اسماعیل بقایی، شنبه، ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ در گفتوگویی درباره آخرین وضعیت تفاهمنامه اسلامآباد و روند آن اظهار کرد: ما یک روند تقریبا ۲ ماهه را از زمان اعلام آتشبس در ۱۹ فروردین و فرایندی که با میانجیگری پاکستان آغاز شد، پشت سر گذاشتهایم.
وی با بیان اینکه این روند فرازونشیبهای زیادی داشته است، گفت: دلیل عمده آن این بوده که طرف آمریکایی الگوی مذاکراتی متعارفی نداشته است؛ مواضع ضدونقیض مقامهای آمریکایی و تغییر مکرر دیدگاههای آنها از طریق رسانهها، هم کار میانجیها را دشوار کرده و هم باعث طولانی شدن روند شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به بدعهدیهای آمریکا در قبال ایران، تصریح کرد: ما مسئولیت داریم که این روند دیپلماتیک را با بدبینی دنبال کنیم؛ چرا که تجربه یکسالونیم مذاکره با طرف آمریکایی و بدعهدیها و جنایتهای آنان در حین مذاکرات پیشین، ایجاب میکند که با احتیاط و دوراندیشی فوقالعاده زیاد هر گامی را با دقت برداریم.
وی با بیان اینکه موضوعهای بین ایران و آمریکا بسیار پیچیده است، اظهار کرد: با توجه به تجارب قبلی، در این مرحله تمرکز بر خاتمه جنگ در همه جبههها ازجمله لبنان بوده و تصمیم بر این شد که در مورد موضوع هستهای صحبتی نشود؛ این توافق نهایی بین ایران و آمریکا نیست، بلکه تفاهمی است که رئوس کلی مباحث اختلافی را مطرح کرده و مشخص میکند که جنگ خاتمه خواهد یافت.
بقایی ادامه داد: درباره موضوع هستهای نیز قرار است در یک بازه زمانی ۶۰ روزه گفتوگو شود؛ بنابراین در این مرحله راجع به جزئیات آن صحبتی مطرح نمیشود؛ تعرضات به کشتیرانی ایران و مسائل مربوط به تنگه هرمز، ازجمله موضوعهای مورد گفتوگو در این مرحله است.
وی درباره زمان احتمالی امضای این تفاهمنامه نیز گفت: درباره زمان دقیق امضا باید منتظر بمانیم؛ اگرچه فردا نخواهد بود، اما احتمال اینکه در روزهای آتی این اتفاق رقم بخورد منتفی نیست؛ با وجود این، به دلیل تزلزل طرف مقابل در هرگونه اظهارنظر درباره این روند باید محتاط باشیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه، با اشاره به برخی مواضع آمریکا درباره تحولات منطقه، اظهار کرد: اینکه آمریکا برخی موضوعها را نمیپذیرد مسئلهای برای ما ایجاد نمیکند؛ ما باید براساس منافع خود و در چارچوب حقوق بینالملل اقدام کنیم، هر جا که تشخیص دهیم منافع ملی ما اقتضا میکند و اقدام ما منطبق با حقوق بینالملل است، فارغ از خواست و تحلیل آمریکا عمل خواهیم کرد.
بقایی درباره موضوع تنگه هرمز نیز گفت: تنگه هرمز از منظر حقوق بینالملل در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان بهعنوان دو دولت ساحلی قرار دارد و اعمال حاکمیت ایران در این منطقه، در راستای تامین امنیت ملی و اعمال حق حاکمیت ملی جمهوری اسلامی ایران است؛ موضوعی که در حقوق بینالملل نیز پذیرفته شده است؛ هرچند ایران به کنوانسیون حقوق دریاها مصوب ۱۹۸۲ نپیوسته است، اما براساس حقوق عرفی بینالمللی، رژیم حقوقی حاکم بر تردد کشتیها در این تنگه مشخص است؛ تجربه دو تا سه ماه گذشته نیز نشان داده است که آمریکا و رژیم صهیونیستی از این آبراه برای تهدید امنیت ملی و نقض حاکمیت ملی ایران سوءاستفاده کردهاند و این وضعیت، ایران را مجاز میکند تدابیر لازم را برای جلوگیری از تداوم چنین شرایطی اتخاذ کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: اقدامهایی که ایران انجام داده، کاملا منطبق با حقوق بینالملل و قوانین داخلی کشور است و در ادامه نیز با همکاری عمان و مشورت با کشورهای منطقه پیگیری خواهد شد؛ ما تصریح کردهایم که مدیریت تردد ایمن در تنگه هرمز، هم در راستای صیانت از منافع و امنیت ملی ایران و هم در جهت تامین خیر عمومی جامعه بینالمللی است و طبیعی است که جامعه بینالمللی از تضمین ایمنی تردد در این آبراه مهم استقبال کند.
وی در ادامه با اشاره به برخی مباحث مطرحشده درباره هزینههای خدمات مرتبط با مدیریت تردد، گفت: اصل موضوع این است که ایران بهعنوان دولت ساحلی با همکاری عمان، باید بتواند تدابیر لازم را برای مدیریت تردد در تنگه هرمز اتخاذ کند؛ طرف مقابل به هیچ عنوان عملکرد مناسبی در ایفای تعهدات خود نداشته است و ما نیز باید متناسب با آن پیشبینیهای لازم را انجام دهیم؛ تعهدات به نحوی تنظیم میشود که متناظر باشد و در هر مرحله اگر طرف مقابل از انجام تعهدات خودداری کند، متقابلا ایران نیز مجاز خواهد بود اقدام متقابل انجام دهد.
بقایی اظهار کرد: در روابط بینالملل میدانیم که بهترین ضمانت، قدرت یک کشور است و ایرانیان نشان دادهاند که در دفاع از منافع خود و در دفاع از عزت و استقلالشان مصمم هستند، در نحوه دفاع از کشور در این ۴۰ روز، درس بسیار فراموشنشدنی به دشمن داده شد و امیدواریم تجاربی که در این مدت و در مجموع در این ۱۰۰ روز اندوختهایم، حتما پشتوانهای برای تامین بهتر منافع ملی و امنیت ملی باشد.
- بیشتر بخوانید:
- رایزنی غریبآبادی با سفیران روسیه و چین درباره آخرین تحولات پیشنویس یادداشت تفاهم اسلامآباد
- آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا؛ دیپلماسی و مقاومت تهران در برابر زیادهخواهی واشنگتن
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت: سیاست ایران برای ترمیم روابط با کشورها بسیار مهم است و ما هیچگاه نگفتهایم و واقعا هم باور نداشتهایم که با کشورهای منطقه مشکلی داریم و ما با هیچیک از همسایگان خود دشمنی نداریم و همسایگان ما برای ما بسیار محترم هستند؛ آنچه اتفاق افتاد ناشی از یک تجاوز نظامی از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی و متأسفانه عدم پایبندی برخی کشورهای منطقه به مسئولیت حقوقی و اخلاقیشان برای جلوگیری از استفاده طرفهای متجاوز از خاک و حاکمیت ملی آنها، ازجمله پایگاهها و امکاناتشان، برای حمله به ایران بود.
بقایی اظهار کرد: اقدامی که برخی کشورهای منطقه انجام دادند مطلقا غیرقانونی و موجب مسئولیت بینالمللی آنهاست و یک عمل خلاف بینالمللی محسوب میشود؛ طبق همه قواعد بینالمللی، هیچ کشوری مجاز نیست، بلکه موظف است مانع سوءاستفاده از قلمرو خاکی، آبی و فضای خود برای تعرض به یک کشور دیگر شود و ما بارها پیش از جنگ هشدار داده بودیم و از آنها خواسته بودیم که مانع سوءاستفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاک و امکاناتشان شوند، اما متأسفانه این اتفاق نیفتاد.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: ما در راستای حق دفاع مشروع، مبدأ و منشأ اقدامهای تجاوزکارانه علیه ایران را مورد هدف قرار دادیم و این اقدام کاملا منطبق با حقوق بینالملل است؛ با وجود این، همواره و همزمان با این اقدامهای دفاعی، کشورهای همسایه را دعوت کردهایم که برای شکلدهی به امنیت دستهجمعی مبتنی بر همکاری و اعتماد متقابل میان کشورهای منطقه همکاری کنند؛ کماکان سیاست ما همین است و فکر میکنیم تنها راه شکلگیری امنیت پایدار در منطقه این است که پایگاهها و حضور نظامی بیگانگان از منطقه خارج شود و کشورهای منطقه با عبرتآموزی از اتفاقات این دو تا سه ماه، سازوکار امنیتی دستهجمعی را با استفاده از ظرفیتهای منطقه ایجاد کنند.
وی با اشاره به جنایتهای دشمن در جنگ تحمیلی اخیر، گفت: در مورد حادثه میناب زیاد شنیدیم و گفتیم، اما حوادثی از این دست در جریان جنگ ۴۰ روزه زیاد اتفاق افتاد، ازجمله در لامرد که در قالب آزمایش یک موشک جدید بود و موجب شهادت و زخمی شدن ۱۴۰ هموطن بیگناه شد، اینها نمونههای روشن از جنایتهای جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود؛ آخرین نمونه این جنایتهای تخریب مخازن نگهداری آب آشامیدنی سیریک در استان هرمزگان بود، این موارد باید با کمک رسانهها مستندسازی شود که البته این کار میتواند جنبه بازدارندگی در آینده برای پیشگیری از تکرار این حوادث علیه ملت ایران را نیز داشته باشد.
انتهای پیام/