به گزارش گروه جامعه ، فضای مجازی، به دلیل جذابیت و نفوذ در تمام سطوح جامعه، برای فرهنگ سازی و آموزش به نوجوانان خصوصا در پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر، می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

روند درمان اعتیاد هزینه‌های زیادی بر دست سیستم درمانی کشور می‌گذارد و آسیب‌های بسیاری به شخص مصرف کننده مواد مخدر وارد می‌کند.

بخشی از این آسیب‌ها جبران ناپذیر هستند و اثرات مخرب آن تا آخر عمر در فرد مشاهده می‌شود، به خصوص اگر اعتیاد از سن کودکی و نوجوانی آغاز شود آسیب‌های جبران ناپذیر بیشتری به جسم و آینده اجتماعی فرد وارد می‌کند.
نتیجه تحقیقی در دانشگاه "مونترال" کانادا، نشان می‌دهد، نوجوانانی که ماریجوانا را قبل از پانزده سالگی تجربه کردند، احتمال اعتیاد به سوءمصرف مواد مخدر در بزرگسالی آن‌ها تا ۷۰ درصد افزایش پیدا می‌کند و اگر این تجربه بعد از سن پانزده سالگی باشد این احتمال تا ۴۴ درصد کاهش پیدا می‌کند.

به عبارتی هرچه سن تجربه اولین مصرف ماریجوانا بالاتر باشد احتمال اعتیاد به مواد مخدر کاهش پیدا می‌کند.

در تحقیقات دیگری که در نروژ انجام شده و نتیجه آن در مجله "Drug and Alcohol Dependence " به چاپ رسیده است، نشان می‌دهد نوجوانانی که بعد از ترک سوءمصرف ماریجوانا مجدد سراغ مصرف مواد مخدر نرفته اند؛ دارای سه ویژگی مشخص هستند. ویژگی اول این افراد، ارتباط صمیمی و دو طرفه آن‌ها با خانواده است. ویژگی دوم این افراد نداشتن دوستانی که ماریجوانا مصرف می‌کنند یا بعد از ترک سوءمصرف ماریجوانا با اون دسته از دوستان خود قطع رابطه کرده‌اند و ویزگی سوم این افراد عدم مصرف دخانیات و نوشیدنی‌های الکی است.

اعتیاد، در سن کودکی و نوجوانی منجر به افزایش هزینه‌های درمان و جبران اثرات این معضل اجتماعی می‌شود، زیرا اعتیاد آن‌ها علاوه بر آسیب‌های جسمی، آسیب‌های روحی و اجتماعی فراوانی به فرد وارد می‌کند و سرعت اعتلاء شخصیت اجتماعی و اخلاقی کودک را کاهش می‌دهد و آن را به انحراف می‌کشاند.

پیشگیری از اعتیاد، علاوه بر کاهش هزینه‌های درمانی موجب کاهش بسیاری از مشکلات دیگر جامعه می‌شود.

به دلیل روحیات و ویژگی افراد در سنین نوجوانی برخورد‌های خشن برای پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر کارساز نخواهد بود و نیاز به فرهنگ سازی و تهیه آموزش‌های مختلف برای والدین و نوجوانان دارد. این آموزش‌ها باید یا شیوه جذاب و در محیط‌های مختلف که والدین و نوجوانان در آن حضور دارند، منتشر شود.

مدرسه و فضای مجازی از بهترین فضا‌هایی هستند که هر دو گروه هدف حضور فعالی دارند.

فضای مجازی به دلیل جذابیت‌های ذاتی خود توانسته است در تمام سنین نفوذ زیادی داشته باشد و از همین رو می‌توان برای فرهنگ سازی و آموزش مخصوصا به نوجوانان استفاده کرد.

در صورتی که آموزش‌ها، جذابیت لازم را داشته باشند و در بستر مناسب خود منتشر شوند توسط خود نوجوان و خانواده‌ها دست به دست انتشار پیدا می‌کند که همین ویژگی علاوه بر کمک به انتشار آن در جامعه هدف، اثر بخشی این آموزش‌ها را به میزان قابل توجه‌ای افزایش می‌دهد.

در مدارس نیز می‌توان با ایجاد حس رقابت جهت دریافت پاداش‌های مختلف شرکت در کلاس‌های مرتبط فرهنگ سازی و تهیه آموزش‌های چندرسانه‌ای برای دانش آموزان و برگزاری جلسات متعدد مشاوره‌ای و آموزشی برای والدین از این بستر موجود استفاده کرد.

هزینه‌های تولید و انتشار محتوا و آموزش کاربردی برای فرهنگ سازی و پیشگیری از اعتیاد در واقع سرمایه گذاری برای سلامت روانی و اجتماعی جامعه است و توجه ویژه سازمان‌های متولی این حوزه به فضای مجازی برای مقابله با سیل تهاجم‌های فرهنگی بسیار مهم و حیاتی است، زیرا باید در کارزار فضای مجازی با قدرت و ابزار مشابه دشمن، قوی‌تر از آن حاضر شویم.

فرزاد شاه حیدری - کارشناس فناوری اطلاعات