هفتم تیر در حافظه تاریخی ملت ایران تنها یادآور یک جنایت تروریستی نیست؛ روزی است که دشمن با انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی تلاش کرد مسیر استقرار نظام نوپای جمهوری اسلامی را متوقف کند، اما خون شهید آیتالله دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی و ۷۲ تن از یاران انقلاب، نهال عدالت را استوارتر کرد و این روز را به نمادی از مظلومیت و اقتدار دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران تبدیل ساخت.
به همین مناسبت، نخستین هفته تیرماه به عنوان «هفته قوه قضاییه» نامگذاری شده است؛ هفتهای برای پاسداشت یاد شهدای دستگاه عدالت و مرور مسئولیتی که امروز بر دوش قضات و کارکنان دستگاه قضایی در تحقق عدالت، صیانت از حقوق مردم و مقابله با ظلم قرار دارد.
شهید آیتالله بهشتی از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی، عدالت را زیربنای استحکام نظام اسلامی میدانست و در شکلگیری ساختار نوین قوه قضاییه نقشی بیبدیل ایفا کرد. نگاه او به دستگاه قضا، فراتر از رسیدگی به پروندهها بود؛ او قوه قضاییه را ملجأ مردم و پناهگاه مظلومان میدانست؛ نهادی که باید با استقلال، سلامت و اقتدار از حقوق مردم دفاع کند.
پس از شهادت وی نیز این مسیر با تقدیم شهدای دیگری همچون شهید آیتالله علی قدوسی، شهید اسدالله لاجوردی، شهید علی رازینی، شهید محمد مقیسه و دیگر شهدای عرصه عدالت ادامه یافت؛ شهدایی که در سنگر قضا، امنیت و اجرای عدالت، جان خود را فدای آرمانهای انقلاب اسلامی کردند.
شهید علی اکبر حسین زاده، دادستان سابق اسفراین که در جریان کودتای دی ماه ۱۴۰۴ به دست آشوب گران زنده زنده سوزانده شد.
هفته قوه قضاییه، تنها بزرگداشت یک مناسبت تاریخی نیست؛ بلکه یادآور بهای سنگینی است که جمهوری اسلامی ایران برای استقرار عدالت پرداخته است. دشمن در مقاطع مختلف، دستگاه عدالت را هدف قرار داده، اما هر بار خون شهدا به سرمایهای برای استحکام بیشتر این مسیر تبدیل شده است.
پنج سال اخیر را میتوان نماد اقتدار دستگاه قضایی در عرصه تحول، کارآمدسازی و خدمترسانی به مردم دانست؛ دورهای که اجرای سند تحول و تعالی قوه قضاییه به عنوان نقشه راه اصلاحات ساختاری، شتاب گرفت و بخش عمدهای از اهداف آن محقق شد.
تحول در این سالها تنها به اصلاح قوانین و ساختارها محدود نماند؛ بلکه با بهرهگیری از فناوریهای نوین، دسترسی مردم به عدالت نیز دگرگون شد. امروز بخش عمده ابلاغهای قضایی به صورت الکترونیکی انجام میشود، زمان ارائه بسیاری از خدمات قضایی از چند روز و حتی چند ماه به چند ساعت یا چند دقیقه کاهش یافته، هزاران دادگاه علنی به صورت برخط برگزار شده و میلیونها رأی قضایی پس از گمنامسازی در اختیار عموم قرار گرفته است؛ اقداماتی که علاوه بر افزایش سرعت رسیدگی، شفافیت و نظارت عمومی را نیز تقویت کرده است.
در حوزه مبارزه با فساد نیز رویکرد دستگاه قضایی از برخورد صرف با مفسدان فراتر رفته و بر اصلاح بسترهای فسادزا، شناسایی گلوگاههای فساد و بازگرداندن حقوق مردم و بیتالمال متمرکز شده است. رسیدگی به هزاران پرونده مهم اقتصادی، بازگرداندن صدها هزار میلیارد تومان از اموال عمومی و مطالبات بانکی و شناسایی صدها گلوگاه فساد در دستگاههای اجرایی، بخشی از کارنامه این دوره در مقابله با فساد به شمار میرود.
در کنار این اقدامات، حمایت از تولید و سرمایهگذاری، توسعه دادگاههای صلح، احیای دادگاههای خانواده، گسترش دادرسی الکترونیکی، راهاندازی سامانههای هوشمند، کاهش اطاله دادرسی، اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و تسهیل دسترسی مردم به خدمات قضایی، از مهمترین محورهای تحول در دستگاه عدالت طی سالهای اخیر بوده است.
رویکرد مردمی دستگاه قضایی نیز در این دوره با برگزاری سفرهای استانی، ملاقاتهای مستقیم مسئولان قضایی با مردم، رسیدگی میدانی به مطالبات عمومی و پیگیری حقوق عامه بیش از گذشته تقویت شد؛ رویکردی که هدف آن افزایش اعتماد عمومی و تسهیل دسترسی مردم به عدالت بوده است.
یکی از جلوههای تداوم راه شهید بهشتی و شهدای دستگاه قضا، عملکرد قضات و کارکنان دستگاه قضایی در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان بود. در حالی که بسیاری از نقاط کشور هدف حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار داشت و خطرات ناشی از تجاوز دشمن ادامه داشت، روند ارائه خدمات قضایی در سراسر کشور متوقف نشد. کارکنان دستگاه قضایی حتی در شرایط بمباران و تهدیدهای امنیتی، سنگر خدمت را ترک نکردند و با حفظ جریان رسیدگی به پروندهها، ارائه خدمات به مردم و پشتیبانی از امنیت و نظم عمومی، نشان دادند که دستگاه عدالت در هیچ شرایطی از انجام وظایف خود عقبنشینی نخواهد کرد.
عملکرد دستگاه قضایی در جریان تجاوز دشمن آمریکایی-صهیونی به کشور نشان داد که خدمترسانی به مردم و صیانت از امنیت و حقوق عمومی حتی در سختترین شرایط متوقف نمیشود. در این ایام، علاوه بر استمرار ارائه خدمات قضایی، رسیدگی به پرونده عوامل وابسته به دشمن، برخورد با اخلالگران امنیتی، محتکران و برهمزنندگان نظم اقتصادی با سرعت و قاطعیت دنبال شد تا امنیت روانی و اقتصادی جامعه حفظ شود.
تجربه بیش از چهار دهه گذشته نشان داده است که ترور، تحریم و جنگ، هرگز ملت ایران را از مسیر خود بازنداشته است. از فاجعه هفتم تیر و شهادت آیتالله بهشتی و یارانش تا ترور شخصیتهای برجسته قضایی در سالهای بعد و اقدامات خصمانه دشمنان که به شهادت جمعی از مسئولان ارشد کشور، فرماندهان، دانشمندان و مردم بیگناه انجامید، دشمن همواره با این تصور وارد میدان شده که میتواند اراده ملت ایران را در هم بشکند؛ اما نتیجه، چیزی جز افزایش انسجام ملی، تقویت روحیه مقاومت و استمرار راه شهدا نبوده است.
امروز نیز قوه قضاییه خود را ادامهدهنده همان راهی میداند که شهید بهشتی و دیگر شهدای عدالت با خون خود ترسیم کردند؛ راهی که تحقق عدالت، صیانت از حقوق مردم، مبارزه با فساد، حمایت از امنیت و استقرار قانون را مأموریت اصلی خود میداند.
هفته قوه قضاییه، فرصتی برای تجدید عهد با این آرمانهاست؛ آرمانهایی که از هفتم تیر آغاز شد و امروز در قالب تحول، هوشمندسازی، مردمیسازی و تلاش مستمر برای اجرای عدالت در سراسر کشور استمرار یافته است.
انتهای پیام/