به گزارش گروه جامعه ، ابوالفضل بیهقی در قسمتهای مختلف تاریخ خود اشاراتی به دادن هدیه در نوروز مهرگان کرده است که نشان دهنده تداوم رسومات نوروزی در دوره غزنویان است. با روی کار آمدن حکومت صفوی و رسمیت یافتن مذهب تشیع، برخی از آداب اسلامی با آیینهای نوروزی درآمیخت و تلاش عالمان شیعه در جمع آوری احادیث و روایات معصومین در رابطه با نوروز، بر رونق بیشتر این جشن افزود.
بر اساس کتب آئین و رسوم عید نوروز در لحظه تحویل سال نو، اهل خانواده عزیزترین نعمتهای خدا همراه با هدایای نوروزی خود را داخل سفره هفت سین میگذاشتند و پس از تحویل سال نو، عیدی بچهها و بزرگترها از همین سفره هفت سین داده میشد.
عیدی دادن یکی از رسومی است که از گذشته در فرهنگ ایرانیان بوده است، بزرگترها به کوچکترها عیدی میدادند و کوچکترها برای دست بوسی نزد بزرگترها میرفتند؛ مهم دریافت هدیهای از بزرگترها بود، اما امروز این رسم تغییر یافته و هدایای نقدی جایگزین رسوم قدیمی شده است. در میان ایرانیان عیدی دادن فقط به افراد خانواده و فامیل خلاصه نمیشود. عیدی دادن به سرایدار، رفتگر محل، نامه رسان و ... (طبقه کم درآمد و زحمتکش جامعه) دارای تبرک و شگون است.
در کشور ما مردم به مناسبت هایی، چون عید، موفقیت، مسافرت، تولد و ازدواج به یکدیگر هدیه میدهند. اما هدایایی که به عنوان عیدی بین مردم رد و بدل میشود از اهمیت بیشتری برخوردار است. عیدی دادن، بسته به نوع جوامع (سنتی و مدرن) متفاوت است. به عنوان مثال، در جوامع سنتی رسم بر این است که خانواده داماد برای عروس هدیه و پیشکش عید را به صورت جنسی (گوسفند، کله قند، پارچه، آجیل و ...) میفرستند. اما در جوامع مدرن بیشتر خانوادهها تمایل دارند به عنوان عیدی "پول" هدیه دهند. امروزه عیدیها بیشتر به صورت نقدی و اسکناس است به طوری که در روزهای پایانی سال مراجعان بانکها بیشتر خواهان اسکناسهای نو هستند.
نکته مهم و قابل تامل این است که هم اکنون بیش از نیم قرن است که پول و وجوه نقدی جایگزین عیدیهای شب عید شده است. رسمی که به گفته کارشناسان هم خوب است و هم بد و به نوعی به اقتصادی، برای خانوادهها مبدل شده است.
لازمه تغییر این سنت، شناخت والدین از نیازهای فرزندان در خرید و اهدای هدایای نوروزی مناسب و تشویق جامعه در تغییر الگوی عیدی دادن و عیدی گرفتن است. کشیدن یک نقاشی توسط نقاش، ساخت یک وسیله چوبی توسط نجار، خرید یک حلقه فیلم سینمایی و ... متناسب با روحیات و نیازهای گیرنده عیدی میتواند تاثیر بسیار ماندگاری در هر دو طرف گیرنده و اهدا کننده داشته باشد.
گذشت زمان در شیوه عیدی دادن تاثیر گذاشته است. آنچه در سالهای گذشته به عنوان عیدی به هم میدادند، در حال حاضر مقبولیت چندانی ندارد. جوانان بیشتر تمایل دارند عیدی خود را به صورت نقدی دریافت کنند. مقدار و ارزش عیدی مورد سنجش عیدی گیرندگان واقع میشود. برخی از خانوادهها بنا به دلایل مختلفی، چون مشکلات اقتصادی، کدورتهای خانوادگی، تجددگرایی و …. از فرهنگ و سنن دیرینه فاصله گرفته، از عید دیدنی و عیدی دادن شانه خالی میکنند.