کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه بامداد دوشنبه ۲۵ خرداد در گفتوگو با شبکه خبر به بیان جزییاتی از یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایران و آمریکا پرداخت.
غریبآبادی، گفت: این فرایند مذاکرات، زمان طولانی را به خود اختصاص داده استطی هفتههای گذشته، گفتوگوها و رایزنیهای مختلفی با میانجیگری پاکستان و همچنین قطر صورت گرفته است. امروز و همچنین روز گذشته، هیئتی از قطر در تهران حضور داشت تا گفتوگوها درباره متن یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایران و آمریکا را تکمیل کند. تقریباً گفتوگوهای بسیار طولانی، شاید بیش از ۱۴ تا ۱۵ ساعت، انجام شد که در آن آخرین اصلاحات جمهوری اسلامی ایران مطرح شد و تقریباً این اصلاحات نیز مورد پذیرش قرار گرفت. در نتیجه، متن یادداشت تفاهم اسلامآباد نهایی شد. این نکته اول درباره این فرایند است.
وی بیان کرد: فعلاً متن یادداشت تفاهم نهایی شده است. امضای رسمی یادداشت تفاهم اسلامآباد در روز جمعه، بین طرفین اصلی یادداشت تفاهم، صورت خواهد گرفت که کشور سوئیس برای این موضوع مطرح است. این هم نکته دوم درباره این موضوع. نکته سوم اینکه دو اتفاق فوری از همین شب گذشته یا از همین بامداد امروز باید اتفاق بیفتد و اتفاق خواهد افتاد. نکته اول، پایان فوری و دائمی جنگ و عملیاتهای نظامی در جبهههای مختلف، از جمله در لبنان، است. همانطور که در موضعی که نخستوزیر پاکستان اعلام کردند نیز صراحتاً قید شده، پایان دائمی و فوری جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان، اعلام شده است.
این دیپلمات کشورمان در ادامه گفت: اتفاق دوم نیز که در واقع رخ داد و رئیسجمهور آمریکا هم در موضع خود اعلام کرد، رفع و خاتمه محاصره دریایی است که آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران راه انداخته بود. اما آنچه مربوط به تعهدات جمهوری اسلامی ایران و اجرای سایر مفاد یادداشت تفاهم است، طبیعتاً از روز جمعه و پس از امضای رسمی یادداشت تفاهم صورت خواهد گرفت. این هم نکته دیگری است که در واقع باید به آن توجه داشته باشیم. نکته مهم دیگر این است که این یادداشت تفاهم فقط یک تلاش دیپلماتیک نبود که منجر به این دستاورد دیپلماتیک برای جمهوری اسلامی ایران شده باشد. فقط رایزنیهای دیپلماتیک نبود، بلکه این موضوع مرهون دستاوردهای نظامی ما نیز است.
معاون حقوقی وزیر امور خارجه گفت: پیروزی ایران در این جنگ مرهون خونهای پاک شهدایی است که ما در مقابله با دشمنان نظام تقدیم کردیم، مرهون ایستادگی مردم ما و حضور شبانهروزی آنها در میدان و در خیابان در حمایت از نظام، در حمایت از نیروهای مسلح و همچنین در مقابله با دشمنان نظام جمهوری اسلامی ایران است. این دستاوردها مرهون خون پاک امام شهید ما، مرحوم، مقام معظم رهبری و تلاشهای مسئولین است که از طریق این یادداشت تفاهم، دستاوردهای نظامی جمهوری اسلامی ایران در حوزه سیاسی، دیپلماتیک و مذاکراتی در واقع تثبیت شد. بهگونهای که دشمنی که به جمهوری اسلامی ایران حمله کرده بود تا اهداف شوم خود را عملیاتی کند، در تمامی اهداف راهبردی خود متحمل شکستهای سنگینی شد.
غریبآبادی، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران پیروزیهای درخشانی را در این جنگ کسب کرد و خود دشمن مجبور به درخواست آتشبس و مذاکره شد، گفت: اکنون ما شاهد این پیشنویس تفاهم هستیم که تمامی مواضع ما و همچنین موضوعات مهمی که مد نظر بود در این یادداشت تفاهم گنجانده شده است و طبیعتاً پس از امضای رسمی، متن آن نیز منتشر خواهد شد. پیش از امضای رسمی نیز، از طریق ارتباط با مردم عزیزمان در رسانههای عمومی و رسانههای اجتماعی تلاش خواهیم کرد ابعاد مختلف این تفاهم را برای مردم تشریح کنیم و دستاوردهای حاصل از آن را توضیح دهیم.
وی تاکید کرد: این یادداشت تفاهم در عین بیاعتمادی کامل ما به دشمنانمان صورت گرفته است. ما هیچ اعتمادی به دشمن نداریم؛ اعتماد ما به قدرت نظامی، به قدرت دیپلماسی و به حمایت و انسجام مردم خودمان است. از همین رو اجرای این یادداشت تفاهم اهمیت بسیار بالایی دارد و ما برنامهریزی مشخصی برای نظارت بر اجرای تعهدات آمریکا تحت این یادداشت تفاهم داریم. همچنین در مرحله دوم، مذاکرات ظرف ۶۰ روز برای رسیدن به توافق نهایی آغاز خواهد شد. در صورت حصول توافق نهایی، موضوع مهم برای ما اجرای مفاد آن خواهد بود. در عین بیاعتمادی، اقداماتی که جمهوری اسلامی ایران و تعهدات محدودی که میپذیرد در حوزههای مرتبط، منطبق و متناسب با اجرای تعهدات طرف مقابل خواهد بود و هرجا که ما نقصان در اجرای تعهدات طرف مقابل را مشاهده کنیم، متناسب با آن اقدام لازم را انجام خواهیم داد.
معاون وزیر خارجه در پاسخ به این پرسش که ـ چند ساعت پیش شاهد صدور هشدارهای قاطع از سوی فرماندهان عالیرتبه نظامی و امنیتی کشور در واکنش به حملات رژیم صهیونیستی به ضاحیه بودیم؛ حتی برخی تحلیلها بر این بود که این تحولات میتواند بر روند مذاکرات تأثیر بگذارد. اما با گذشت تنها چند ساعت، اکنون به نقطهای رسیدهایم که گفته میشود آمریکا ناچار به پذیرش امضای تفاهم با جمهوری اسلامی ایران شده است. با توجه به این شرایط، نقش این هشدارها و مواضع قاطع مقامات جمهوری اسلامی ایران تا چه اندازه در وادار کردن طرف آمریکایی به پذیرش این تفاهمنامه مؤثر بوده است؟» گفت: نقش مؤثری در این روند ایفا شد. برخی از نکاتی که در خصوص تفاهم، برای اصلاح آنها مدنظر ما بود، با این اتفاقی که در لبنان رخ داد و همچنین فشار سنگینی که ما به رژیم صهیونیستی وارد کردیم و بیانیههایی که نیروهای مسلح ما صادر کردند، در پیشبرد روند مذاکرات تسهیل شد.
وی افزود: ضمن اینکه نیروهای مسلح ما کاملاً آماده بودند که در صورت لزوم، به این اقدام رژیم صهیونیستی پاسخ قاطع بدهند. البته دیدید که رئیسجمهور آمریکا نیز مواضعی اتخاذ کرد و در واقع نسبت به رژیم صهیونیستی انتقاد داشت و تأکید کرد که چنین حملاتی نباید اتفاق میافتاد. الحمدالله حزبالله نیز بلافاصله پاسخ قاطع و محکمی به این اقدام تروریستی رژیم صهیونیستی داد. این اقتدار نظامی و این تهدیدهایی که صورت گرفت، کمک کرد به فرایند نهاییسازی متن و پیشبرد برخی از موضوعاتی که ما برای نهایی کردن متن مدنظر داشتیم.
معاون وزیر خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به تجربههای گذشته، از جمله مذاکراتی که به جنگ منتهی شد، به نظر شما اینبار تا چه اندازه این مذاکرات با هوشیاری پیش خواهد رفت و منافع ملت ایران در آن بهطور کامل مورد صیانت قرار خواهد گرفت؟» گفت: نکته اول این است که آنچه مدنظر رئیس محترم هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران و اعضای هیئت مذاکرهکننده بوده، تأمین حداکثری منافع و همچنین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در این متن بوده است. بهزودی این متن منتشر خواهد شد، انشاءالله، و مردم شریف خواهند دید که چه میزان دستاورد سیاسی، دیپلماتیک و حقوقی نصیب جمهوری اسلامی ایران شده و در مقابل چه میزان تعهداتی از سوی جمهوری اسلامی ایران پذیرفته شده که قابل قیاس با دستاوردهای بهدستآمده نیست؛ همانطور که تعهدات طرف مقابل نیز قابل قیاس با آنچه ایران به دست آورده، نیست.
غریبآبادی با بیان اینکه این موضوع همواره چراغ راهنمای هیئت مذاکرهکننده بوده است، گفت: به همین دلیل اگر مواضع مقامات رسمی آمریکا را در چند روز گذشته رصد کرده باشید، آنان از پایان متن و نهایی شدن آن سخن میگفتند؛ متن برای آنها نهایی شده بود و اعلام میکردند که ایران نیز آن را پذیرفته است. اما واقعیت این است که ما تا زمانی که آخرین نکات و ملاحظات مدنظر خود را در متن وارد نکرده بودیم، با آن موافقت نکردیم. این نکته بسیار مهمی است. بنابراین اگرچه آنها از پایان تفاهم و نهایی شدن متن سخن میگفتند، ما همچنان بر این موضوع اصرار داشتیم که باید آخرین ملاحظات ما نیز در متن گنجانده شود. در نتیجه، در گفتوگوهای روز گذشته، شب گذشته و همچنین تا بامداد امروز که مذاکرات حتی تا یک ساعت قبل ادامه داشت، همه این مواضع در متن وارد شد. این نکته اول است.
وی افزود: نکته دوم این است که ما همواره تأکید کردهایم با دشمنانی مواجه هستیم که علیه نظام جمهوری اسلامی ایران از هیچ فرصتی برای ضربه زدن به کشور عبور نخواهند کرد. به همین دلیل، هم در عرصه دیپلماتیک این موضوع مدنظر است و هم نیروهای نظامی و رزمندگان و مجاهدان ما همواره دست بر ماشه خواهند بود. به این معنا که حتی اگر این تفاهم و حتی اگر مذاکرات ۶۰ روزه منجر به توافق نهایی میان ایران و آمریکا شود، این امر به هیچوجه به معنای رفع تهدیدها و توطئههای دشمنان نخواهد بود. ما همواره برای مقابله با هرگونه توطئه از سوی دشمنان خود آماده خواهیم بود.
معاون وزیر خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا از الان ترتیبات و چارچوبهای مذاکرات دوره مشخص شده است؟ آیا همچنان میانجیگرها، با توجه به صحبتی که آقای شریف منتشر کرده در شبکه ایکس، در این مذاکرات ۶۰ روزه نیز فعال خواهند بود؟» گفت: بله، مذاکرات با حضور میانجیگران و تسهیلکنندگان، از جمله پاکستان و قطر، ادامه خواهد داشت، ولی در نهایت مذاکرات در واقع بین ایران و آمریکا خواهد بود. ترتیبات آن مقداری در دیشب مورد بحث و بررسی قرار گرفت، اما پس از امضای رسمی تفاهم اسلامآباد، درباره این ترتیبات و تشکیل کارگروههای مذاکراتی در همان سوئیس گفتوگو خواهد شد و توافقات لازم انجام خواهد شد. مفهوم این است که ما در روز جمعه یک امضای رسمی خواهیم داشت؛ این نکته اول.
غریبآبادی، تصریح کرد: نکته دوم این است که گفتوگوهایی میان روسای دو هیئت برای تعیین ترتیبات آتی مذاکرات انجام خواهد شد. نکته سوم اینکه پس از آنکه ما راستیآزمایی کردیم که آمریکا تعهدات فوری خود را تحت یادداشت تفاهم انجام داده است، از جمله رفع و خاتمه محاصره، خاتمه وضعیت جنگ و عملیاتهای نظامی، و همچنین آزادسازی پولهای بلوکهشده ایران، این تعهدات—بهویژه تعهدات مالی—اگر اجرا شد، ما بلافاصله وارد مذاکرات خواهیم شد. یعنی ورود به مذاکرات ۶۰ روزه منوط به اجرای تعهدات آمریکا است و ما این موضوع را به دقت رصد خواهیم کرد و هر زمان این تعهدات از سوی طرف مقابل اجرا شد، بلافاصله مذاکرات در چارچوب کارگروههای فنی آغاز خواهد شد.
معاون وزیر خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات میان ایران و آمریکا در دور بعدی گفت: ما امیدوار هستیم که مذاکرات ظرف ۶۰ روز نیز جمعبندی شود، اگر اراده جدی در طرف مقابل وجود داشته باشد. از نظر ما ۶۰ روز کفایت خواهد کرد، اما اگر به هر دلیلی، بهویژه بهدلیل مسائل فنی یا پیچیدگی موضوعات، نیاز به زمان بیشتری باشد، طبیعتاً با توافق طرفین امکان تمدید وجود خواهد داشت. در مذاکرات ۶۰ روزه، تمرکز صرفاً بر موضوع هستهای خواهد بود. البته ما در این مذاکرات چندین موضوع داریم. موضوع اول، بحث خاتمه تمامی تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران است؛ تحریمهای یکجانبه، چه اولیه و چه ثانویه، و همچنین خاتمه قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام آژانس. تمامی این موارد در متن پیشنویس نیز پیشبینی شده است که آمریکا به آنها خاتمه خواهد داد.
غریبآبادی، با بیان اینکه این یک تفاوت کلیدی با تعهدات قبلی آمریکا در چارچوب موافقتنامههای همکاری هستهای یا رفع تحریمهاست؛ گفت: در این چارچوب، تمامی تحریمها رفع خواهند شد. بنابراین یک موضوع مذاکراتی، خاتمه تحریمها است. موضوع دوم، موضوعات هستهای است. موضوع سوم، تعیین سازوکار نهایی برای برنامه و پیشبینی مشترکی است که دو طرف در پیشنویس تفاهم بر آن توافق کردهاند؛ برنامهای برای بازسازی و همچنین توسعه اقتصادی که باید در این ۶۰ روز، سازوکار اجرایی آن مورد مذاکره و نهاییسازی قرار گیرد. موضوع چهارم نیز تعیین سازوکار اجرایی برای نظارت بر حسن اجرای تعهدات طرفین تحت یادداشت تفاهم و همچنین پایبندی به تعهداتی است که طبق توافق نهایی برای طرفین ایجاد خواهد شد. در مجموع، چهار موضوع اصلی در مذاکرات مدنظر است که موضوعاتی بسیار مهم و تعیینکننده هستند.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در پایان گفت: از سوی هیئت مذاکرهکننده، جناب آقای دکتر قالیباف، جناب آقای دکتر عراقچی و همچنین سایر اعضای محترم هیئت، تشکر و قدردانی ویژه خود را از مردم و ملت شریف ایران ابلاغ میکنم. اگر اکنون ما توانستیم دشمن را به پای مذاکره بیاوریم و تعهداتی را بر دشمنان تحمیل کنیم و در واقع اولین و مهمترین آن خاتمه جنگ است، باید توجه داشت که اینگونه نبوده که جمهوری اسلامی ایران به دنبال خاتمه جنگ باشد و ما از آنان درخواست یا خواهش کنیم که جنگ را خاتمه دهند؛ بلکه ما جنگ را با قدرت نظامی خود مغلوب کردیم و اکنون آنها در این سند متعهد به این موضوع شدهاند و این نکته بسیار کلیدی است.
وی افزود: تشکر ویژه داریم از مردم شریفمان و همچنین تشکر ویژه داریم از مقام معظم رهبری و همچنین مسئولان پرتلاش نظام اسلامی و نیروهای مسلح غیور ما که همواره آماده دفاع از کیان نظام اسلامی هستند. درود و سلام نیز به روح پاک شهدای جنگ رمضان و در صدر آنان، در واقع سیدالشهدا و امام شهیدمان تقدیم میکنم.
انتهای پیام/