امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل روز دوشنبه به وقت محلی در پی نقض تفاهمنامه اسلام آباد از سوی آمریکا به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت نامه ای ارسال کرد.
ایروانی در نامه به آنتونیو گوترش و نیز رئیس شورای امنیت درباره «نقضهای اساسی یادداشت تفاهم اسلامآباد از سوی آمریکا و تداوم اقدامات تجاوزکارانه آن علیه ایران» نوشت: آمریکا تقریبا از همان آغاز و بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم تاکنون، نهتنها به تعهدات خود عمل نکرده، بلکه بهطور فعال و نظاممند، مبانی و ارکان اصلی آن را تضعیف کرده است.
متن کامل نامه سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل در پی نقض تفاهم نامه اسلام آباد از سوی آمریکا به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل به شرح زیر است:
بسمالله الرحمن الرحیم
متعاقب دستور دولت متبوعم، مایلم مطالب زیر را به اطلاع جنابعالی و اعضای شورای امنیت برسانم.
اقدامات تجاوزکارانه و بدون تحریک قبلی ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد. این اقدامات، که در نقض آشکار بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد و قاعده آمره منع تجاوز صورت گرفت، مشتمل بر جنایات جنگی و جنایات متعدد علیه بشریت بوده است.
در پی این تحولات، یادداشت تفاهم ۱۴ بندی اسلامآباد در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ به امضای روسای جمهور جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده رسید. این یادداشت تفاهم از همان ابتدا نه بر پایه اعتماد که اساسا اصلا وجود نداشت ، بلکه بر مبنای ساختاری روشن با عنوان «تعهد در برابر تعهد» تنظیم شد تا فرصتی واقعی برای دیپلماسی فراهم آورد و چارچوبی برای حلوفصل مسالمتآمیز مسائل حلنشده از طریق تعهدات متقابل و دوجانبه ایجاد کند.
ایالات متحده تقریبا از همان آغاز و بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم تاکنون، نهتنها به تعهدات خود عمل نکرده، بلکه بهطور فعال و نظاممند، مبانی و ارکان اصلی آن را تضعیف کرده است.
حملات نظامی مکرر علیه حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، لغو غیرقانونی مجوز فروش نفت ایران، پیشبرد طرح ایجاد مسیری دریایی و موازی در تنگه هرمز برخلاف ترتیبات مورد توافق، و تداوم حمایت از تجاوز رژیم اسرائیل علیه لبنان، از جمله اقداماتی هستند که نقض بنیادین و صریح تعهدات ایالات متحده محسوب میشوند.
این الگوی نظاممند نقض تعهدات، بیش از همه در رفتار ایالات متحده در قبال بند ۵یادداشت تفاهم نمایان است. این بند صراحتاً مسئولیت جمهوری اسلامی ایران در تعیین ترتیبات عبور ایمن شناورها از تنگه هرمز را به رسمیت میشناسد.
بااینحال، ایالات متحده در نقض آشکار این بند، بهطور یکجانبه ترتیبات مزبور را به چالش کشیده و درصدد تحمیل مسیری دریایی و موازی برآمده است. این اقدامات یکجانبه، در کنار تداوم اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران،نقض اساسی یادداشت تفاهم و نقض بنیادین چارچوب مورد توافق به شمار میروند.
این اقدامات عامدانه، حسابشده و مستمر و مداوم، تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت بینالمللی به شمار میروند و بیاعتنایی کامل ایالات متحده به تعهدات حقوقی بینالمللی خود را بیش از پیش آشکار میسازند.
این نقضها صرفا ارقامی انتزاعی بر روی کاغذ نیستند، بلکه هزینه انسانی ویرانگری در پی دارند. تلفات ناشی از این اقدامات، که پیامد مستقیم توسل غیرقانونی ایالات متحده به زور علیه جمهوری اسلامی ایران هستند، بر شمار سنگین جانباختگان این جنگ میافزایند.
با توجه به وخامت این وضعیت، جمهوری اسلامی ایران مسئولیتهایی را که به موجب منشور ملل متحد بر عهده شورای امنیت قرار گرفته است، بهویژه در موارد وقوع اقدامات تجاوزکارانه، نقض صلح و تهدید علیه صلح و امنیت بینالمللی، یادآور میشود.
جمهوری اسلامی ایران مصرانه از سازمان ملل متحد میخواهد مسئولیتهای مقرر در منشور را بدون تاخیر و درنگ ایفا کند و با اتخاذ تدابیری فوری، مؤثر و قاطع، ایالات متحده را به توقف اقدامات تجاوزکارانه غیرقانونی و مستمر خود وادار سازد، از هرگونه تشدید بیشتر اوضاع جلوگیری کند و پاسخگویی کامل این کشور را در قبال اقدامات تجاوزکارانه، نقضهای فاحش حقوق بینالملل و جنایات سنگین ناشیاز آنها تضمین کند.
مایه تاسف است که قصور شورای امنیت در اتخاذ اقدامات بهموقع، مؤثر و قاطع در واکنش به این نقضهای آشکار منشور ملل متحد، ایالات متحده را در ادامه و تشدید توسل غیرقانونی به زور علیه جمهوری اسلامی ایران جسورتر ساخته و بدینترتیب، اقتدار شورا را تضعیف و صلح و امنیت بینالمللی را به مخاطره افکنده است.
جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تاکید میکند که ایالات متحده مسئولیت کامل و بیچون وچرای تمامی پیامدهای ناشی از توسل غیرقانونی خود به زور و نیز تهدید جدی ناشی از اقدامات غیرقانونی این کشور علیه صلح و امنیت بینالمللی را بر عهده دارد. جمهوری اسلامی ایران با قاطعیت از منافع ملی خود صیانت خواهد کرد، از حاکمیت خویش حفاظت خواهد نمود و در برابر هرگونه تجاوز از تمامیت ارضی خود دفاع خواهد کرد.
شرح تفصیلی موارد نقض یادداشت تفاهم اسلامآباد از تاریخ ۱۸ ژوئن لغایت ۱۳ جولای ۲۰۲۶ به قرار ذیل میباشد:
از زمان امضای یادداشت تفاهم، و بهویژه طی سه روز گذشته، ایالات متحده اکثریت قریببهاتفاق مفاد و تعهدات مندرج در آن را بهنحو اساسی نقض کرده و بدینترتیب،عملاً یادداشت تفاهم را بلااثر ساخته است. موارد زیرنمونههایی از این نقضها به شمار میروند:
۱- نقض بندهای ۱ و ۴ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶: پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، آمادگی خود را برای ازسرگیری عملیات نظامی و برقراری مجدد محاصره دریایی علیه ایران اعلام کرد. این اظهارات متضمن تهدیدبه توسل به زور و مغایر با مفاد بیقیدوشرط آتشبس بود.
۲- نقض بند ۱ مورخ ۱۸ لغایت ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶: رژیم اسرائیل، برخلاف تعهد به خاتمه تمامی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، به حملات هواییخود علیه لبنان ادامه داد و شمار تلفات انسانی از ۶۸ نفر به ۸۳ نفر افزایش یافت.
۳- نقض بند ۱ مورخ ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶: حملات هوایی رژیم اسرائیل علیه لبنان ادامه یافت و تنها در یک روز ۳۰مورد نقض ثبت شد که بیش از ۱۵۰ کشته و زخمی بر جای گذاشت. این اقدامات ناقض تعهد به پایاندادن به عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، بود.
۴- نقض بند ۱ مورخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶: رئیسجمهورایالات متحده با انتشار مطلبی در تروث سوشال تهدیدکرد که ایران را «بار دیگر، اما این بار شدیدتر» هدف حمله قرار خواهد داد. این اظهارات مستقیما ناقض ممنوعیت تهدید به توسل به زور بود.
۵- نقض بندهای ۱، ۲ و ۵ مورخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده در مصاحبهای با فاکس نیوز تهدید کرد که «کنترل تنگه را به دست خواهد گرفت» و از عبور شناورها عوارض دریافت خواهد کرد. این اظهارات حاکمیت ایران و ترتیبات مورد توافق درباره تنگه هرمز را تضعیف میکرد.
۶- نقض بند ۱ مورخ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶: نیروهای رژیم اسرائیل در چندین استان لبنان مرتکب هشت مورد نقض، از جمله گلولهباران با تانک، حملات پهپادی و تخریبمنازل، شدند و بدینترتیب، به نقض بند ۱ ادامه دادند.
۷- نقض بند ۱ مورخ ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶: نیروهای رژیم اسرائیل در نبطیه و جنوب لبنان مرتکب ۱۴ مورد نقض، شامل حملات پهپادی و کوادکوپتری، تیراندازی و عملیات پاکسازی، شدند و تعهد به پایاندادن به عملیات نظامیدر همه جبههها را نقض کردند.
۸- نقض بند ۱۱ مورخ ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده اعلام کرد که وجوه آزادشده متعلق به ایران در حسابی امانی و تحت کنترل ایالات متحده قرار خواهد گرفت. این اقدام، برخلاف الزامات یادداشت تفاهم، دسترسی کامل ایران به داراییهای مسدودشده خود را محدود میکرد.
۹- نقض بند ۱ مورخ ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶: نیروهای رژیم اسرائیل در نبطیه مرتکب ۲۰ مورد نقض، از جمله حملات پهپادی، گلولهباران توپخانهای و استفاده از فسفر سفید شدند.
۱۰- نقض بند ۱۱ مورخ ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶: اسکات بسنت وزیر خزانهداری ایالات متحده، اعلام کرد که وزارت خزانهداری این کشور بر وجوه آزادشده ایران نظارت خواهد کرد و بدینترتیب، محدودیتهای بیشتری مغایر با دسترسی کامل ایران به این وجوه اعمال کرد.
۱۱- نقض بندهای ۵ و ۲ مورخ ۲۳ لغایت ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶: ایالات متحده یک مسیر دریایی موازی در نزدیکیعمان ایجاد کرد. این اقدام تلاشی برای دورزدن ترتیباتتعیینشده از سوی ایران برای عبور ایمن شناورها و تضعیف گفتوگوی ایران و عمان درباره نحوه اداره آتی تنگه بود.
۱۲- نقض بند ۱ مورخ ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده چندین حمله هوایی علیه شماری از نقاط و تاسیسات ایران انجام داد که مصداق توسل مستقیم به زور علیه ایران بود.
۱۳- نقض بند ۱ مورخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶: چارچوبی سهجانبه میان ایالات متحده، رژیم اسرائیل و لبنان منعقد شد که حضور نظامی خارجی در لبنان را تداوم میبخشید و اعمال حاکمیت لبنان را مقید و مشروط میساخت. این چارچوب ناقض تعهد به تضمین تمامیت ارضی لبنان بود.
۱۴- نقض بند ۱ مورخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶: نیروهایرژیم اسرائیل در لبنان مرتکب ۲۰ مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، حملات پهپادی، تخریب و استفاده از فسفر سفید، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به ۳۹۱ مورد رسید و شمار تلفات نیز به ۱۰۳ کشته و ۱۵۲ مجروح لبنانی افزایش یافت.
۱۵- نقض بند ۱ مورخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶: رئیسجمهورایالات متحده از انجام دومین حمله هوایی این کشور علیهایران طی ۴۸ ساعت خبر داد. این حمله نشاندهنده شکلگیری الگویی مستمر از توسل به زور بود.
۱۶- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده تهدید کرد که «جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت». این اظهارات ناقض ممنوعیت تهدید علیه حاکمیت و تمامیت ارضی ایران بود.
۱۷- نقض بندهای ۵ و ۹ مورخ ۲۸ لغایت ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶: پروازها و حملات نظامی ایالات متحده عملیاتمینروبی ایران را مختل کرد و مانع بازگشایی تنگه شد.
همچنین، ورود غیرمجاز یک فروند جنگنده اف-۱۵ و استقرار شش فروند هواپیمای ائیای-۱۸جی، تعهد به عدم افزایش و تقویت نیروها را نقض کرد.
۱۸- نقض بند ۱ مورخ ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶: اسرائیل کاتز، وزیر دفاع رژیم اسرائیل، اظهار داشت که رهبر معظم ایران «برای کشتن نشان شده است». این اظهارات تهدید به توسل به زور از سوی یک طرف متحد محسوب میشد.
۱۹- نقض بند ۱ مورخ ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶: اسرائیل کاتز، وزیر دفاع رژیم اسرائیل، اعلام کرد که رژیم اسرائیل از مناطق امنیتی واقع در لبنان عقبنشینی نخواهد کرد. این موضع ناقض تعهد به تضمین حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان بود
۲۰ - نقض بند ۱ مورخ ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶: نیروهای نظامی رژیم اسرائیل در نبطیه و جنوب لبنان مرتکب ۲۶مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، تخریب و حملات توپخانهای، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به ۴۱۷ مورد رسید و شمار تلفات نیز به ۱۰۳ کشته و ۱۵۲ مجروح افزایش یافت.
۲۱- نقض بند ۱ مورخ ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶: نیروهای نظامی رژیم اسرائیل مرتکب ۲۲ مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، حملات پهپادی، تخریب منازل و آتشافروزی، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به ۴۳۹ مورد رسید و شمار تلفات نیز به ۱۰۳ کشته و ۱۵۲ مجروح لبنانی افزایش یافت.
۲۲- نقض بند ۱ مورخ ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶: معاون رئیسجمهور ونس اظهار داشت که رئیسجمهور «حاضر است ایران را بمباران کند». این اظهارات تهدید به توسل به زور محسوب میشد.
۲۳- نقض بند ۹ مورخ ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶: حرکت گروه آماده آبیـخاکی یواساس باکسر در منطقه، اقدامی تحریکآمیز و مغایر با حفظ وضع موجود و تعهد به عدم افزایش و تقویت نیروها تلقی شد.
۲۴- نقض بند ۱ مورخ ۱ جولای ۲۰۲۶: نیروهای نظامی رژیم اسرائیل مرتکب ۲۲ مورد نقض، از جمله حملات پهپادی و کوادکوپتر، تیراندازی و تخریب، شدند. بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشتتفاهم به ۴۶۱ مورد رسید و شمار تلفات نیز به ۱۰۳ کشته و ۱۵۲ مجروح افزایش یافت.
۲۵- نقض بند ۱ مورخ ۲ جولای ۲۰۲۶: نیروهای نظامی رژیم اسرائیل در چهار استان مرتکب ۳۱ مورد نقض، از جمله حملات جنگندهها، حملات پهپادی و تخریب، شدند . بدینترتیب، مجموع نقضها از زمان امضای یادداشت تفاهم به ۴۹۲ مورد رسید و شمار تلفات نیز به ۱۰۳ کشته و ۱۵۲ مجروح لبنانی افزایش یافت.
۲۶- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۴ جولای ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده در گفتوگو با اکسیوس، با اشاره به مقامات ایرانی، گفت که «یک حمله میتواند همه آنها را نابود کند». این اظهارات حاکمیت و استمرار موجودیت دولت ایران را تهدید میکرد.
۲۷- نقض بند ۱ مورخ ۵ جولای ۲۰۲۶: نیروهاینظامی رژیم اسرائیل در چهار استان لبنان مرتکب ۲۳مورد نقض شدند.
۲۸- نقض بند ۱ مورخ ۶ جولای ۲۰۲۶: نیروهای رژیم اسرائیل در قلمرو لبنان مرتکب ۳۳ مورد نقض یادداشت تفاهم شدند که شامل ۱۱ حمله توپخانهای، ۶حمله پهپادی، ۲ حمله کوادکوپتری، ۱۰ مورد تخریبساختمانهای مسکونی با استفاده از مهمات انفجاری و ۴ مورد تیراندازی و درگیری بود. این اقدامات آشکارا ناقض تعهد به خاتمه دائمی عملیات نظامی در همه جبههها بودند.
۲۹- نقض بند ۱ مورخ ۶ جولای ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده تهدید کرد که «کار را تمام خواهد کرد» و «ظرف یک ساعت پلها را منهدم خواهد ساخت». این اظهارات تهدید صریح به توسل به زور علیه زیرساختهای ایران محسوب میشود.
۳۰- نقض بند ۱۰ مورخ ۷ جولای ۲۰۲۶: دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده (اوفک) مجوز عمومی ایکس را لغو و مجوز ایکس یک را صادر کرد و بدینترتیب، عملا مجوز تولید، تحویل و فروش نفت ایران را لغو نمود.
۳۱- نقض بند ۱ مورخ ۷ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) بیش از ۸۰ هدف در ایران را مورد حمله قرار داد که مصداق دیگری از توسل مستقیم به زور بود.
۳۲- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۸ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده حدود ۹۰ هدف در ایرانرا مورد حمله قرار داد که بر اثر آن ۱۷ نفر کشته و ۱۱۵نفر، از جمله شماری غیرنظامی، مجروح شدند. این حملات نقض جدی ممنوعیت توسل به زور و تعهد به احترام به حاکمیت ایران محسوب میشد.
۳۳- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۹ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده دور جدیدی از حملات تهاجمی علیه ایران انجام داد و حدود ۹۰ هدف و زیرساخت را مورد اصابت قرار داد. این حملات نقض دیگری از تعهد به خاتمه عملیات نظامی و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران بود.
۳۴- نقض بند ۹ مورخ ۱۰ جولای ۲۰۲۶: وزارت خزانهداری ایالات متحده تحریمهای جدیدی علیه هشت شخص و شش نهاد ایرانی اعمال کرد و بدینترتیب، تعهد به عدم اعمال تحریمهای جدید را نقض نمود.
۳۵- نقض بند ۱ مورخ ۱۰ جولای ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده بطور رسمی اعلام کرد: «آتشبس پایان یافته است!» این اعلام یکجانبه، نقض آشکار تعهد مقرر در بند ۱ یادداشت تفاهم مبنی بر خاتمه فوری و دائمی عملیات نظامی بود.
۳۶- نقض بند ۱ مورخ ۱۱ جولای ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده اعلام کرد که «۱۰۰۰ موشک علیه ایران آماده شلیک هستند» و تهدید کرد که «تمامی مناطق ایران را بهطور کامل ویران و نابود خواهد کرد». این اظهارات تهدیدی جدی به توسل به زور بود.
۳۷- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۱۱ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده دور دیگری از حملات را انجام داد و حدود ۱۴۰ هدف را مورد اصابت قرار داد. بدینترتیب، مجموع اهداف مورد حمله طی آن هفته به بیش از ۳۰۰ هدف رسید.
۳۸- نقض بندهای ۵ و ۹ مورخ ۱۱ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده تایید کرد که نیروهای آمریکایی، با اسکورت دریایی و پوشش هوایی، عبور بیش از ۸۰۰ شناور تجاری را از مسیر دریایی جایگزین تحت مدیریت نظامی ایالات متحده تسهیل کردهاند. این مسیردریایی موازی، ترتیبات قانونی ایران را دور میزند، با نقش محوری ایران در ازسرگیری تردد مغایرت دارد، گفتوگوی ضروری ایران و عمان را تضعیف میکند و موجب ورود نیروهای بیشتری به منطقه میشود.
۳۹- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۱۲ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده دور دیگری از حملات را انجام داد و دهها هدف در ایران را مورد اصابت قرار داد.
۴۰- نقض بندهای ۱ و ۲ مورخ ۱۳ جولای ۲۰۲۶: فرماندهی مرکزی ایالات متحده همچنان به انجام دورهای جدید حملات و هدف قراردادن شمار بیشتری از اهداف در ایران ادامه میدهد.
۴۱- نقض بندهای ۱ و ۵ مورخ ۱۳ جولای ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده با انتشار مطلبی در تروث سوشال اعلام کرد که ایالات متحده «از این پس با عنوان «نگهبان تنگه هرمز» شناخته خواهد شد». وی همچنین اعلام کرد که «تمامی هزینههای لازم برای انجام وظیفه تاین ایمنی و امنیت» در تنگه هرمز، «به میزان ۲۰درصد از تمامی محمولههای حملشده»، به ایالات متحده بازپرداخت خواهد شد.
۴۲- نقض بندهای ۱ و ۴ مورخ ۱۳ جولای ۲۰۲۶: رئیسجمهور ایالات متحده با انتشار مطلبی در تروث سوشال، «برقراری مجدد محاصره ایران» را اعلام کرد و بدینترتیب، از اعمال دوباره محاصره علیه ایران خبر داد.
تاکید میشود که هریک از گزارشهای مربوط به این نقضها بطور رسمی به میانجیگران ابلاغ و از آنها درخواست شد با تسهیلگری خود، زمینه توقف فوری این نقضها و اخذ تضمینهای قاطع مبنی بر عدم تکرار آنها را فراهم آورند.
با اینحال، ایالات متحده نهتنها به تعهدات خود عمل نکرد، بلکه با بیاعتنایی کامل به تعهدات خویش ذیل یادداشت تفاهم، همچنان بر شدت اقدامات غیرقانونی خود افزود.
خواهشمندم دستور فرمایید این نامه بهعنوان یک سند رسمی شورای امنیت توزیع شود.
انتهای پیام/