روایات متعددی نشان می‌دهد که میان کعبه، حج و جایگاه امام پیوندی عمیق برقرار است؛ چنان‌که پیامبر اکرم (ص) جایگاه امام را به کعبه تشبیه کردند و فرمودند: «مَثَلُ الإمامِ مَثَلُ الکَعبَةِ تُؤتی وَ لا تَأتی»؛ جایگاه امام همچون کعبه است که مردم باید به سوی او بروند، نه آن‌که او به سوی مردم بیاید. (کفایة الأثر، ص۱۹۹) 

امام باقر علیه‌السلام نیز ذیل آیه «فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوی إِلَیْهِمْ» تصریح می‌کنند که مردم مأمورند پس از طواف خانه‌ی خدا، به سوی اهل‌بیت (ع) بیایند و ولایت و محبت خویش را بر آنان عرضه کنند. (الکافی (ط - الإسلامیة، ج۱، ص۳۹۲) 

امام در این روایت تأکید دارند که منظور از «تمایل دل‌ها به سوی ایشان» (تَهوِی إلَیهم) همان اهل بیت وحی‌اند؛ از همین رو، در روایت دیگری آمده است: «تمام الحج لقاء الامام»؛ یعنی حقیقت و کمال حج در شناخت و پیوند با امام تحقق پیدا می‌کند. 

در این نگاه، حتی اعمال و نمادهای حج نیز حامل معانی عمیق ولایی و ملکوتی‌اند. روایات اهل‌بیت (ع) کعبه را محاذی عرش و بیت‌المعمور معرفی می‌کنند (من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۰) و طواف بر گرد آن را بازتاب حقیقتی آسمانی می‌دانند؛ حقیقتی که می‌تواند یادآور گردش هستی و دل‌های مؤمنان بر محور ولایت الهی باشد. 

بر این اساس، انوار شیعیان در روزگاری قبل از خلقت، حول انوار عرشی عترت که با نام «عالّین» شناخته می‌شدند، گردش می‌کردند. این معرفت را ابوسعید خدری از رسول خدا (ص) نقل می‌کند. (فضائل الشیعة «صدوق»، ص۸و۹) 

همچنین حجرالاسود در روایات، محل میثاق الهی با بندگان معرفی شده است؛ میثاقی بر ربوبیت خداوند، نبوت پیامبر اکرم (ص) و ولایت امیرالمؤمنین و اهل‌بیت (ع) از این منظر، استلام حجرالاسود تنها یک عمل مستحبی نیست، بلکه تجدید عهد انسان با مسیر توحید، نبوت و ولایت به شمار می‌رود. (الکافی، ج ۱، ص ۳۴۸) 

انتهای پیام/