صلح و سازش به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای کاهش اختلافات و تحکیم روابط اجتماعی، همواره جایگاه ویژهای در نظام قضایی کشور داشته است. در این میان، شوراهای حل اختلاف با بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، ریشسفیدان، معتمدان محلی و ایجاد بستر گفتوگو میان طرفین دعوا، نقش مهمی در گسترش فرهنگ سازش و پیشگیری از ورود پروندهها به فرآیندهای طولانی قضایی ایفا میکنند.
کلمه صلح که جزو یکی از فلسفههای وجودی شوراهای حل اختلاف محل توجه است، به تکرار در سورههای مختلف قران کریم مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین پیامبر اکرم(ص) نیز مسلمانان را به انجام صلح و سازش و رفع خصومتها دعوت کرده است. سازش و حل دعاوی و اختلافات به روش مسالمت آمیز، با اسامی مختلفی در ایران و سایر کشورها مورد استفاده قرار گرفته و میگیرد.
در سالهای اخیر و پس از راه اندازی شوراهای حل اختلاف از سوی دستگاه قضا، صلح و سازش رنگ و بوی تازهتری به خود گرفته و با روشهای نوین و متفاوتی در شوراهای حل اختلاف مورد استفاده قرار میگیرد تا از بار ورود پروندههای قضایی به محاکم بکاهد.
از همینرو و با توجه به اهمیتی که استفاده از ظرفیتهای مختلف مردمی برای ایجاد صلح و سازش در دعاوی دارد، حجتالاسلام والمسلمین محسنی اژهای، در جریان سفر به استان قم، طی سخنانی در دیدار با قضات و کارکنان قضایی دادگستری این استان با اشاره به اهمیت بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، بیان داشت: مقامات قضایی اهتمام ویژهای به مبحث گسترش بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی در مصالحه و اصلاح ذاتالبین داشته باشند و این امر را منحصر به سازوکارهای اداری و شبهاداری شوراهای حل اختلاف نکنند. خیلی از اوقات کاری که از من و شما ساخته نیست از یک کاسب معمولی در یک صنف ساخته است.
قاضیالقضات افزود: من چندی پیش نیز اشاره داشتم که حتی میتوان [در چارچوب قوانین و ضوابط]از سازوکارهای مبتنی بر صلح و سازش در پروندههای امنیتی، اقتصادی و مسائلی که بین دولت و مردم مطرح است استفاده کرد. گاهی یک جوان، تحتتأثیر قرار میگیرد و یک شعاری را سر میدهد و عنادی هم ندارد؛ خُب، چنانچه ما او را به زندان بیفکنیم، عواقب و تبعاتی بوجود میآید، از جمله آنکه احتمالاً آن جوان در شغل و ازدواج خود با مشکل مواجه میشود؛ از سویی دیگر، دشمنان و معاندین نیز سوءاستفاده میکنند؛ در چنین مواردی میتوان از ظرفیت روحانیون، نخبگان و صاحبان کلام و نفس، بهره گرفت و بدینواسطه کاری کرد آن جوان به حقیقت پی ببرد و از اعماق وجود، اظهار ندامت کند.
حال در همه استانها و از جمله در استان زنجان نیز شوراهای حل اختلاف با رویکردی مبتنی بر مصالحه و جلب رضایت طرفین، توانستهاند در بسیاری از پروندهها زمینه رفع اختلافات و بازگشت آرامش به خانوادهها و جامعه را فراهم کنند. تلاش اعضا و کارکنان شوراها در کنار مشارکت نهادهای مردمی و اجتماعی، موجب شده است تا فرهنگ گفتوگو، گذشت و سازش بیش از پیش در میان شهروندان نهادینه شود.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان زنجان گفت: به طور میانگین ۳۶ درصد پروندههای وارده به شورای حل اختلاف استان به صلح و سازش منجر میشود.
محمدرضا احمدی در گفتوگو با میزان، با بیان اینکه اقدامات مختلف و متعددی برای ارتقای میزان صلح و سازش در شوراهای حل اختلاف استان در دست انجام بوده است، اظهار کرد: برنامه ریزی برای تشکیل تالارهای گفتوگو از جمله این اقدامات است تا دوطرف دعوی در این تالارها در خصوص مشکلات خود گفتوگو کنند و نقش دادگستری نیز در این خصوص تسهیلگری باشد.
وی با تاکید بر نقش رسانهها در ترویج و تبلیغ جایگزینهای اقدامات قضایی، اظهار داشت: در بخش رسیدگیهای جایگزین قضایی به استفاده صحیح از نهاد داوری در قراردادها به خصوص از سوی داوران دارای پروانه از دادگستری تاکید میشود.
احمدی با بیان اینکه یک اختلاف خانوادگی به طور میانگین موجب تشکیل و ورود چندین پرونده به دادگستری استان میشود، یادآور شد: از این رو اهمیت پیشگیری از وقوع مشکل بیشتر نمود مییابد چراکه این اختلافات به ظاهر کوچک که در همان ابتدا قابل پیشگیری بود، حجم انبوهی از پروندهها را به دادگستری تحمیل میکند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان زنجان تصریح کرد: در حوزه پیشگیری از وقوع جرم برنامههای مدونی در دادگستری استان در دست اجراست و یکی از این برنامهها که همواره دستور کار جلسات شورای پیشگیری استان محسوب میشود در خصوص جلوگیری از وقوع سرقت هاست.

احمدی با بیان اینکه فعالیتهای مفصلی در زمینه همکاری با رسانهها جهت ارتقای آگاهیهای عمومی در جامعه انجام میشود، خاطرنشان کرد: ارتقای سطح اطلاعات مردم در مسائل حقوقی مانع ارتکاب جرم خواهد شد.
وی ادامه داد: ارایه مشاورههای حقوقی برای جامعه هدف به خصوص افراد کم سن و کم تجربه که بیش از دیگر اقشار در معرض آسیبهای اجتماعی هستند، نیز در دستور کار دادگستری استان است.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان زنجان گفت: حدود ۳۰۰ نفر در قالب هیاتهای صلح و صلح یاران از اقشار مختلف مردم در سطح جامعه آموزش دیده و برای آنان ابلاغ هم صادر شده است که در این خصوص آمایش جغرافیای خوبی نیز صورت گرفته است تا بتوانند با صلح و سازش به موقع مانع ورود پرونده به دادگستری شوند.
وی ارتباط مستمر با اقشار مختلف مردم از روحانیون تا روانشناسان و دیگر لایههای اجتماعی را از برنامههای دیگر بخش اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان بیان کرد.
انتهای پیام/