با شروع جام جهانی فیفا ۲۰۲۶ در آمریکای شمالی، این مسابقات در حال حاضر انتظارات از یک پذیرش خصمانه و انحصاری توسط کشور میزبان اصلی خود را برآورده میکند؛ با ورود دهها تیم ملی از سراسر جهان به آمریکا برای مسابقات، گزارشهایی از آزار و اذیت بازیکنان در فرودگاههای آمریکا و رد ویزا برای اعضای فدراسیون، خبرنگاران خارجی و هواداران منتشر شده است.
این رفتار تنها چند هفته پس از آن صورت میگیرد که بیش از ۱۲۰ گروه حقوق بشری، ازجمله اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا و عفو بینالملل، هشدار سفر بیسابقهای را برای بازدیدکنندگان از بازیهای تابستانی امسال صادر کردند و به خشونت با اسلحه، اجرای خشونتآمیز قوانین مهاجرت، نظارت تهاجمی و آنچه آن را «وضعیت رو به وخامت حقوق بشر» توصیف کردند، اشاره کردند.
اگر تیراندازی دستهجمعی در نزدیکی کمپ اصلی انگلیس در میسوری به اندازه کافی یک تجربه فرهنگی آمریکایی نبود، رفتار مقامهای مهاجرت با بازدیدکنندگان جام جهانی شاید بیان واضحتری از شوونیسمی (میهنپرستی افراطی) بود که آمریکا مدتهاست نسبت به دیگر نقاط جهان نشان داده است.
ایمن حسین، مهاجم عراقی، پس از ورود به همراه تیم ملی، به مدت ۷ ساعت در فرودگاه اوهر شیکاگو مورد بازجویی قرار گرفت، در حالی که یک عکاس تیم بهطور کلی از ورود منع شد.
مقامهای آمریکایی بدون هیچ توضیحی ویزای بازیکنان تیمهای ملی سوئیس و مراکش را لغو یا رد کردهاند.
در همین حال، یک داور سومالیایی شنبه گذشته با وجود داشتن ویزای معتبر و سفر برای قضاوت در مسابقات جام جهانی، توسط مقامهای مهاجرت در فرودگاه بینالمللی میامی از ورود منع شد.
جام جهانی به جای اینکه تصویر آمریکا را بهبود دهد، در واقع بهعنوان امتداد جنگ آن علیه جهان عمل میکند.
انجمن بینالمللی مطبوعات ورزشی به عدم صدور ویزای ورود برای خبرنگاران ایرانی و آفریقایی که به دنبال پوشش بازیها برای رسانههای محلی هستند، اعتراض کرده است.
هواداران کشورهای در فهرست سیاه ادعایی آمریکا، با ممنوعیت کامل حضور در مسابقات تیمهای خود در آمریکا روبهرو هستند، در حالی که هواداران اسکاتلند، مراکش و جاهای دیگر قبلا گزارش دادهاند که در گذرگاههای مرزی آمریکا بازگردانده شدهاند.
جام جهانی با گذشت زمان، به نمادی از ارتباط جهانی، حس اجتماع و اشتیاق جمعی برای این بازی تبدیل شده است.
با وجود این، در زمانی که آمریکا یک رژیم مهاجرتی انحصاری را که ریشه در تبعیض نژادی در داخل کشور دارد و خشونت و ویرانیهای بیشماری را در جنگهای خارج از کشور ایجاد کرده است، به ندرت مورد تردید قرار گرفته است که آیا این کشور میتواند میزبان مشهورترین رویداد ورزشی جهان باشد یا خیر.
شستوشوی ورزشی
مفهوم شستوشوی ورزشی Sportsmaxxing برای توصیف استفاده ابزاری از رویدادهای بزرگ ورزشی توسط دولتها برای تقویت اعتبار جهانی که بهشدت نیاز به ترمیم دارد، معمولا در پرتو نقض آشکار حقوق بشر یا دیگر سیاستهای نامطلوب، توسعه داده شده است.
اگرچه منتقدان غربی این اصطلاح را تقریبا بهصورت انحصاری برای کشورهای عربی به کار بردهاند، اما این یک رویه جهانی است که در بهاصطلاح دموکراسیهای غربی به خوبی رعایت میشود و قدمتی به اندازه خود مسابقات ورزشی دارد.
میتوان گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با میزبانی مسابقات تابستانی امسال، امیدوار است برداشتها از آمریکا بهعنوان یک بازیگر سرکش را به چالش بکشد و از طریق جشن جهانی فوتبال، حسن نیت ایجاد کند.
این کمتر یک شستوشوی ورزشی است و چیزی است که میتوان آن را بهطور دقیقتر «ورزشمحوری» نامید، یعنی بهرهبرداری از گرامیترین رویداد فرهنگی جهان برای به رخ کشیدن سلطه آمریکایی و پیشبرد سیاستهای مسموم.
فیفا به نوبه خود، تمام تلاش خود را برای پروژه ورزشی ترامپ به کار گرفته است؛ وقتی ترامپ از عدم دریافت جایزه صلح نوبل سال گذشته آزرده خاطر شد، نهاد حاکم بر فوتبال جهان مداخله کرد و وی را بهعنوان اولین دریافتکننده جایزه عجولانه و ساختگی «جایزه صلح فیفا» که در مراسم قرعه کشی جام جهانی در دسامبر گذشته اهدا شد، منصوب کرد.
فیفا همچنین ایوانکا، دختر ترامپ را به عضویت هیئت مدیره یک طرح آموزشی ۱۰۰ میلیون دلاری که بخشی از آن از فروش بلیط جام جهانی تأمین میشود، منصوب کرد.
اینکه آمریکا میزبان جام جهانی باشد، در حالی که به دستگیری و زندانی کردن گسترده مهاجران ادامه میدهد، علیه ایران جنگ میکند، با رژیم صهیونیستی در نسلکشی فلسطین و پاکسازی قومی مداوم در لبنان شریک است و در اقیانوسهای مختلف، مرگ را بر قایقها میباراند، نشان میدهد که رویداد ویژه فیفا تا چه حد از آرمانهای زمان تاسیس خود فاصله گرفته است.
- بیشتر بخوانید:
- میزبانی نهادهای بینالمللی و رویدادهای جهانی از منظر حقوق بینالملل: امتیازات و مصونیتها و تعهدات دولت میزبان
- یک جام جهانی فوتبال؛ یک دنیا نگرانی حقوق بشری
آخرین گزارش استراتژیک فیفا با عنوان «فوتبال جهان را متحد میکند» منتشر شده است؛ با وجود این، این دوره از جام جهانی به این دلیل قابل توجه است که نخستین باری است که یک کشور میزبان درگیر جنگ تجاوزکارانه علیه یک کشور شرکتکننده میشود.
از زمان حمله به ایران در ۲۸ فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴)، آمریکا و رژیم صهیونیستی هزاران ایرانی را به شهادت رساندهاند، زیرساختهای این کشور را هدف قرار دادهاند و اقتصاد جهانی را بیثبات کردهاند.
از هر نظر، فیفا کنار ایستاده است، زیرا دولت ترامپ از موقعیت خود بهعنوان میزبان برای دشوار کردن شرایط برای فدراسیون فوتبال ایران استفاده کرده است که نقض آشکار هر اصل رقابت ورزشی بینالمللی است.
در ماه مارس، ترامپ تا آنجا پیش رفت که تهدیدهای پنهانی علیه تیم ملی ایران مطرح کرد؛ در حالی که کشورش بهطور فعال ایران را بمباران میکرد، رئیسجمهور در تروث سوشال نوشت که در حالی که تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی میآید، من واقعا فکر نمیکنم که حضور آنها در آنجا، به خاطر جان و امنیت خودشان، مناسب باشد.
تنها چند هفته قبل از شروع بازیها، تیم ملی ایران اعلام کرد که به دلیل پیچیدگیهای اخذ ویزای آمریکا، اردوی تمرینی خود را از آریزونا به مکزیک منتقل خواهد کرد؛ ایران پیش از این در دسامبر گذشته، پس از آن که آمریکا ویزا را برای کل هیئت فدراسیون خود رد کرد، قرعهکشی جام جهانی در واشنگتن را تحریم کرده بود.
اگرچه قرار است هر ۳ بازی مرحله گروهی ایران در شهرهای آمریکا برگزار شود، بازیکنان ایرانی مجبور خواهند بود برای هر مسابقه تنها چند ساعت قبل از شروع بازی، سفر بینالمللی خود را انجام دهند، مانعی غیرضروری و مخرب که دیگر تیمها مجبور به مواجهه با آن نخواهند بود.
وجدان فوتبال
همکاری فیفا با ترامپ به جام جهانی پر از جنجال ختم نمیشود، این همکاری به همدستی با سیاست آمریکا در فلسطین نیز گسترش مییابد.
وقتی پاییز گذشته در مراسمی باشکوه، بهاصطلاح هیئت صلح ترامپ اعلام شد، جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، بهطور غیرقابل توضیحی به همراه جمعی از سران کشورها حضور داشت و از طرحی حمایت میکرد که عملا نسلکشی رژیم صهیونیستی در غزه را تحت پوشش آتشبس و طرح بازسازی رسمیت میبخشید.
در حالی که فیفا با تعهد به مشارکت در بازسازی زیرساختهای فوتبال غزه، در سودجویی بیشرمانه هیئت مدیره سهیم است، این سازمان هرگز کلمهای از محکومیت در مورد بیش از ۲۶۵ مرکز ورزشی که رژیم صهیونیستی بهعنوان بخشی از تخریب گسترده همه اشکال زندگی غیرنظامیان در غزه آسیب دیده یا تخریب کرده است، بر زبان نیاورد.
ورزشگاه الیرموک که احتمالا طرح بازسازی فیفا قرار بود آن را بازسازی کند، به طرز بدنامی توسط نیروهای صهیونیستی بهعنوان اردوگاه بازداشت مورد استفاده قرار میگرفت که در آن اسیران فلسطینی گرسنگی کشیده و شکنجه میشدند.
درپی کشتار بیش از هزار ورزشکار فلسطینی توسط رژیم صهیونیستی، ازجمله هانی المصدر، بازیکن سابق مشهور که به مربی جوانان و مربی محبوب تیم المپیک فلسطین تبدیل شد، فیفا درخواستهای مکرر برای تعلیق عضویت رژیم صهیونیستی و جلوگیری از شرکت آن در مسابقات بینالمللی را نادیده گرفته است.
همین هفته گذشته، نیروهای صهیونیستی در کرانه باختری، ۲ عضو فعلی و سابق تیم ملی زنان فلسطین را ربودند و بدون هیچ اتهامی آنها را زندانی کردند.
این یک اتفاق عادی است که آنقدر عادی شده که دیگر اعتراض بینالمللی یا واکنشی از سوی نهاد حاکم بر ورزش را برنمیانگیزد؛ با وجود مانعتراشی فیفا، فوتبال در مرکز مبارزه جهانی برای عدالت در فلسطین ظهور کرده است.
در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، در خیابانها و ورزشگاههای دوحه، هواداران فوتبال از سراسر جهان از این فرصت برای روشن کردن اشغالگری و سیاستهای پاکسازی قومی رژیم صهیونیستی استفاده کردند.
مسئله فلسطین آنقدر مطرح بود که نیویورکتایمز آن را «تیم غیررسمی جام جهانی» نامید.
قلب تپنده
درپی نسلکشی رژیم صهیونیستی که از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، چنین نمایشهایی فقط فوریت بیشتری پیدا کردهاند.
دیدن دهها هزار هوادار که صدای خود را همراه با پرچمهای فلسطین، تیفوها و تابلوهای اعتراضی خود بلند میکنند، به یک امر ثابت در زمینهای فوتبال در گلاسکو، پاریس، بیلبائو، الجزایر، قاهره، استانبول و فراتر از آن تبدیل شده است.
همانطور که جام جهانی در سطح جهانی و بهصورت زنده دنبال میشود، نسلکشی نیز با تماشای زنده آن از طریق صفحه نمایشهای جهانی و امتناع از پذیرش خشونت وصفناپذیر آن عادیسازی، مشخص میشود.
این موضوع دیدگاه یک نسل کامل را نسبت به جهان شکل داده و پیوندهای بین منطق حذفگرایانه آن و ساختارهایی را که گرامیترین سنگ بناهای فرهنگی، ازجمله جام جهانی را حفظ میکنند، آشکار کرده است.
در حالی که میلیونها هوادار صدای جمعی خود را به آزمون اخلاقی زمان ما میدهند، بزرگان این بازی نیز از سکوت خودداری کردهاند.
از پپ گواردیولا، سرمربی سابق منچستر سیتی و لامین یامال، ستاره باشگاه فوتبال بارسلونا، گرفته تا تیم ملی مراکش که به نیمهنهایی جام جهانی راه یافت، فلسطین به قلب تپنده فوتبال و وجدان آن در یک بازی بهطور فزایندهای پوچ و کالاییشده تبدیل شده است.
جای تعجب نیست که هر زمان که مسئله فلسطین مطرح شده، یکی از سیاسیترین نهادهای ورزشی جهان پشت ادعاهای بیطرفی سیاسی پنهان شده است.
فیفا از آن زمان شریک مشتاقی برای اقدام خاموشکننده خود در دولت ترامپ پیدا کرده است که دسامبر گذشته اعلام کرد متقاضیان ویزا که مایل به شرکت در جام جهانی هستند، ملزم به ارائه محتوای ۵ سال از رسانههای اجتماعی خود خواهند بود.
در کنار ترس از گشتزنی ماموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا ICE در ورزشگاهها در روزهای مسابقه، سانسور، تبعیض و سوءاستفاده پلیس ممکن است تجربه هواداران جام جهانی ۲۰۲۶ را به خوبی تعریف کند.
هفتههای آینده شاهد آن خواهد بود که هواداران فوتبال در سراسر جهان خود را برای نمایش ناشی از یک رئیسجمهور آمریکایی با برنامههای مشخص برای این دوره از جام جهانی آماده میکنند، اما قدرت فوتبال این است که همیشه در برابر هر نیرویی که سعی در کنترل آن دارد، چه دولتهای سرکوبگر، چه نهادهای حاکم فاسد یا طمع شرکتها، مقاومت کرده است.
در این جام جهانی، این بازی زیبا با یکی از بزرگترین چالشها در تاریخ خود روبهرو است، اما این چالشی است که تنها با تاکید بر ارزشهای برابریخواهانه و تعهد به حقیقت که فوتبال همیشه براساس آن رشد کرده است، میتوان بر آن غلبه کرد.
انتهای پیام/