آمریکا از فوریه ۲۰۲۵، سیاست خود را برای فرستادن افرادی که میخواهد از خاک خود اخراج کند به کشورهایی که اهل آنها نیستند و هیچ ارتباطی با آنها ندارند، بهطور قابل توجهی گسترش داده است؛ اگرچه این رویه چیز جدیدی نیست، اما دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا این کار را به روشهایی انجام داده است که بهطور فزایندهای تبعیضآمیز و ناقض حقوق اساسی هستند.
دولت دوم ترامپ تاکنون با بیش از ۳۰ کشور برای اخراج اتباع کشورهای ثالث توافقنامههای جدیدی منعقد کرده است؛ موسسه سیاست مهاجرت تخمین میزند که حدود ۱۵ هزار نفر فقط بین ژانویه و دسامبر ۲۰۲۵ به کشورهای ثالث منتقل شدهاند؛ ۱۳ هزار نفر از این افراد به مکزیک منتقل شدهاند و بسیاری از آنها در کشور مقصد به شکل خودسرانه بازداشت شدهاند.
این سیاست غیرقانونی است، زیرا تضمینهای دادرسی را که افراد قبل از اخراج حق دارند، نقض میکند؛ علاوه بر این، در بسیاری از موارد، هزاران نفر را در معرض خطر نقض حقوق بشر در کشوری که به آن فرستاده میشوند، قرار میدهد.
اخراج به کشور ثالث چیست و چگونه کار میکند؟
افرادی را که آمریکا میخواهد از قلمرو خود خارج کند، به کشورهایی غیر از کشور خودشان میفرستد، حتی اگر این افراد قبلا هرگز به آنجا نرفته باشند، هیچ ارتباطی در آن کشور نداشته باشند و به زبان آن کشور صحبت نکنند؛ برخی از افراد اخراجشده بهطور خودسرانه در کشور مقصد بازداشت میشوند و بسیاری برای دسترسی به حمایت حقوقی مستقل تلاش میکنند؛ همه آنها خود را در موقعیتی بسیار متزلزل و استرسزا، دور از شبکههای حمایتی معمول خود میبینند.
آمریکا تاکنون با چه کشورهایی توافقنامه امضا کرده است؟
دستکم ۳۰ کشور با آمریکا توافقنامههایی در این رابطه منعقد کردهاند؛ این کشورها شامل ۱۲ کشور آفریقایی هستند که اتباع کشورهای ثالث را از آمریکا دریافت کرده یا موافقت کردهاند که دریافت کنند: کابو ورد، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC)، گینه استوایی، اسواتینی، غنا، لیبریا، رواندا، سیرالئون، سودان جنوبی و اوگاندا.
آمریکا در قاره آمریکا، توافقنامههای مشابهی با دستکم ۱۵ کشور دارد: آنتیگوا و باربودا، بلیز، کاستاریکا، دومینیکا، جمهوری دومینیکن، اکوادور، السالوادور، گواتمالا، گویان، هندوراس، مکزیک، پاناما، پاراگوئه، سنت کیتس و نویس و سنت لوسیا.
آمریکا همچنین توافقنامه مشابهی را با کشورهای مناطق دیگر، ازجمله کوزوو، لهستان و ازبکستان منعقد کرده است.
آیا همه توافقنامهها یکسان هستند؟
این یک توافقنامه پیچیده است؛ در حالی که برخی از توافقنامههایی که آمریکا امضا کرده است، منتشر شدهاند، بسیاری از آنها همچنان مخفی ماندهاند.
برخی از توافقنامهها شامل کشورهایی است که موافقت میکنند افرادی را که آمریکا میخواهد از خاک خود خارج کنند، تا زمانی که به کشورشان بازگردانده شوند، بپذیرند؛ بیشتر این توافقنامهها منجر به بازداشت خودسرانه میشوند.
برخی دیگر شامل کشورهایی است که موافقت میکنند افرادی را که به دنبال پناهندگی در آمریکا هستند، بپذیرند و به آنها اجازه دهند در آنجا به دنبال حمایت بینالمللی باشند (توافقنامههای همکاری کشور سوم امن/پناهندگی)؛ این توافقنامهها اغلب منجر به بازگشت افرادی میشود که در آمریکا از بازگشت به وطن خود محافظت دریافت کردهاند و به نظر میرسد برخی از توافقنامهها یا آنچه اتفاق افتاده است، هر ۲ عنصر را با هم ترکیب میکنند.
آیا کشورهای ثالث برای این کار پولی دریافت میکنند؟
برخی از توافقنامهها به صراحت به پرداختهای مالی اشاره میکنند؛ بهعنوان مثال، دولت اسواتینی موافقت کرد که در ازای دریافت ۵.۱ میلیون دلار «برای ایجاد ظرفیت مدیریت مرزی و مهاجرتی خود»، حداکثر ۱۶۰ تبعه کشور ثالث را که از آمریکا اخراج شدهاند، بپذیرد.
دولت رواندا موافقت کرد که در ازای دریافت ۷.۵ میلیون دلار، حداکثر ۲۵۰ تبعه کشور ثالث را که از آمریکا اخراج شدهاند، بپذیرد؛ طبق گزارشهای رسانهها، توافقنامه بین آمریکا و گینه استوایی شامل پرداخت ۷.۵ میلیون دلار به دولت گینه استوایی است.
دیگر توافقنامهها به صراحت به پرداختهای مالی اشاره نمیکنند، اما بخشی از مذاکرات سیاسی گستردهتری هستند که با قدرت نامتقارن مشخص میشوند؛ گزارشهای رسانهها برخی از زمینههای سیاسی توافقنامه بین آمریکا و کامرون را فاش کردهاند.
آیا کشورها برای امضای توافقنامهها تحت فشار قرار میگیرند؟
آنچه مشخص است، این است که این توافقنامهها، نوعی مشارکت نامتقارن در چارچوب فشارهای فزاینده ناشی از تعلیق ناگهانی، آشفته و گسترده کمکهای خارجی آمریکا و اعمال تعرفههای تجاری و محدودیتهای ویزا توسط دولت آمریکا هستند.
بهعنوان مثال، پس از امضای توافقنامههای مربوط به اخراج اتباع کشورهای ثالث، لیبریا، رواندا و اوگاندا موفق شدند سرمایهگذاریهای آمریکا را در بخش بهداشت خود تحت استراتژی بهداشت جهانی «آمریکا اول» دولت این کشور تضمین کنند؛ آمریکا و جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) نیز توافقنامه همکاری بهداشتی مشابهی امضا کردند.
دولت سودان جنوبی بهعنوان بخشی از مذاکرات خود با آمریکا، چندین موضوع ازجمله لغو تحریمهای فردی اعمالشده علیه مقامهای دولتی سودان جنوبی، محدودیتهای ویزا که بر اتباع سودان جنوبی و سرمایهگذاریهای آمریکا در این کشور تاثیر میگذارد، مطرح کرد.
- بیشتر بخوانید:
- چگونگی تبدیل طرح اخراج دستهجمعی ترامپ به یک تجارت پرسود
- واکاوی اقدام آمریکا در اخراج پناهجویان به کشورهای ثالث
آیا اقدام آمریکا در اخراج افراد به کشور ثالث قانون است؟
قوانین بینالمللی محدودیتهای سختگیرانهای را بر توانایی کشورها برای انتقال افراد به کشورهای دیگر اعمال میکند؛ این محدودیتها تضمین میکنند که افراد به خطر فرستاده نشوند و روند قانونی رعایت شود.
دولت آمریکا با اخراج غیرقانونی افراد، با بیتوجهی بیرحمانه به خطر بازگرداندن آنها به خطر، آشکارا حق دادرسی عادلانه را نقض کرده و حاکمیت قانون را تضعیف کرده است.
در بسیاری از موارد، دولت آمریکا افرادی را که این کشور به آنها نوعی محافظت، ازجمله در برابر شکنجه، اعطا کرده بود، اخراج کرده است؛ افراد در حالی اخراج شدهاند که پروندههای آنها هنوز در دادگاه در حال رسیدگی است.
علاوه بر این، تغییرات در رویه مورد نیاز طبق قانون آمریکا قبل از اعزام کسی به کشور ثالث، به چالش کشیدن معنادار اخراج آنها را برای افراد بسیار دشوار کرده است.
افراد حق دارند به کشوری که در آن در معرض خطر واقعی نقض حقوق بش قرار دارند، منتقل نشوند، آنچه اصل عدم بازگرداندن اجباری نامیده میشود؛ آنها همچنین حق دارند به کشوری که در آن از بازگرداندن اجباری محافظت نمیشوند، یعنی کشورهایی که ممکن است از آنها به سمت خطر منتقل شوند، منتقل نشوند.
کشورها موظفند به افراد غیر تبعه فرصت معناداری برای اعتراض به این انتقال بدهند، به این دلیل که آنها را در معرض خطر نقض جدی حقوق بشر قرار میدهد.
علاوه بر موارد خاص نقض حقوق بشر در مورد انتقال آنها، دولت آمریکا با افراد آسیبدیده با سنگدلی و تحقیر رفتار کرده است؛ به برخی از افراد تا زمانی که سوار هواپیما نشدهاند، گفته نشده است که دولت آمریکا آنها را به کجا میبرد؛ برخی دیگر تهدید به انتقال به ۲ کشور مختلف در ۲ طرف مخالف جهان شدهاند؛ افرادی که در این پروازهای انتقالی هستند، در غل و زنجیر هستند و برخی حتی در شرایط ظالمانهای مانند کانتینرهای حملونقل بازداشت شدهاند.
رنج روانی ناشی از اقدامهای دولت آمریکا به معنای رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز است و در موارد خاص ممکن است به معنای شکنجه باشد.
چگونه اخراج به کشورهای ثالث با اجرای قوانین مهاجرت در آمریکا مرتبط است؟
ماشین بازداشت و اخراج گسترده دولت آمریکا منجر به نقض جدی حقوق بشر شده است؛ تقریبا به تمام سازمانهای اجرای قانون فدرال، ماموریت داده شده است تا در اجرای قوانین مهاجرت مشارکت کنند؛ ماموران نقابدار، مهاجران، پناهجویان، پناهندگان و شهروندان آمریکایی را دستگیر کردهاند؛ خودروهای زرهی در خیابانها گشتزنی میکنند؛ ماموران، مناطق نزدیک مدرسهها، مراکز مذهبی، بیمارستانها و دیگر مناطق ممنوعه قبلی برای اجرای قوانین مهاجرت را هدف قرار دادهاند.
سیستم بازداشت گسترده مهاجران گسترش یافته است؛ این سیستم هزاران نفر، ازجمله خانوادههایی با فرزندان خردسال، را در مراکز پرجمعیت و غیرانسانی، گاهی در پایگاههای نظامی و بازداشتگاههای جدید دولتی مانند آلکاتراز تمساحی در ایالت فلوریدا، نگهداری میکند.
چه چیزی پشت اخراج به کشورهای ثالث نهفته است؟
این نهتنها یک مسئله اجرای مهاجرت است، بلکه یک مسئله حاکمیت قانون و یک مسئله عدالت نژادی است، زیرا مهاجران و پناهندگان اغلب در آمریکا مورد تبعیض نژادی قرار میگیرند.
دولت آمریکا نهتنها مهاجران را در جوامع خود وحشتزده میکند و آنها را مجبور به زندگی در ترس میکند، بلکه هر کسی را که گمان میرود مهاجر یا پناهنده باشد نیز وحشتزده میکند؛ بازداشتهای گسترده و اخراجهای غیرقانونی، خانوادهها را از هم میپاشد، جوامع را دچار آسیبهای روحی میکند و میلیاردها دلار از پول مالیاتدهندگان را هدر میدهد؛ گسترش آنها بخشی از یک کارزار گستردهتر و حسابشده برای غیرانسانی جلوه دادن جوامع مهاجر است.
سیاست مهاجرت دولت آمریکا ریشه در نژادپرستی دارد، براساس روایتهای جرمانگاری دروغین بنا شده و از طریق ترس حفظ میشود.
انتهای پیام/