گروه فرهنگی ؛ جشنواره جام‌جم صدا وسیما که جشنواره‌ای نوپا و به مثابۀ یک کودک است تا دقایقی دیگر به اختتامیه پنچمین دوره و معرفی برگزیدگان خود نزدیک می‌شود. جشنواره‌ای که در این شمارگان کم چنان از محبوبیت و توجه خاصی در جامعه برخوردار شده که درماه‌های پایانی سال همگان منتظر اعلام کاندیدای آن در بخش‌های مختلفی از جمله کارگردانی، تهیه کنندگی، نویسندگی، بازیگری زن و مرد، دستاورد ویژه هنری، نامزد‌های مسابقات و سرگرمی و بخش مردمی هستند تا ببنند چه کسانی و برنامه‌هایی گوی سبقت را از دیگران می‌ربایند و به عنوان برگزیده معرفی می‌شوند.

 

البته حواشی چند هفته قبل این جشنواره و موضوعی که در خصوص رأی گیری آن مطرح شد باعث شد تا بیشتر از همیشه این جشنواره در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بر سر زبان‌ها بیفتد. موضوعی که خبر از اختلافاتی در آرای مردمی داشت و در پیامک تأییدی، حضور آن‌ها را در برنامۀ "برنده باش" محمد رضا گلزار اعلام می‌کرد در حالی که رأی دهندگان از چنین حضوری بی اطلاع بودند.

در نقطه مقابل این برنامه، "نود" با اجرای عادل فردوسی پور که در رقابت تنگاتنگی با این برنامه قرار داشت به یکبار با اختلافی عجیب از گوی سبقیت عقب می‌ماند به طوری که با واکنش‌های متفاوتی از جانب مسئولان صدا وسیما تا وزیر ارتباطات و پلیس روبرو می‌شود و در آخر هم با اعلام دبیرِ جشنوارۀ جام‌جم این رای‌گیری متوقف می‌شود.

 

موضوعی که بلافاصله مسعود احمدی دبیر پنجمین جشنواره تلویزیونی جام‌جم خبر از سهل انگاری و تخلف در جذب و شمارش آرای مردمی در ۲۴ ساعت منتهی به روز شنبه ۱۱ اسفندماه می‌دهد و در گفت‌وگویی با روابط عمومی سازمان می‌گوید: تاکید بر حفاظت از تک تک آراء و نظرات مردم از مهمترین اولویت‌های کاری ما است و برای بررسی این موضوع با تشکیل کمیته بررسی فنی و مرکز صیانت و حفاظت سازمان صدا و سیما و با همکاری پلیس فتا سعی داریم تا هر چه زودتر عامل یا عاملان تخلف را شناسایی و با آن‌ها برخورد کنیم.

 

پرونده‌ای که همزمان با تشکیل آن در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و پلیس تلاش‌های ۲۴ ساعته‌ای برای شناسایی مسببان آن شد و حتی صدا وسیما که انگشت اتهام‌هایی را از سوی بازیگران و بعضی رسانه‌ها به سمت خود داشت در آغازین ساعات روز یکشنبه با تشکیل پرونده‌ای توسط واحد حقوقی خود علیه متخلف یا متخلفان آن شکایتش را به پلیس فتا تسلیم کرد.

 

نظرسنجی مخدوشی که چنین وانمود شده که تنها و تنها برای کاهش برتری یکی از محبوب‌ترین مجریان صداوسیما دستخوش اخلال شده است. آزاردهنده‌تر از همه اینها، اما داستان «دیو و دلبر»‌ است که درست شده و به‌ناگاه محمدرضا گلزار شده بدمن ماجرا؛ بی‌این‌که واقعاً خود آن بدبخت نقشی در ماجرا داشته باشد. مگر این‌که باور داشته باشیم، او آگاهانه در بازی کمرنگ کردن عادل فردوسی‌پور وارد شده باشد که البته تاکنون کوچکترین جمله‌ای از او درباره جلو افتادن و عقب‌ماندن از برنامه نود نشنیده و نخوانده‌ایم.

البته فارغ از مشکلات پیش آمده باید گفت: رقابت و رودرویی دوچهره و از دو جنس متفاوت که یکی در برنامه‌ای سرگرمی و دیگری در برنامه‌ای ورزشی چهره‌ای موجه و معروف هستند دور از انصاف است و بهتر این بود که برنامه‌ها را در کنار هم قرار می‌دادند تا از این فردیت خارج می‌شد و در نهایت برنامه‌ای که برگزیده می‌شود از مجری آن هم تقدیر شود.

 

البته قصه به این جا ختم نشد و در نشست خبری تشریح برنامه‌های نوروز ۹۸، مرتضی میریاقری (معاون سیما) در خصوص حواشی اخیر جشنواره جام‌جم بیان کرد که در این ماجرا یک متهم شناخته شده که تا ثابت نشدن اتهام وی از اعلام اسم او عاجزیم.

بدون شک راه اندازی بخش مردمی در جشنواره سال ۹۷ یکی از اتفاقات مهمی است که در جهت ارتقاء جشنواره رخ داده است، ولی به علت حواشی بیرونی آن تاکنون آن طور که باید دیده نشد. رویکرد مدیران در ایحاد چنین بخشی که شاید استفاده از ظرفیت میلیونی مخاطبان صدا وسیما برای یک همدلی و یک کار اشتراکی است، نقطۀ قوتی است تا آرای مردمی هر چه بیشتر دیده شود وفرصت بسیار خوبی را به برنامه سازان بدهد که در طول سالیان آتی با شناسایی مشکلات خود هر چه بهتر در جهت شناسایی مشکلات و بهتر شدن گام بردارند.

موضوعی که میر باقری در خصوص آن این طور عنوان می‌کند: ما جشنواره پنجم را به گونه‌ای طراحی کردیم که جامعیت بیشتر داشته باشد. ما در سال ۹۸ چهار عنوان دیگر به عناوین قبلی اضافه کردیم. امسال باب دیگری را باز کردیم که تمام تولیدات در طول یک سال را در نظرسنجی قرار دهیم؛ بنابراین یک بخش مردمی که یک بخش مکمل بود را راه‌اندازی کردیم که از دو طریق امکان رأی‌گیری فراهم شد. دولت مسؤولیت ایجاد زیرساخت‌ها را دارد. اختلال و دستکاری در آرا به گونه‌ای بود که همه فهمیدند و اول خودمان متوجه شدیم و اطلاع دادیم. بعد از این اتفاق راجع به فرضیه‌هایی که رخ داد متوجه شدیم دستکاری و حرکت بیرونی رخ داده و از پلیس فتا خواستیم مسئله را بررسی کند.

 

سردار مجید رئیس پلیس فتا در تازه‌ترین خبر که دوشنبه، ۲۰ اسفند منتشر شد به اتهام شرکت ارائه دهنده خدمات USSD و همچنین شرکت مجری و توسعه دهنده نرم افزار مربوطه که پیمانکار و مجری فنی و متولی فرآیند سیستمی نظرسنجی است، اشاره کرد که پس از بررسی‌های میدانی و پی‌جویی قانونی اعلام حصول شد.

موضوعی که پس از روز‌ها تلاش کارشناسان فنی و تیم‌های مستندسازی ادله دیجیتال پلیس فتا بر روی سامانه‌های اطلاعاتی و سیستم‌های نرم افزاری و سخت افزاری در اپراتور تلفن همراه اتفاق افتاد.

 

وی بیان داشت: در نهایت، ادله دیجیتال تکمیل کننده تحقیقات جمع‌آوری شد و پس از تحلیل در آزمایشگاه‌های ادله دیجیتال پلیس فتا عامل دستکاری آراء با تلاش فنی کارآگاهان این پلیس مورد شناسایی قرار گرفت و نتیجه پی‌جویی‌ها به همراه گزارش اقدامات جهت سیر مراحل قانونی بعدی به مقام قضایی تحویل داده شد.

وی در تشریح این ماجرا این طور گفته است: این فرد با سوءاستفاده از کد‌های برنامه و سورس کد پروژه‌های در اختیار، مستقل از فرآیند اصلی ثبت رأی، به صورت اتوماتیک و انبوه، اقدام به تولید و اجرای دستورات USSD بر روی سرور سامانه نظرسنجی در شرکت مجری آن نموده که موجب تغییر در روند ثبت رأی به نفع یکی از نامزد‌های جشنواره مذکور شده است.

بدون شک مشخص شدن متهم و مبری شناخته شدن صدا وسیما از این اختلاف، هشداری به مدیران آن است که از این به بعد و در چنین برنامه‌های حساسی که بیش از هر چیز بر آمار وارقام تأکید دارد، سراغ شرکت‌هایی بروند که شناخته شده و امین هستند. حتی استفاده از ابزار‌های نظارتی و برخورد‌های قهریه و بزنگاه با متخلفان در این خصوص نیز می‌تواند سبب شود تا منتقدان و مخالفان که سعی دارند تا از هر اتفاق کوچکی در جهت منفی نشان داده چهرۀ صدا وسیما بر آیند، با دست بسته مواجه شوند.

علت این انصراف که تقریباً یک روز قبل و در تاریخ ۱۰ اسفندماه توسط روابط عمومی برنامه تلویزیونی «دورهمی» و با انتشار نامه‌ای منتشر شد این طور عنوان شده است.

در این نامه آمده است: با توجه به اینکه مجموعه"دورهمی" در ۲ سال گذشته توانسته تقریباً تمامی جوایز مردمی و داوری را به خود اختصاص دهد، هم برنامه «دورهمی» و هم آقای مهران مدیری به عنوان مجری این مجموعه، توانسته‌اند نتیجه تلاش خود را از مردم این سرزمین به دست آورند، به اطلاع می‌رسانیم بنا به درخواست مخاطبان همیشگی دورهمی از شرکت در این نظرسنجی انصراف می‌دهیم و این رقابت را به دیگر دوستان و برنامه‌ها سپرده و امیدواریم رقابت سالمی صورت پذیرد.

از تمامی هواداران و دوستانی که برای این نظرسنجی زحمت کشیدند و لطفشان مثل همیشه شامل حال ما بود، بی‌نهایت سپاسگزاریم.

این انصراف و اختلافی که در اعلام آراء تنها ۲۴ ساعت از این ماجرا اتفاق افتاد، بهانه‌ای شد تا در ادامۀ آن هر کسی از سلبریتی گرفته تا برخی دیگر سعی کنند تا این دو ماجرا را به هم ربط دهند و از آن بهره برداری‌های شخصی کنند در حالی که باید گفت: این گونه جهت گیری‌های شخصی که بار اول آن نیست و مطمئناً بار آخر آن هم نخواهد بود، سعی دارد تا چهره‌ای منفور را از صدا وسیما ارائه کند. شاید نمونۀ آن را اظهار نظر یک نویسنده طنز که سال‌ها برای تلویزیون قلم‌زده و سریال‌های طنزی به نگارش درآورده است، باید بدانیم که این طور نوشت: "تو جشنواره خودشان، خودشان با خودشان مسابقه میدن. بعد خودشان تو آرای خودشان دست میبرن که خودشان از خودشان ببره. بعد خودشان اعلام میکنن که خودشان تقلب کردن. اخر سر قرار میشه خودشان با خودشان برخورد کنن.

 

 

 

اما موضعی که پیش می‌اید این که امثال این نویسنده که به نظر میرسد این روز‌ها به هر نحوی برای مطرح شدن و اندکی لایک بیشتر در صفحه شان از اظهار نظر در هر سوراخی اجتناب نمی‌کنند و سعی دارند تا خود را منتقدی رو راست نشان دهند چطور تا همین چند سال پیش که سر سفرۀ صدا وسیما نشست وبرخاست می‌کردند و پول‌های خوبی می‌گرفتند نمی‌پرسیدند که چکار می‌کنید خودتون با خودتون و به یکباره الان و در حاشیه این اظهار نظر‌ها از آن‌ها سر می‌زند.

موضوعی که هر طور می‌توان در خصوص آن فکر جز این که این افراد کسانی هستند که نون را به نرخ روز می‌خورند به ذهن نمی‌رسد و مطمئناً اگر در آینده دیدیم که از همین سازمانی که نقد ان را می‌کنند، مدحش را می‌کنند نباید شک کرد، چون که تاریخ گواهی بر این مدعاست!