سیصدوهفتادمین شماره روزنامه اینترنتی «صدای ایران» رسانۀ KHAMENEI.IR با عنوان «تنگه به عقب برنمیگردد» منتشر شد.
نسخه PDF را از اینجا دریافت کنید.
چرا ایران نمیتواند و نباید از مدیریت و اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز عقبنشینی کند؟
سرمقاله:
جنگ چهلروزه، صرفنظر از نتایج نظامی و سیاسی آن، یک واقعیت مهم را برای همه بازیگران منطقهای و فرامنطقهای آشکار کرد؛ تنگه هرمز تنها یک گذرگاه دریایی نیست، بلکه یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت ملی و بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران است. امروز دیگر هیچ تحلیلگری نمیتواند نقش این آبراه را صرفاً در انتقال انرژی خلاصه کند. تنگه هرمز اکنون به یکی از تعیینکنندهترین مؤلفههای معادلات امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه با اثرات گسترده بینالمللی تبدیل شده است.
به همین دلیل، ایران تحت هیچ شرایطی نباید از مدیریت مؤثر این آبراه راهبردی عقبنشینی کند. هرگونه عقبنشینی از این حق، به معنای واگذاری یکی از مهمترین اهرمهای قدرت ملی است.
اطلاعیه اخیر نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درباره اعلام یک مسیر جدید برای عبور کشتیها، بدون اطلاع و هماهنگی جمهوری اسلامی ایران، دقیقاً در همین چارچوب قابل تحلیل است. سپاه پاسداران با صراحت اعلام کرده که تنها مسیرهای رسمی اعلامشده از سوی جمهوری اسلامی ایران معتبر است و هرگونه تردد خارج از این مسیرها، خطرناک، غیرقابل قبول و مستوجب برخورد خواهد بود.
این موضع، تأکید بر یک اصل بنیادین حقوقی و حاکمیتی است. واقعیت آن است که شرایط تنگه هرمز دیگر به قبل از جنگ چهلروزه بازنخواهد گشت. موازنه قدرت تغییر کرده و نگاه جمهوری اسلامی ایران نیز نسبت به امنیت این آبراه وارد مرحلهای تازه شده است. از این پس، امنیت انرژی جهان و امنیت ملی ایران بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر گره خوردهاند و مدیریت این گذرگاه باید متناسب با این واقعیت جدید بازتعریف شود.
از منظر حقوق بینالملل نیز ایران مسئولیتهای سنگینی در حوزه تأمین امنیت، هدایت دریانوردی، امداد و نجات، مقابله با آلودگیهای دریایی و کنترل مخاطرات در این منطقه بر عهده دارد. انجام این وظایف مستلزم صرف هزینههای فراوان است. در بسیاری از آبراهها و گذرگاههای مهم جهان نیز هزینه خدمات ناوبری، ایمنی و مدیریت از کشتیهای عبوری دریافت میشود؛ بنابراین، طرح دریافت هزینه خدمات مرتبط با مدیریت و ایمنی تنگه هرمز، موضوعی قابل طرح از منظر حقوقی و اقتصادی است.
در همین چارچوب، شبکه بلومبرگ نیز گزارش داده است که عمان به برخی کشورهای اروپایی اعلام کرده کشتیهای عبوری از تنگه هرمز باید بابت خدماتی مانند کمکهای دریانوردی و کنترل آلودگی هزینه پرداخت کنند.
از سوی دیگر، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، بر این نکته تأکید کردند که حتماً مدیریت تنگه هرمز را به مرحله جدیدی وارد خواهیم نمود. این عبارت نشان میدهد که در نگاه جمهوری اسلامی ایران، موضوع تنگه هرمز بخشی از راهبرد کلان جمهوری اسلامی برای حفظ اقتدار، امنیت و منافع ملی محسوب میشود.
تجربه جنگ اخیر نیز ثابت کرد که هرگاه امنیت ایران هدف قرار گیرد، امنیت مسیرهای حیاتی منطقه نیز از تحولات ایران تأثیر خواهد پذیرفت. بنابراین، مدیریت فعال، هوشمند و مقتدرانه تنگه هرمز، ضرورتی راهبردی برای حفظ منافع ملی و تثبیت بازدارندگی کشور است.
اکنون زمان آن رسیده است که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر حقوق حاکمیتی خود، ساختار مدیریت تنگه هرمز را متناسب با واقعیتهای جدید منطقه بازتعریف کند؛ از اعمال کامل مقررات ناوبری و هماهنگی شناورها گرفته تا ایجاد سازوکارهای شفاف برای ارائه خدمات دریایی و دریافت هزینههای مرتبط با این خدمات.
تنگه هرمز سرمایه ژئوپلیتیکی ایران است؛ سرمایهای که نه قابل واگذاری است، نه قابل معامله و نه قابل چشمپوشی. آینده امنیت منطقه، امنیت انرژی جهان و جایگاه ژئوپلیتیکی ایران، بیش از هر زمان دیگری با نحوه مدیریت این آبراه گره خورده است. اگر ایران میخواهد دستاوردهای راهبردی جنگ اخیر را تثبیت کند، باید مدیریت تنگه هرمز را به یکی از مهمترین پایههای قدرت ملی خود تبدیل کند؛ زیرا ایران از این اهرم راهبردی دست نخواهد کشید.
انتهای پیام/