورد کنیم، وقتی دیدیم مسئولی از رانت استفاده کرده و حقوق های نجومی می گیرد با وی برخورد کنیم اما نباید به اصل بدبین باشیم و نگوییم این حکومت همه جوره همین است زیرا در زمان حکومت امام علی (ع) هم این اتفاقات افتاد.

این گونه رفتار امام علی (ع) برای تمامی مسئولین و همچنین ما درس بزرگی است، سرنوشت طلحه و زبیر که خود را سینه چاک پیغمبر(ص) نشان می دادند، وقتی فهمیدند منافع ناحقشان توسط امیرالمومنین(ع) تامین نمی شود جنگ جمل را راه انداختند و با حق جنگیدند.


نظیر طلحه و زبیر را بسیار در چهل سال انقلاب اسلامی ایران مشاهده کرده ایم، اوایل انقلاب اسلامی برخی با امام راحل (ره) آمدند و بعد از تشکیل حکومت اسلامی فراتر از لیاقت و حقشان خواستند و امام(ره) با آنها برخورد کردند، اینها همان هایی هستند که بعد از مخالفت امام خمینی (ره) طرح کودتا کشیدند و جلوی ایشان ایستادند، پس ما نمونه خیانت را در دوران معاصر کم نداریم.

جریان انقلاب اسلامی ایران اراده الهی است و البته که جلوی اراده الهی کسی توان مقابله ندارد، ما از همان لحظه اول انقلاب اسلامی دشمن گردن کلفتی همچون آمریکا را داشتیم که یک لحظه هم با ما کنار نیامده و همیشه در پی نابودی ما بوده اما به حق الهی هیچ وقت راه به جایی نبرده است.



و امروز هم همین‌گونه است، در شرایط امروز که در تحریم های سختی هستیم که البته این تحریم ها از ابتدای انقلاب اسلامی بوده و هست، حتی شدیدتر از امروز را ما دیده ام، اما این یک جریان الهی است که انشالله با قرائنی که وجود دارد و علائمی که بر ما بیان کرده‌اند مقدمه ظهور حضرت مهدی (عج) فراهم شده است که به دست صاحبش می رسد.